Τι είναι το stablecoin;
Τα stablecoin είναι κρυπτονομίσματα που χρησιμοποιούν διάφορες μεθόδους για να κρατούν σταθερή την αξία τους.
Τα stablecoin σχεδιάστηκαν ώστε να αξιοποιούν τη σταθερότητα των (ισχυρών) παραστατικών νομισμάτων, διατηρώντας ταυτόχρονα την ασφάλεια, την ταχύτητα και το χαμηλό κόστος των συναλλαγών σε ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία. Αρχικά αναπτύχθηκαν για να περιορίσουν τη μεταβλητότητα των τιμών στο trading κρυπτονομισμάτων, να διευκολύνουν τις καθημερινές πληρωμές και να χτίσουν γέφυρες με τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Σήμερα αρχίζουν να μπαίνουν και στις κλασικές τραπεζικές εφαρμογές, ώστε να μειώσουν το κόστος και τον φόρτο των πληρωμών.
Υπάρχουν τέσσερις βασικοί τύποι stablecoin. Τα τρία πρώτα μοντέλα δημιουργούν stablecoin με κάλυψη σε παραστατικά νομίσματα, εμπορεύματα ή άλλα κρυπτονομίσματα. Η τέταρτη επιλογή είναι τα αποκεντρωμένα stablecoin, τα οποία στηρίζονται αυτόματα σε αλγορίθμους και έξυπνα συμβόλαια για να διατηρούν την αξία τους.
Είναι αμφιλεγόμενα τα stablecoin;
Ενώ τραπεζίτες και στελέχη βλέπουν τα stablecoin ως χρήσιμα εργαλεία, οι ρυθμιστικές αρχές ανησυχούν ότι ορισμένα tokens μπορεί να ανταγωνιστούν τα εθνικά νομίσματα.
Η απάντηση εξαρτάται από το πώς χρησιμοποιούνται και από ποιον. Τον Ιούνιο του 2019 το Facebook παρουσίασε το έργο stablecoin με την ονομασία Libra και αργότερα το μετονόμασε σε Diem, για να διαλύσει τα μαύρα σύννεφα από πάνω του. Η ιδέα ήταν να δημιουργηθεί ένα stablecoin με κάλυψη σε εθνικά νομίσματα, το οποίο θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν για πληρωμές τα 2,3 δισεκατομμύρια μέλη του κοινωνικού δικτύου.
Οι αρχές, που μέσα σε λίγες ημέρες πέρασαν από την επιφυλακτικότητα στη δράση απέναντι σε ένα έργο που προκάλεσε τεράστια αίσθηση, σήκωσαν τα μανίκια για αυστηρή ρύθμιση. Κεντρικές τράπεζες, ρυθμιστικές αρχές και διεθνείς χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί σε όλο τον κόσμο χαρακτήρισαν το Libra απειλή για την εθνική κυριαρχία και τη σταθερότητα του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ακολούθησαν φήμες για οικονομική αποκάλυψη και οργισμένες δηλώσεις. Έγιναν τα πάντα για να ακυρωθεί το έργο. Παρά τα μεγάλα εμπόδια, το έργο συνεχίζεται.
Από την άλλη πλευρά, τον Ιανουάριο του 2021 ο αναπληρωτής ελεγκτής νομισματικής κυκλοφορίας των ΗΠΑ Brian Brooks επέτρεψε στις τράπεζες να χρησιμοποιούν δίκτυα stablecoin λειτουργώντας κόμβους για τη διευκόλυνση των πληρωμών, ενώ η ΕΕ επεξεργαζόταν ένα ευρύτερο ρυθμιστικό πλαίσιο για τα κρυπτονομίσματα και δημοσίευσε ξεχωριστό οδηγό ειδικά για τα stablecoin.
Δηλαδή: μιλάμε για ένα stablecoin υπό την ηγεσία ενός αναξιόπιστου και κυρίαρχου κοινωνικού δικτύου, που φαίνεται να επιχειρεί να δημιουργήσει ένα παγκόσμιο stablecoin ικανό να υπονομεύσει και να καταστρέψει εθνικά νομίσματα; Ή για stablecoin που χρησιμοποιούν τράπεζες οι οποίες δεν θέλουν να αλλάξουν την υπάρχουσα χρηματοπιστωτική τάξη;
Τι είναι το stablecoin με κάλυψη σε fiat;
Το stablecoin με κάλυψη σε fiat κρατά σταθερή την τιμή του διατηρώντας σε αποθεματικό το παραστατικό νόμισμα που στηρίζει κάθε μονάδα ένα προς ένα.
Τα πρώτα και απλούστερα μοντέλα stablecoin εφαρμόστηκαν σε αναλογία ένα προς ένα, κυρίως με το δολάριο ΗΠΑ, το ευρώ, το γεν και παρόμοια νομίσματα. Όσο το νόμισμα βάσης παραμένει σταθερό (ή το καλάθι νομισμάτων που πρότεινε αρχικά το Libra), το stablecoin διατηρεί την αξία του. Ουσιαστικά στηρίζονται στην «πλήρη πίστη και αξιοπιστία» του εκδότη του παραστατικού νομίσματος, μια αξία που υπερασπίζεται η κεντρική τράπεζα της εκάστοτε χώρας.
Το μεγαλύτερο από αυτά ήταν το Tether, με κεφαλαιοποίηση 62,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων τη στιγμή που γράφεται το κείμενο. Ανάμεσα στα άλλα κορυφαία stablecoin ξεχωρίζουν το USD Coin των Circle και Coinbase (23 δισεκατομμύρια δολάρια), το Binance USD (9,6 δισεκατομμύρια δολάρια) και το DAI (4,8 δισεκατομμύρια δολάρια).
Το Tether ισχυριζόταν από την πρώτη μέρα ότι καλύπτεται κατά 100 τοις εκατό από δολάρια ΗΠΑ σε αναλογία ένα προς ένα. Αφού ο γενικός εισαγγελέας της Νέας Υόρκης κατέθεσε αγωγή εναντίον του, αποκαλύφθηκε ότι το 26 τοις εκατό του ποσού ήταν γραμμάτιο οφειλής από την αδελφή εταιρεία του, το ανταλλακτήριο Bitfinex. Πρόσφατα το Tether ανακοίνωσε ότι τα «ταμειακά του διαθέσιμα» περιλαμβάνουν περίπου 3 τοις εκατό μετρητά.
Τι είναι το stablecoin με κάλυψη σε περιουσιακά στοιχεία;
Το stablecoin με κάλυψη σε περιουσιακά στοιχεία μοιάζει με το μοντέλο fiat, αλλά στηρίζεται σε φυσικά περιουσιακά στοιχεία όπως ο χρυσός.
Τα stablecoin με κάλυψη σε εμπορεύματα στηρίζονται σε διάφορες υλικές εγγυήσεις αντί για παραστατικά νομίσματα, με πρώτο τον χρυσό, το παραδοσιακό μέσο διατήρησης αξίας. Μπορούν επίσης να καλύπτονται από καλάθια πολύτιμων μετάλλων ή ακόμη και από ελβετικά ακίνητα. Κατά κανόνα τα stablecoin αυτά συνδέονται με συγκεκριμένη ποσότητα εμπορεύματος που φυλάσσεται σε επίσημο χώρο και ελέγχονται τακτικά. Αντίθετα, το Tether, το stablecoin με κάλυψη σε fiat, απέφευγε επί χρόνια τέτοιους ελέγχους.
Το Pax Gold, ένα token ERC-20 που δημιούργησε ο διευθύνων σύμβουλος της Paxos, Charles Cascarilla, καλύπτεται από μία ουγγιά χρυσού London Good Delivery που φυλάσσεται στο εγκεκριμένο από την LBMA θησαυροφυλάκιο της Brinks στη βρετανική πρωτεύουσα. Μπορεί να εξαργυρωθεί σε πολύτιμο μέταλλο. Το Digix Gold, από την άλλη, αντιστοιχεί σε ένα γραμμάριο χρυσού καθαρότητας 99,99 τοις εκατό, που φυλάσσεται στη Σιγκαπούρη και ελέγχεται ανά τρίμηνο.
Τι είναι το αλγοριθμικό stablecoin;
Πιο σύνθετα από τα υπόλοιπα, τα stablecoin αυτά διατηρούν σταθερή την τιμή τους αυξάνοντας ή μειώνοντας την προσφορά, αξιοποιώντας τη δύναμή τους στην αγορά. Για τον σκοπό αυτόν χρησιμοποιούν αλγορίθμους και έξυπνα συμβόλαια.
Η πιο σύνθετη εκδοχή είναι τα αλγοριθμικά stablecoin, τα οποία δεν καλύπτονται από καμία εγγύηση. Όπως δηλώνει και το όνομά τους, η αξία τους ελέγχεται από ειδικούς αλγορίθμους και έξυπνα συμβόλαια που μειώνουν ή αυξάνουν αυτόματα την προσφορά του token στην αγορά, ώστε η τιμή του να παραμένει σταθερή σε σχέση με το παραστατικό νόμισμα που παρακολουθεί. Μόλις η τιμή αγοράς αρχίσει να πέφτει κάτω από το δολάριο, το ευρώ ή όποιο περιουσιακό στοιχείο αποτελεί τη βάση του, οι αλγόριθμοι αποσύρουν tokens από την κυκλοφορία. Αν η αξία του stablecoin ανέβει πάνω από το fiat, το σύστημα ρίχνει νέα stablecoin στην αγορά.
Ο στόχος, επομένως, είναι ουσιαστικά η δημιουργία μιας αποκεντρωμένης και αυτοματοποιημένης κεντρικής τράπεζας, που αυξάνει ή μειώνει την προσφορά του stablecoin για να διατηρήσει το επίπεδο τιμών.
Τι είναι το stablecoin με κάλυψη σε κρυπτονομίσματα;
Τα stablecoin με κάλυψη σε κρυπτονομίσματα χρησιμοποιούν υπερεξασφαλισμένα δάνεια για να κρατούν σταθερή την αξία τους.
Τα stablecoin με κρυπτο-εγγύηση αποτελούνται από καλάθια που περιέχουν ένα ή περισσότερα κρυπτονομίσματα. Επειδή οι τιμές τους είναι εξαιρετικά ευμετάβλητες, η εξασφάλιση είναι πολύ υψηλή και οι αγοραστές πρέπει να κλειδώνουν τα tokens της εγγύησής τους σε έξυπνα συμβόλαια, τα οποία ρευστοποιούνται αν η αξία της εγγύησης πέσει υπερβολικά. Μια εγγύηση που μπορεί κανείς να πάρει πίσω ανταλλάσσοντας τα stablecoin του…
Ένα από τα πιο γνωστά stablecoin με κρυπτο-κάλυψη είναι το DAI του MakerDAO, συνδεδεμένο με το 1 δολάριο. Ωστόσο, είναι ζωτικής σημασίας το σύστημα να αντέχει σε ακραίες συνθήκες, όπως έμαθε το MakerDAO στο γεγονός «μαύρου κύκνου» της 12ης Μαρτίου 2020, όταν η αξία του ETH υποδιπλασιάστηκε σε λιγότερο από 24 ώρες υπό το βάρος των ρευστοποιήσεων και το εγχείρημα αναγκάστηκε να εφαρμόσει σημαντικές αλλαγές στη διακυβέρνηση και στη διαχείριση των δημοπρασιών. Αυτό πέτυχε και, τη στιγμή που γράφεται το κείμενο, η κεφαλαιοποίηση του stablecoin ξεπερνά τα 4,8 δισεκατομμύρια δολάρια.
Το MakerDAO πήρε ένα μεγάλο μάθημα από το γεγονός «μαύρου κύκνου» της 12ης Μαρτίου 2020. Μετά από μαζικές ρευστοποιήσεις, η αξία του ETH είχε υποδιπλασιαστεί σε λιγότερο από 24 ώρες, καθιστώντας επιτακτική την εφαρμογή αλλαγών στη διακυβέρνηση και στη διαχείριση των δημοπρασιών, καθώς είναι ζωτικό να διασφαλίζεται ότι το σύστημα αντέχει σε ακραίες συνθήκες.