Τι είναι το αλγοριθμικό stablecoin; Πώς λειτουργεί;
Όλα τα stablecoin έχουν κατά βάση τον ίδιο στόχο — να διατηρήσουν την αξία του περιουσιακού στοιχείου στο οποίο είναι συνδεδεμένα — αλλά το πετυχαίνουν με διαφορετικούς τρόπους. Κάποια κρατούν σε αποθεματικό fiat ισόποσο με τη συνολική τους προσφορά, ενώ άλλα λειτουργούν εντελώς χωρίς κάλυψη. Τα αλγοριθμικά stablecoin, που ανήκουν στην ίδια οικογένεια, στηρίζονται σε ένα δεύτερο, υποστηρικτικό περιουσιακό στοιχείο για να συνδέσουν την αξία τους με το δολάριο. Κατά ειρωνικό τρόπο, και οι κεντρικές τράπεζες διαχειρίζονται τη σταθερότητα και την προσφορά των fiat νομισμάτων με παρόμοιους μηχανισμούς. Η βασική αρχή λειτουργίας των αλγοριθμικών stablecoin είναι η εξής:
Καταρχάς, ολόκληρο το οικοσύστημα χρειάζεται ένα ορισμένο επίπεδο στήριξης για να μπορεί να λειτουργήσει. Ο μηχανισμός ενός αλγοριθμικού stablecoin αξιοποιεί διάφορα εργαλεία που κρατούν το περιουσιακό στοιχείο σταθερό έναντι του δολαρίου. Σε αντίθεση με τα περισσότερα stablecoin, εδώ οι μηχανισμοί αυτοί είναι γραμμένοι μέσα στο ίδιο το πρωτόκολλο και δημόσια ορατοί στο blockchain, ώστε να μπορεί να τους δει ο καθένας. Ας δούμε τη λειτουργία του συστήματος με ένα παράδειγμα (θα χρησιμοποιήσουμε τα αλγοριθμικά stablecoin τύπου seigniorage, δηλαδή το LUNA και το UST):
Τα αλγοριθμικά stablecoin τύπου seigniorage (για παράδειγμα το ζεύγος UST-LUNA) βασίζονται σε ένα σύστημα πολλαπλών κρυπτονομισμάτων: η τιμή του ενός είναι σχεδιασμένη να μένει σταθερή, ενώ το άλλο υπάρχει ακριβώς για να καθιστά εφικτή αυτή τη σταθερότητα. Τα μοντέλα seigniorage λειτουργούν συνήθως με μηχανισμούς έκδοσης (mint) και καύσης (burn) γραμμένους στο πρωτόκολλο, οι οποίοι δίνουν κίνητρο στους συμμετέχοντες της αγοράς να αγοράζουν και να πουλούν το υποστηρικτικό κρυπτοστοιχείο, σπρώχνοντας έτσι την τιμή του stablecoin πίσω στη σύνδεσή του. Εδώ συνδυάζονται διάφοροι μηχανισμοί ελεύθερης αγοράς. Στην ουσία, αυτή είναι και η πιο απλή απάντηση στο τι είναι ένα αλγοριθμικό stablecoin.
Ας το εξηγήσουμε με το παράδειγμα UST-LUNA: το TerraUSD (UST) διατηρεί την ισοτιμία 1:1 με το δολάριο ΗΠΑ μέσω μιας αλγοριθμικής σχέσης με το LUNA, το εγγενές κρυπτονόμισμα του Terra. Πίσω από αυτή τη σχέση βρίσκεται ένα σύστημα arbitrage που ενεργοποιείται κάθε φορά που το UST χάνει τη σύνδεσή του, προς οποιαδήποτε κατεύθυνση.
Όταν η προσφορά του UST είναι πολύ μικρή και η ζήτηση πολύ υψηλή, η τιμή του UST ανεβαίνει πάνω από το 1 δολάριο. Για να αποκατασταθεί η σύνδεση, το πρωτόκολλο Terra επιτρέπει στους χρήστες να ανταλλάξουν LUNA αξίας 1 δολαρίου με 1 UST απευθείας από το πρωτόκολλο. Η συναλλαγή αυτή αποτελεί έμμεση καύση: ο χρήστης πουλά το UST που έλαβε στα 1,01 δολάρια και κερδίζει 1 σεντ. Ακούγεται μικρό, αλλά όταν επαναλαμβάνεται σε μεγάλους όγκους, το κέρδος γίνεται σημαντικό.
Οι χρήστες μπορούν να κόβουν από τα LUNA που κάηκαν όσα UST χρειάζονται, μέχρι το UST να σταθεροποιηθεί ξανά στο 1 δολάριο. Έτσι η προσφορά αυξάνεται και, καθώς αυξάνεται, η τιμή τελικά υποχωρεί.
Όταν η προσφορά είναι υπερβολικά μεγάλη και η ζήτηση πολύ χαμηλή, συμβαίνει το αντίθετο: η τιμή του UST πέφτει κάτω από το 1 δολάριο. Τότε το πρωτόκολλο επιτρέπει την ακριβώς αντίστροφη κίνηση: ο χρήστης αγοράζει 1 UST στα 0,99 δολάρια και έπειτα το ανταλλάσσει με LUNA αξίας 1 δολαρίου. Η συναλλαγή καίει 1 UST και εκδίδει LUNA αξίας 1 δολαρίου, ενώ ο arbitrageur κερδίζει 0,01 UST.
Και εδώ το πρωτόκολλο Terra επιτρέπει στους χρήστες να καίνε UST και να λαμβάνουν LUNA συνεχώς, μέχρι το UST να φτάσει το 1 δολάριο.
Το σύστημα αυτό έχει ωστόσο ορισμένες αδυναμίες. Ας τις δούμε μέσα από το ίδιο το παράδειγμα του UST και του LUNA.
Γιατί έπεσαν το UST και το LUNA;
Όσο άψογο κι αν φαίνεται με την πρώτη ματιά, το μοντέλο των αλγοριθμικών stablecoin έχει ένα σοβαρό πρόβλημα. Τόσο σοβαρό, ώστε αν σε οποιοδήποτε οικοσύστημα αλγοριθμικού stablecoin σπάσει η «tokenomic» δομή κινήτρων και δεν υπάρχει δίχτυ ασφαλείας — ούτε εγγύηση εξαγοράς ούτε ασφάλιση καταθέσεων — καταρρέει ολόκληρο το οικοσύστημα.
Στις 7 Μαΐου συνέβη ακριβώς αυτό. Το UST άρχισε να χάνει τη σταθερότητά του όταν οι αναλήψεις μεγάλου όγκου από το Anchor, το μεγαλύτερο πρωτόκολλο αποκεντρωμένης χρηματοδότησης (DeFi) του Terra, πήραν φόρα. Αυτό προκάλεσε ντόμινο στη δεξαμενή UST του πρωτοκόλλου Curve στο Ethereum — τον βασικό κόμβο ρευστότητας για stablecoin σε ολόκληρο το DeFi — από όπου επίσης έφυγαν τεράστια ποσά. Στη συνέχεια έγιναν μαζικές εκδόσεις και πωλήσεις LUNA για να αντισταθμιστεί το UST.
Το να υπερασπίζεσαι όμως την αξία του UST σήμαινε ότι θυσιάζεις την τιμή του LUNA, αφού αυξανόταν η προσφορά του — και περισσότερη προσφορά σημαίνει πίεση πωλήσεων στην τιμή. Το αποτέλεσμα: το LUNA κατέρρευσε τη νύχτα της 11ης Μαΐου, χάνοντας πάνω από 99 τοις εκατό και φτάνοντας μέχρι τα 0,01 δολάρια.