TL;DR
Οι δείκτες είναι το όπλο των έμπειρων τεχνικών αναλυτών. Κάθε παίκτης διαλέγει το εργαλείο που ταιριάζει καλύτερα στο δικό του στυλ παιχνιδιού και έπειτα μαθαίνει να το χειρίζεται με μαεστρία. Σε κάποιους αρέσει να παρακολουθούν τη δυναμική της αγοράς, ενώ άλλοι προτιμούν να φιλτράρουν τον θόρυβο ή να μετρούν τη μεταβλητότητα.
Ποιοι είναι όμως οι καλύτεροι τεχνικοί δείκτες; Ε, λοιπόν, κάθε trader θα σας πει κάτι διαφορετικό. Ένας αναλυτής θα ορκίζεται σε έναν δείκτη, ενώ ένας άλλος θα τον απορρίπτει εντελώς. Ωστόσο, ορισμένοι είναι εξαιρετικά δημοφιλείς: RSI, MA, MACD, StochRSI και BB.
Θέλετε να μάθετε τι είναι και πώς χρησιμοποιούνται; Συνεχίστε την ανάγνωση.
Εισαγωγή
Οι traders χρησιμοποιούν τεχνικούς δείκτες για να αντλούν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις μεταβολές στις τιμές των περιουσιακών στοιχείων. Οι δείκτες αυτοί βοηθούν να εντοπίζονται εύκολα μοτίβα και σήματα αγοράς ή πώλησης στις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς. Υπάρχουν πολλά διαφορετικά είδη δεικτών και χρησιμοποιούνται ευρέως από day traders, swing traders και μερικές φορές ακόμη και από μακροπρόθεσμους επενδυτές. Ορισμένοι επαγγελματίες αναλυτές και έμπειροι traders δημιουργούν μάλιστα τους δικούς τους δείκτες. Σε αυτό το άρθρο παρουσιάζουμε συνοπτικά μερικούς από τους πιο δημοφιλείς δείκτες τεχνικής ανάλυσης, που μπορούν να ενταχθούν στην εργαλειοθήκη ανάλυσης αγοράς κάθε trader.
1. Δείκτης Σχετικής Ισχύος (RSI)
Ο RSI είναι ένας δείκτης momentum που μετρά το μέγεθος των πρόσφατων μεταβολών της τιμής, ώστε να προσδιορίσει αν ένα περιουσιακό στοιχείο είναι υπεραγορασμένο ή υπερπουλημένο (η προεπιλογή είναι οι τελευταίες 14 περίοδοι, δηλαδή 14 ημέρες, 14 ώρες κ.ο.κ.). Εμφανίζεται ως ταλαντωτής με τιμές από 0 έως 100.
Καθώς ο RSI είναι δείκτης momentum, δείχνει την ταχύτητα μεταβολής της τιμής (την ορμή). Αυτό σημαίνει ότι, αν η ορμή αυξάνεται ενώ η τιμή ανεβαίνει, η ανοδική τάση είναι ισχυρή και όλο και περισσότεροι αγοραστές μπαίνουν στην αγορά. Αντίθετα, μια ορμή που εξασθενεί ενώ οι τιμές ανεβαίνουν μπορεί να υποδηλώνει ότι οι πωλητές ετοιμάζονται να πάρουν τον έλεγχο της αγοράς.
Η παραδοσιακή ερμηνεία του RSI είναι η εξής: πάνω από το 70 το περιουσιακό στοιχείο θεωρείται υπεραγορασμένο, ενώ κάτω από το 30 υπερπουλημένο. Επομένως, οι ακραίες τιμές μπορεί να προμηνύουν επικείμενη αντιστροφή τάσης ή διόρθωση. Δεν πρέπει όμως να τις αντιμετωπίζετε ως άμεσα σήματα αγοράς ή πώλησης. Όπως πολλές άλλες μέθοδοι τεχνικής ανάλυσης (TA), ο RSI μπορεί να δώσει ψευδή ή παραπλανητικά σήματα, οπότε είναι πάντα χρήσιμο να συνυπολογίζετε και άλλους παράγοντες πριν ανοίξετε μια θέση.
2. Κινητός Μέσος Όρος (MA)
Οι κινητοί μέσοι όροι εξομαλύνουν την κίνηση της τιμής φιλτράροντας τον θόρυβο της αγοράς και αναδεικνύοντας την κατεύθυνση της τάσης. Επειδή βασίζονται σε παρελθοντικά δεδομένα τιμών, είναι δείκτες που ακολουθούν την αγορά με υστέρηση.
Οι δύο πιο διαδεδομένοι κινητοί μέσοι όροι είναι ο απλός κινητός μέσος όρος (SMA ή MA) και ο εκθετικός κινητός μέσος όρος (EMA). Ο SMA προκύπτει αν πάρουμε τα δεδομένα τιμών μιας συγκεκριμένης περιόδου και υπολογίσουμε τον μέσο όρο τους. Για παράδειγμα, ο SMA 10 ημερών προκύπτει από τη μέση τιμή των τελευταίων 10 ημερών. Ο EMA, από την άλλη, δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στα πιο πρόσφατα δεδομένα τιμών, γεγονός που τον καθιστά πιο ευαίσθητο στις πρόσφατες μεταβολές.
Όπως αναφέραμε, ο κινητός μέσος όρος είναι δείκτης με υστέρηση: όσο μεγαλύτερη είναι η περίοδος, τόσο μεγαλύτερη και η καθυστέρηση. Γι' αυτό ο SMA 200 ημερών αντιδρά πιο αργά στις πρόσφατες μεταβολές της τιμής από τον SMA 50 ημερών.
Οι traders συγκρίνουν συχνά την τιμή με συγκεκριμένους κινητούς μέσους όρους για να εκτιμήσουν την τρέχουσα τάση της αγοράς. Για παράδειγμα, αν η τιμή παραμένει για μεγάλο διάστημα πάνω από τον SMA 200 ημερών, πολλοί traders θεωρούν ότι το περιουσιακό στοιχείο βρίσκεται σε ανοδική αγορά.
Οι κινητοί μέσοι όροι μπορούν επίσης να χρησιμεύσουν ως σήματα αγοράς ή πώλησης. Για παράδειγμα, αν ο SMA 100 ημερών διασπάσει καθοδικά τον SMA 200 ημερών, αυτό μπορεί να θεωρηθεί σήμα πώλησης. Τι σημαίνει όμως αυτή η διασταύρωση; Ότι η μέση τιμή των τελευταίων 100 ημερών είναι πλέον χαμηλότερη από εκείνη των τελευταίων 200 ημερών. Η λογική της πώλησης είναι η εξής: οι βραχυπρόθεσμες κινήσεις της τιμής δεν ακολουθούν πια την ανοδική τάση, άρα η τάση μπορεί να αντιστραφεί.
3. Σύγκλιση-Απόκλιση Κινητών Μέσων Όρων (MACD)
Ο MACD χρησιμοποιείται για να προσδιοριστεί η ορμή ενός περιουσιακού στοιχείου, δείχνοντας τη σχέση μεταξύ δύο κινητών μέσων όρων. Αποτελείται από δύο γραμμές: τη γραμμή MACD και τη γραμμή σήματος. Η γραμμή MACD υπολογίζεται αφαιρώντας τον EMA 26 περιόδων από τον EMA 12 περιόδων· η γραμμή σήματος είναι ο EMA 9 περιόδων της γραμμής MACD. Πολλά εργαλεία γραφημάτων περιλαμβάνουν επίσης ένα ιστόγραμμα που δείχνει την απόσταση μεταξύ της γραμμής MACD και της γραμμής σήματος.
Αναζητώντας αποκλίσεις μεταξύ του MACD και της κίνησης της τιμής, οι traders μπορούν να σχηματίσουν εικόνα για την ισχύ της τρέχουσας τάσης. Για παράδειγμα, αν η τιμή ανεβαίνει ενώ ο MACD πέφτει, η αγορά μπορεί να αντιστραφεί. Τι μας λέει ο MACD σε αυτή την περίπτωση; Ότι η τιμή ανεβαίνει ενώ η ορμή εξασθενεί, άρα η πιθανότητα διόρθωσης ή αντιστροφής είναι υψηλή.
Οι traders μπορούν επίσης να χρησιμοποιούν αυτόν τον δείκτη για να εντοπίζουν διασταυρώσεις μεταξύ της γραμμής MACD και της γραμμής σήματος. Για παράδειγμα, αν η γραμμή MACD διασπάσει ανοδικά τη γραμμή σήματος, αυτό μπορεί να αποτελεί σήμα αγοράς. Αντίθετα, αν η γραμμή MACD διασπάσει καθοδικά τη γραμμή σήματος, αυτό μπορεί να υποδηλώνει σήμα πώλησης.
Ο MACD χρησιμοποιείται συνήθως σε συνδυασμό με τον RSI ως μέτρο ορμής, βασίζεται όμως σε διαφορετικούς παράγοντες. Μαζί, στοχεύουν να προσφέρουν μια πιο ολοκληρωμένη τεχνική εικόνα της αγοράς.
4. Στοχαστικός RSI (StochRSI)
Ο στοχαστικός RSI είναι ένας ταλαντωτής momentum που χρησιμοποιείται για να προσδιοριστεί αν ένα περιουσιακό στοιχείο είναι υπεραγορασμένο ή υπερπουλημένο. Όπως υποδηλώνει το όνομά του, προέρχεται από τον RSI, αφού υπολογίζεται με βάση τις τιμές του RSI και όχι τα δεδομένα τιμών. Προκύπτει εφαρμόζοντας τον τύπο του στοχαστικού ταλαντωτή στις συνηθισμένες τιμές του RSI. Οι τυπικές τιμές του StochRSI κυμαίνονται από 0 έως 1 (ή από 0 έως 100).
Λόγω της μεγαλύτερης ταχύτητας και ευαισθησίας του, ο StochRSI μπορεί να παράγει πολλά σήματα που ερμηνεύονται δύσκολα. Συνήθως είναι πιο χρήσιμος όταν βρίσκεται κοντά στα άνω ή κάτω άκρα της κλίμακάς του.
Τιμές του StochRSI πάνω από 0,8 θεωρούνται συνήθως υπεραγορασμένες, ενώ τιμές κάτω από 0,2 μπορούν να θεωρηθούν υπερπουλημένες. Η τιμή 0 σημαίνει ότι ο RSI έχει φτάσει στο χαμηλότερο επίπεδό του κατά την περίοδο μέτρησης (η προεπιλογή είναι συνήθως 14). Η τιμή 1 δείχνει ότι ο RSI έχει φτάσει στο υψηλότερο επίπεδό του κατά την περίοδο μέτρησης.
Όπως και με τον RSI, ένας υπεραγορασμένος ή υπερπουλημένος StochRSI δεν σημαίνει ότι η τιμή θα αντιστραφεί οπωσδήποτε. Στην περίπτωση του StochRSI, δείχνει απλώς ότι η τιμή του RSI (από την οποία προκύπτει ο StochRSI) βρίσκεται κοντά στα άκρα των πρόσφατων μετρήσεων. Πρέπει επίσης να θυμάστε ότι ο StochRSI είναι πιο ευαίσθητος από τον RSI και επομένως τείνει να παράγει περισσότερα ψευδή ή παραπλανητικά σήματα.
5. Bollinger Bands (BB)
Οι ζώνες Bollinger μετρούν τη μεταβλητότητα της αγοράς καθώς και τις συνθήκες υπεραγοράς και υπερπώλησης. Αποτελούνται από τρεις γραμμές: έναν SMA (τη μεσαία ζώνη) και μια άνω και μια κάτω ζώνη. Οι ρυθμίσεις μπορεί να διαφέρουν, αλλά συνήθως η άνω και η κάτω ζώνη απέχουν δύο τυπικές αποκλίσεις από τη μεσαία. Καθώς η μεταβλητότητα αυξάνεται ή μειώνεται, η απόσταση μεταξύ των ζωνών διευρύνεται ή στενεύει αντίστοιχα.
Σε γενικές γραμμές, όσο πιο κοντά βρίσκεται η τιμή στην άνω ζώνη, τόσο πιο κοντά είναι το περιουσιακό στοιχείο στο γράφημα σε συνθήκες υπεραγοράς. Αντίθετα, όσο πιο κοντά βρίσκεται η τιμή στην κάτω ζώνη, τόσο πλησιάζει σε συνθήκες υπερπώλησης. Η τιμή παραμένει ως επί το πλείστον μέσα στις ζώνες, αλλά σε σπάνιες περιπτώσεις τις διασπά προς τα πάνω ή προς τα κάτω. Το γεγονός αυτό από μόνο του δεν αποτελεί σήμα συναλλαγής, μπορεί όμως να υποδηλώνει ακραίες συνθήκες αγοράς.
Μια ακόμη σημαντική έννοια των BB είναι το λεγόμενο squeeze: μια φάση χαμηλής μεταβλητότητας κατά την οποία όλες οι ζώνες πλησιάζουν πολύ μεταξύ τους, κάτι που μπορεί να λειτουργήσει ως ένδειξη πιθανής μελλοντικής μεταβλητότητας. Αντίστοιχα, περιόδους υψηλής μεταβλητότητας μπορεί να διαδεχθούν περίοδοι ηρεμίας.
Τελικές σκέψεις
Αν και οι δείκτες εμφανίζουν δεδομένα, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η ερμηνεία αυτών των δεδομένων είναι εξαιρετικά υποκειμενική. Γι' αυτό αξίζει πάντα να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να αναρωτηθούμε μήπως προσωπικές προκαταλήψεις επηρεάζουν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Αυτό που για έναν trader είναι ξεκάθαρο σήμα αγοράς, για έναν άλλον μπορεί να είναι σήμα πώλησης.
Οι δείκτες, όπως οι περισσότερες μέθοδοι ανάλυσης της αγοράς, αποδίδουν καλύτερα όταν συνδυάζονται μεταξύ τους ή με άλλες μεθόδους, όπως η θεμελιώδης ανάλυση (FA).
Ο καλύτερος τρόπος να μάθετε τεχνική ανάλυση (TA) είναι η πολλή εξάσκηση.