De Moving Average Convergence Divergence (MACD) is een oscillator die traders veel gebruiken bij technische analyse (TA). De MACD is een trendvolgend instrument dat met behulp van voortschrijdende gemiddelden het momentum van een aandeel, een cryptomunt of een ander verhandelbaar asset bepaalt.
De MACD werd eind jaren zeventig ontwikkeld door Gerald Appel en volgt koersbewegingen die al hebben plaatsgevonden. Daarmee valt hij in de categorie van de vertraagde indicatoren (hij geeft signalen op basis van data of koersgedrag uit het verleden). Je kunt de MACD gebruiken om marktdynamiek en mogelijke koerstrends te meten, en veel traders zetten hem in om potentiële in- en uitstappunten te vinden.
Voordat we naar de werking van de MACD kijken, moet het begrip voortschrijdend gemiddelde duidelijk zijn. Een voortschrijdend gemiddelde (moving average, MA) is simpelweg een lijn die de gemiddelde waarde van eerdere data over een vaste periode weergeeft. Voortschrijdende gemiddelden horen bij de populairste TA-indicatoren op de financiële markten en zijn er in twee soorten: simpele voortschrijdende gemiddelden (SMA's) en exponentiële voortschrijdende gemiddelden (EMA's). Waar de SMA alle datapunten even zwaar meeweegt, geeft de EMA voorrang aan de meest recente waarde (de laatste koers).
Hoe de MACD werkt
De MACD-indicator wordt berekend door twee exponentiële voortschrijdende gemiddelden (EMA's) van elkaar af te trekken; dat levert de hoofdlijn op (de MACD-lijn). Daarvan wordt vervolgens opnieuw een EMA berekend, en die vormt de signaallijn.
Daarnaast is er het MACD-histogram. Dat wordt berekend op basis van het verschil tussen deze twee lijnen. Het histogram beweegt samen met de andere twee lijnen boven en onder de middenlijn (ook wel de nullijn genoemd).
De MACD-indicator bestaat dus uit drie bewegende elementen rond de nullijn:
De MACD-lijn (1): helpt bepalen of het momentum toeneemt of afneemt (de markttrend). Hij wordt berekend als het verschil tussen twee exponentiële voortschrijdende gemiddelden (EMA).
De signaallijn (2): dit is de EMA van de MACD-lijn (meestal een EMA over 9 perioden). Door signaallijn en MACD-lijn samen te bekijken herken je mogelijke omkeerpunten of in- en uitstappunten.
Het histogram (3): een grafische weergave van de divergentie en convergentie tussen de MACD-lijn en de signaallijn. Met andere woorden: het histogram komt voort uit het verschil tussen beide lijnen.
De MACD-lijn
Doorgaans wordt het exponentiële voortschrijdende gemiddelde berekend op de slotkoers van het asset, en staan de perioden van de twee EMA's op 12 (de snelle) en 26 (de trage). De periode kun je op verschillende manieren instellen (minuten, uren, dagen, weken, maanden), maar dit artikel richt zich op de daginstelling. De MACD blijft aanpasbaar aan uiteenlopende handelsstrategieën.
Op het standaard tijdsframe bereken je de MACD-lijn door de 26-daags EMA af te trekken van de 12-daags EMA.
MACD-lijn = 12-daags EMA - 26-daags EMA
Zoals gezegd beweegt de MACD-lijn boven en onder de nullijn, wat zichtbaar wordt in de crossovers met de middenlijn. Zo laat de lijn traders zien wanneer de 12- en 26-daags EMA's van onderlinge positie wisselen.
De signaallijn
De standaard signaallijn is de 9-daags EMA van de hoofdlijn en geeft daarmee extra informatie over de eerdere bewegingen daarvan.
Signaallijn = 9-daags EMA van de MACD-lijn
Crossovers tussen de MACD-lijn en de signaallijn zijn niet altijd trefzeker, maar worden meestal gelezen als signalen voor een trendommekeer, vooral wanneer ze optreden op de uitersten van de MACD-grafiek (ruim boven of ruim onder de nullijn).
Het MACD-histogram
Het histogram is niets anders dan een visuele weergave van de relatieve beweging van de MACD-lijn en de signaallijn. De berekening is heel eenvoudig: trek de ene van de andere af.
MACD-histogram = MACD-lijn - signaallijn
In plaats van een derde bewegende lijn aan de grafiek toe te voegen, bestaat het histogram uit staven, wat het makkelijker leesbaar maakt. Let op: de staven van het histogram hebben niets te maken met het handelsvolume van het asset.
MACD-instellingen
Zoals gezegd is de standaardinstelling van de MACD gebaseerd op EMA's met 12, 26 en 9 perioden, dus MACD (12, 26, 9). Sommige technisch analisten en chartisten passen die perioden echter aan om de indicator op hun handelsstijl af te stemmen. Op de traditionele financiële markten wordt MACD (5, 35, 5) bijvoorbeeld vaak gecombineerd met langere tijdsframes (week- of maandgrafieken).
Goed om te weten: door de hoge volatiliteit van de cryptomarkt kan het riskant zijn om de gevoeligheid van de MACD op te schroeven. Je krijgt dan al snel meer valse signalen en misleidende informatie.
MACD-grafieken lezen
De naam zegt het al: de moving average convergence divergence volgt de relatie tussen voortschrijdende gemiddelden. Die relatie is te omschrijven als convergentie of divergentie. Naderen de twee lijnen elkaar, dan convergeren ze; bewegen ze uit elkaar, dan divergeren ze.
De eigenlijke MACD-signalen hangen echter samen met de zogenoemde crossovers. Die ontstaan wanneer de MACD-lijn boven of onder de middenlijn beweegt (crossover van de middenlijn), of boven of onder de signaallijn (crossover van de signaallijn).
Houd er rekening mee dat crossovers van de middenlijn en de signaallijn zich vaak kunnen herhalen en veel valse en misleidende signalen kunnen opleveren, zeker bij volatiele assets zoals cryptomunten. Vaar dus nooit blind op alleen de MACD.
Crossovers van de middenlijn
Een crossover van de middenlijn treedt op wanneer de MACD-lijn naar positief of negatief terrein beweegt. Kruist hij de middenlijn omhoog, dan geeft een positieve MACD aan dat de 12-daags EMA boven de 26-daags EMA ligt. Zakt de MACD-lijn onder de middenlijn, dan is de MACD negatief en ligt het 26-daags gemiddelde boven het 12-daags gemiddelde. Met andere woorden: een positieve MACD-lijn wijst op sterker bullish momentum, een negatieve op sterker bearish momentum.
Crossover van de signaallijn
Traders lezen het meestal als een mogelijke koopkans (instappunt) wanneer de MACD-lijn de signaallijn van onderaf kruist. Kruist de MACD-lijn de signaallijn naar beneden, dan zien ze dat doorgaans als een verkoopkans (uitstappunt).
Signaalcrossovers kunnen nuttig zijn, maar ze zijn niet altijd betrouwbaar. Om het risico te beperken loont het om ook naar hun positie in de grafiek te kijken. Wijst de crossover bijvoorbeeld op kopen, maar staat de MACD-lijn onder de middenlijn (negatieve waarde), dan kunnen de marktomstandigheden nog steeds bearish zijn. Omgekeerd: wijst de crossover van de signaallijn op een mogelijk verkooppunt terwijl de MACD-lijn positief is (boven de nullijn), dan kan de markt bullish blijven. In dat geval is het volgen van het verkoopsignaal riskanter, gezien de bredere trend.
MACD en koersdivergenties
Naast crossovers van de middenlijn en de signaallijn kan de MACD-grafiek ook informatie geven over divergenties tussen de indicator en het koersverloop van het asset.
Zet de koers van een cryptomunt bijvoorbeeld een hogere top neer terwijl de MACD een lagere top vormt, dan is er sprake van een bearish divergentie: ondanks de koersstijging is het bullish momentum (de koopdruk) niet meer zo sterk als voorheen. Omdat bearish divergenties vaak voorafgaan aan koersomkeringen, worden ze meestal gelezen als verkoopkans.
Vormt de MACD-lijn daarentegen twee stijgende bodems terwijl het asset twee dalende bodems neerzet, dan spreken we van een bullish divergentie: ondanks de koersdaling neemt de koopdruk toe. Dat kan wijzen op een bodem op korte termijn (de omslag van dalend naar stijgend).
Tot slot
De moving average convergence divergence-oscillator is een van de nuttigste instrumenten binnen de technische analyse, niet alleen omdat hij eenvoudig te gebruiken is, maar ook omdat hij krachtig genoeg is om markttrends en momentum te herkennen.
Toch is de MACD, net als de meeste TA-indicatoren, niet altijd trefzeker en kan hij veel valse en misleidende signalen geven, vooral bij volatiele assets, zwakke trends of zijwaartse koersbewegingen. Daarom combineren veel traders de MACD met andere indicatoren zoals de RSI, om het risico te beperken en het signaal te bevestigen.