Wat is een stablecoin?
Stablecoins zijn cryptovaluta die met uiteenlopende methodes hun waarde stabiel houden.
Ze zijn ontworpen om te profiteren van de koersstabiliteit van (sterke) fiatvaluta, zonder de veiligheid, snelheid en lage kosten van transacties met digitale activa op te geven. Oorspronkelijk werden ze ontwikkeld om de prijsschommelingen in de handel in cryptovaluta te beperken, dagelijkse uitgaven mogelijk te maken en bruggen te slaan naar financiële instellingen. Inmiddels vinden ze hun weg naar gewone bankapps, om de kosten en de rompslomp van betalen te verlichten.
Er zijn vier hoofdtypen stablecoins. De eerste drie modellen creëren stablecoins die gedekt zijn door fiatvaluta, grondstoffen of andere cryptovaluta. De vierde optie zijn gedecentraliseerde stablecoins, die automatisch op algoritmes en smart contracts leunen om hun waarde te behouden.
Zijn stablecoins omstreden?
Terwijl bankiers en bestuurders stablecoins als handige instrumenten zien, zijn toezichthouders beducht voor tokens die met nationale munten kunnen gaan concurreren.
Het antwoord hangt af van hoe ze worden gebruikt en door wie. In juni 2019 lanceerde Facebook het stablecoinproject Libra, dat later werd omgedoopt tot Diem om de donkere wolken erboven te verdrijven. Het idee was een door nationale valuta gedekte stablecoin te creëren waarmee de 2,3 miljard leden van het sociale netwerk konden betalen.
De autoriteiten, die binnen enkele dagen van voorzichtigheid overgingen op actie tegen dit spraakmakende project, stroopten hun mouwen op voor strenge regelgeving. Centrale banken, toezichthouders en internationale financiële instellingen over de hele wereld noemden Libra een bedreiging voor de nationale soevereiniteit en de stabiliteit van het mondiale financiële stelsel. Geruchten over een financiële apocalyps en woedende verklaringen volgden. Alles werd in het werk gesteld om het project te schrappen. Ondanks grote hindernissen gaat het door.
Aan de andere kant gaf de waarnemend Amerikaanse valutacontroleur Brian Brooks banken in januari 2021 toestemming om stablecoinnetwerken te gebruiken en zelf nodes te draaien om betalingen te vergemakkelijken. De EU werkte intussen aan een breder regelgevend kader voor cryptovaluta en publiceerde een aparte leidraad specifiek over stablecoins.
Met andere woorden: gaat het om een stablecoin onder leiding van een dominant en weinig betrouwbaar sociaal netwerk dat een wereldwijde stablecoin lijkt te willen bouwen die nationale munten kan uithollen en vernietigen? Of om stablecoins die worden gebruikt door banken die de bestaande financiële orde juist níet willen veranderen?
Wat is een door fiat gedekte stablecoin?
Een door fiat gedekte stablecoin houdt de prijs stabiel door de fiatvaluta aan te houden die elke coin één op één dekt.
De eerste en eenvoudigste stablecoinmodellen werden één op één gekoppeld aan vooral de Amerikaanse dollar, de euro, de yen en vergelijkbare valuta. Zolang de basisvaluta stabiel blijft (of het valutamandje dat Libra aanvankelijk voorstelde), behoudt de stablecoin zijn waarde. In wezen worden ze gedekt door het "volle vertrouwen en de kredietwaardigheid" van de uitgever van de fiatvaluta, een waarde die de centrale bank van dat land verdedigt.
De grootste daarvan was Tether, met op het moment van schrijven een marktkapitalisatie van 62,2 miljard dollar. Andere toonaangevende stablecoins zijn USD Coin van Circle en Coinbase (23 miljard dollar), Binance USD (9,6 miljard dollar) en DAI (4,8 miljard dollar).
Tether beweerde vanaf dag één voor 100 procent één op één gedekt te zijn door Amerikaanse dollars. Nadat de procureur-generaal van New York Tether had aangeklaagd, bleek 26 procent van het bedrag een schuldbekentenis van zusterbedrijf Bitfinex te zijn, de bekende exchange. Onlangs maakte Tether bekend dat de "kasreserves" ongeveer 3 procent echt contant geld bevatten.
Wat is een door activa gedekte stablecoin?
Een door activa gedekte stablecoin lijkt op het fiatmodel, maar steunt op fysieke bezittingen zoals goud.
Door grondstoffen gedekte stablecoins hebben in plaats van fiatvaluta uiteenlopende tastbare onderpanden, met goud voorop, het klassieke waardevaste bezit. Ze kunnen ook worden gedekt door mandjes edelmetaal of zelfs door Zwitsers vastgoed. Doorgaans zijn dit soort stablecoins gekoppeld aan een vaste hoeveelheid grondstof die op een officiële locatie ligt opgeslagen, en worden ze regelmatig geïnspecteerd. Tether, de fiat-stablecoin, ontliep dergelijke audits juist lange tijd.
Pax Gold, een ERC-20-token gecreëerd door Paxos-topman Charles Cascarilla, is gedekt door een ounce London Good Delivery-goud dat ligt opgeslagen in de door de LBMA goedgekeurde goudkluis van Brinks in de Britse hoofdstad. Het is inwisselbaar voor het edelmetaal zelf. Digix Gold staat daarentegen voor één gram goud met een zuiverheid van 99,99 procent, opgeslagen in Singapore en elk kwartaal gecontroleerd.
Wat is een algoritmische stablecoin?
Deze stablecoins zijn complexer dan de andere: ze bewaren hun koersstabiliteit door het aanbod te vergroten of te verkleinen en gebruiken daarbij hun marktkracht om de waarde vast te houden. Daarvoor zetten ze algoritmes en smart contracts in.
De meest complexe variant zijn de algoritmische stablecoins, die door geen enkel onderpand worden gedekt. Zoals de naam al aangeeft, wordt hun waarde gestuurd door speciale algoritmes en smart contracts die het tokenaanbod op de markt automatisch verkleinen of vergroten, zodat de koers gekoppeld blijft aan de fiatvaluta die wordt gevolgd. Zodra de marktprijs onder de dollar, de euro of het onderliggende activum dreigt te zakken, halen de algoritmes tokens uit circulatie. Stijgt de waarde van de stablecoin boven de fiatvaluta, dan brengt het systeem nieuwe stablecoins op de markt.
Het doel is dus in feite een gedecentraliseerde en geautomatiseerde centrale bank te bouwen die het aanbod van de stablecoin vergroot of verkleint om het prijsniveau te bewaken.
Wat is een door crypto gedekte stablecoin?
Door crypto gedekte stablecoins gebruiken overgecollateraliseerde leningen om hun waarde stabiel te houden.
Stablecoins met crypto-onderpand bestaan uit mandjes met een of meer cryptovaluta. Omdat die koersen sterk schommelen, ligt de dekkingsgraad zeer hoog en moeten kopers hun onderpandtokens vastzetten in smart contracts, die worden geliquideerd als de waarde van het onderpand te ver wegzakt. Een onderpand dat je kunt terugkrijgen door je stablecoins in te wisselen…
Een van de bekendste door crypto gedekte stablecoins is DAI van MakerDAO, gekoppeld aan 1 dollar. Het is echter van levensbelang dat het systeem extreme omstandigheden aankan, zoals MakerDAO leerde tijdens zijn "zwarte zwaan"-gebeurtenis op 12 maart 2020, toen de waarde van ETH onder een golf van liquidaties in minder dan 24 uur halveerde en het project ingrijpende veranderingen in de governance en het veilingbeheer moest doorvoeren. Dat is gelukt, en op het moment van schrijven heeft de stablecoin een marktkapitalisatie van meer dan 4,8 miljard dollar.
MakerDAO leerde een harde les van zijn "zwarte zwaan"-gebeurtenis op 12 maart 2020. Na massale liquidaties was de waarde van ETH in minder dan 24 uur gehalveerd, waardoor aanpassingen in de governance en het veilingbeheer onvermijdelijk werden: het is immers cruciaal dat het systeem extreme omstandigheden kan doorstaan.