Traden lijkt zo eenvoudig. Een koers kan immers alleen maar stijgen of dalen, dus je hoeft alleen de juiste richting te kiezen, achterover te leunen en te wachten tot het geld binnenstroomt, toch? Nou, niet helemaal.
De wereld van het traden zit vol verrassingen voor wie grote plannen heeft maar weinig voorbereiding. Wie slecht voorbereid begint, ziet niet in dat tradingfouten gewoon bij het leerproces horen en je kunnen vormen tot een succesvolle trader.
De legendarische Wall Street-trader Martin Schwartz deelde zowel de dieptepunten als de hoogtepunten van zijn indrukwekkende tradingcarrière in zijn boek 'Pit Bull: Lessons from Wall Street's Champion Day Trader'. In zijn kenmerkende flamboyante stijl haalde hij op hoe hij binnen enkele uren na het openen van zijn allereerste trade 10.000 dollar verloor.
Maar wat dit boek zo bijzonder maakt, is hoe openhartig Schwartz de tradingfouten besprak die hij maakte, vooral toen hij nog helemaal nieuw was in het vak. Hij beschrijft in detail hoe hij van die fouten leerde en ze corrigeerde — en de rest is geschiedenis: hij werd een van de beste en bekendste traders ter wereld.
Het boek van Schwartz is een nuttig en praktisch naslagwerk over de meest voorkomende tradingfouten. En het lijdt geen twijfel dat de meeste traders — zo niet allemaal — vroeg of laat vergelijkbare fouten hebben gemaakt of nog steeds maken.
Fouten maken hoort bij de reis van elke trader. Of je nu net begint of al jaren op de markten actief bent, de kans is groot dat je een aantal klassieke fouten zult maken.
Sommige van die fouten kosten meer dan andere. En feit is dat sommige fouten moeilijk te accepteren zijn. Voor sommige traders kan het negeren en steeds opnieuw herhalen van een fout het verschil betekenen tussen een succesvolle trader worden of een verliezende.
Om zowel beginnende als ervaren traders op weg te helpen, hebben we een lijst samengesteld met de meest voorkomende tradingfouten:
1. Traden zonder tradingplan
Heb je een tradingplan? Zo niet, dan wordt het tijd om er een te maken — en de beste plek om te beginnen is de vraag waarom je eigenlijk tradet.
Wil je wat bijverdienen naast je gewone baan? Wil je er je beroep van maken? Of is het gewoon iets wat je eens wilt proberen? Wat de reden ook is, je doelen helpen bepalen hoe je tradet.
Denk na over wat je echt uit traden wilt halen en werk vervolgens uit hoe je dat gaat bereiken. Kijk naar de hoeveelheid tijd die je aan traden kunt besteden, het soort trades dat je wilt doen (bijvoorbeeld hoog volume, lage winst per trade) en of je kennis toereikend is, of dat je eerst tijd in je eigen ontwikkeling moet steken.
2. Te veel traden, te snel
Omdat er met traden geld te verdienen valt, is de verleiding — zeker voor beginnende traders — groot om de grenzen op te zoeken in de hoop sneller meer winst te maken.
Maar te gretig instappen — in volume of in bedrag — vergroot alleen maar je risico. Als je je overschat en de markt tegen je keert, kun je jezelf uit de markt katapulteren nog voordat je de kans hebt gehad om je draai te vinden. Veel te veel mensen betreden de markten met het idee dat het een snelweg naar miljoenen is.
In werkelijkheid is traden niet iets waar je achteloos wat geld in gooit om er onmetelijke rijkdom voor terug te krijgen — er zijn veel vaardigheid en geduld voor nodig om ook maar in de buurt van die hoogten te komen.
Bouw het langzaam en gestaag op. Test alles eerst met een demo-account en stort, zodra je een live-account met echt geld opent, een klein bedrag en handel in een paar markten om gevoel te krijgen voor hoe het werkt. Er valt geld te verdienen op de valutamarkten, met indices en met grondstoffen, maar zelden met een handjevol snelle trades.
Hoe meer tijd je aan traden kunt besteden, hoe beter je wordt, hoe makkelijker het je afgaat en hoe meer kansen om te verdienen zich zullen aandienen.
3. Emotioneel traden
We kennen allemaal dat gevoel dat je een goede reeks te pakken hebt en niets fout lijkt te kunnen doen. In het traden is dat meestal het moment waarop je een serie winstgevende trades achter elkaar hebt en denkt dat je het helemaal doorhebt. Maar aan elke goede reeks komt een einde, en dat is belangrijk om te onthouden — uiteindelijk staat jouw geld op het spel.
Enthousiasme over traden is prima en zelfvertrouwen is altijd welkom, maar laat emotie niet je tradinggedrag bepalen en je posities in duwen die je normaal nooit zou innemen.
Probeer je emoties in toom te houden. Doe voordat je een trade opent een halve stap terug en bekijk hem zo objectief mogelijk. Past hij binnen je strategie? Handel je op basis van solide informatie of gewoon op een onderbuikgevoel? Hoe zou je reageren als de trade tegen je keert?
Bedenk een set signalen die je helpt jezelf te beschermen tegen te veel emotionele betrokkenheid.
4. Gokken
Wie een trade opent zonder enige voorbereiding, is eigenlijk geen trader.
Traden zonder tijd te steken in je eigen kennis of in begrip van hoe de markten werken, lijkt eerder op een casino binnenlopen, wat geld op de roulettetafel gooien en er het beste van hopen. Het klopt dat traden een zekere onvoorspelbaarheid en volatiliteit met zich meebrengt, maar door tijd te besteden aan leren en begrijpen hoe de markt beweegt, krijg je een beeld van het soort trades dat het beste bij je past.
Verdiep je in de materie en wees op elke trade voorbereid.
5. Geen stop-loss-order gebruiken
Traden zonder stop-loss-niveau is als autorijden zonder remmen. Het is simpelweg te gevaarlijk.
Toch handelen veel traders nog altijd zonder dit handige instrument. En meestal eindigt dat in pijnlijke verliezen. Onnodige en vermijdbare verliezen.
Als je een stop-loss-niveau op de juiste manier gebruikt, voorkom je dat je te diep in een verliezende positie wegzakt.
Of je nu een 'harde' stop-loss plaatst op het moment dat je een trade opent, of tijdens het traden een 'zachte' stop-loss in je hoofd aanhoudt: je staat er beter voor als je dit inzet als onderdeel van je risicobeheer. Onthoud wel dat zachte stop-loss-niveaus meer geschikt zijn voor gevorderde traders die al ervaring hebben in deze markten.
6. Te grote posities innemen
Geen twijfel mogelijk: de aantrekkingskracht van één grote winnende trade spookt door het hoofd van elke trader. En de verleiding om een grote positie in te nemen (in de veronderstelling dat het een winnaar wordt) is er altijd.
Maar zoals keer op keer is gebleken, kan een te grote positie in één trade gevaarlijk zijn. Er is geen enkele garantie dat de trade de kant opgaat die jij wilt. Dus als je de helft van je kapitaal riskeert in één enkele trade en die keert zich tegen je, dan slaat dat een fors gat in je handelskapitaal.
En het kan ook mentaal een flinke tol van je eisen als trader.
7. Te veel posities innemen
Er zijn weliswaar veel markten om in te handelen en elke dag talloze tradingkansen, maar te veel posities innemen kan je trading ook schaden.
Tenzij je een robuust, geautomatiseerd handelssysteem hebt dat trades automatisch voor je plaatst, is het monitoren van te veel posities ronduit verwarrend en risicovol.
Bedenk dat het menselijk brein maar een beperkte hoeveelheid informatie tegelijk kan verwerken. En de aandacht die elke trade vraagt, betekent dat je per trade maar beperkte tijd en focus overhoudt.
Als je te veel posities tegelijk inneemt zonder goede geautomatiseerde systemen om ze te bewaken, is de kans groot dat een deel van die trades mislukt.
Let er dus de volgende keer op hoeveel trades je tegelijk openzet. Het beste is om je eerst op een paar trades te richten — instappen en weer uitstappen — en daarna opnieuw te beginnen als zich andere kansen aandienen.
Met een helder omschreven tradingstrategie wordt het filteren van de beschikbare kansen en het kiezen van de beste een stuk eenvoudiger.
8. Te veel hefboom gebruiken
De mogelijkheid om met een hefboom te werken is een van de grootste aantrekkingskrachten van markten als forex, olie, indices, edelmetalen en crypto-CFD's. Met een hefboom kun je een veel grotere positie innemen met een kleiner handelskapitaal.
Maar de hefboom is natuurlijk een tweesnijdend zwaard: hij vergroot zowel winnende als verliezende trades uit.
Een van de doodzonden van traders — vooral van wie niet volledig begrijpt hoe een hefboom werkt — is een hoge hefboom gebruiken. Sommige mensen zien alleen de mogelijke winsten en negeren de mogelijke verliezen.
Gebruik je een hoge hefboom en keert de trade zich tegen je, dan kan dat uitmonden in het volledig wegvagen van je handelskapitaal.
De beste manier om met een hefboom om te gaan is daarom laag beginnen. Probeer de laagste hefboom die je broker aanbiedt. Zodra je vertrouwder bent met hoe de hefboom werkt, kun je het niveau desgewenst verhogen.
Wat je moet onthouden: dat er hoge hefboomniveaus worden aangeboden — afhankelijk van je regio kan de hefboom oplopen van 10:1 en 50:1 tot 100:1, 200:1 of zelfs 400:1 — betekent niet dat je het hoogst mogelijke niveau moet gebruiken.
Zoals het gezegde luidt: je moet eerst leren lopen voordat je kunt rennen.
9. Revenge trading
Heb je er ook zo'n hekel aan om te verliezen? En wil je dan niet meteen terug de markt in, een nieuwe trade openen en bewijzen dat je een winnaar kunt zijn?
Dat is precies de gedachte achter revenge trading, oftewel wraaktrades. Je wilt de rekening vereffenen. Je wilt bewijzen dat je een winnaar bent.
Maar meestal levert revenge trading meer pijn op dan winst.
Sta er even bij stil. Wanneer je een wraaktrade opent, verkeer je hoogstwaarschijnlijk niet in je beste emotionele staat. Je zit waarschijnlijk nog te koken van woede of bent te gestrest om een verstandige handelsbeslissing te nemen. En vrijwel zeker heb je die volgende trade niet echt geanalyseerd — of hij überhaupt potentie heeft.
Het beste wat je met revenge trading kunt doen, is er dus helemaal niet aan beginnen.
Heb je een verliezende trade of een reeks verliezen, dan is het verstandiger een stap terug te doen en te analyseren wat er misging.
Was de markt sowieso te grillig om in te handelen? Wat klopte er niet aan je oorspronkelijke analyse?
Meestal — zo niet altijd — kun je wraaktrades het beste koste wat kost vermijden.
10. Winstgevende trades laten omslaan in verliezen
Maak jij deze fout? Dan ben je niet de enige. Zelfs de grote jongens maken zich schuldig aan deze veelvoorkomende tradingfout.
Hoe vaak heb je je instap niet perfect getimed en een mooie papieren winst zien staan, om die vervolgens te zien verdampen door een scherpe omkeer? Ik durf te wedden: meer dan eens.
Een goede trade slecht laten aflopen is de grootste fout die je op de financiële markten kunt maken — maar er is hoop.
De beste manier om deze fout te herstellen is planning. Je moet al weten wanneer je uitstapt voordat je de trade opent. En je zou meerdere redenen moeten hebben om uit te stappen.
Ontwikkel een set exitregels waarmee je je doel uit de trade haalt — of hij nu precies loopt zoals je had gehoopt of niet. Je kunt een combinatie gebruiken van:
Winstdoel(en)
- Ruime trailing stop (voor trending markten)
- Krappe trailing stop (voor snelle uitputtingsbewegingen)
- Risico-rendementsstop (voor wanneer je je winstdoel nadert)
Je kunt ook gefaseerd uit je trade stappen. Neem een deel van je positie van tafel wanneer de markt je dat toestaat, neem wat meer winst naarmate de beweging vordert en laat een deel doorlopen voor de grote klappers. Zo'n aanpak helpt je om je equitycurve gelijkmatiger te maken.
11. Trades niet bijhouden in een tradingjournaal
Een tradingjournaal bijhouden is een heel basale stap op weg naar succesvol traden. Het is niet zo simpel als alleen je in- en uitstapmomenten van winstgevende trades noteren; het vraagt wat meer informatie en aandacht.
Je tradingjournaal hoort álle trades te bevatten: de goede, de slechte en zelfs de ronduit verschrikkelijke.
Informatie die in een tradingjournaal thuishoort, is onder andere:
- datum en tijdstip van de trade
- het instrument dat je verhandelt
- screenshots van de grafiekopstelling op het moment van instappen
- positiegrootte
- je overwegingen en redenen om de trade te openen
Met een tradingjournaal bij de hand kun je teruggaan en zowel je succesvolle als je minder succesvolle trades terugkijken, en zo de punten in je strategie blootleggen waar je kunt verbeteren.
12. Je beleggingshorizon vergeten
Beleggen zonder een tijdshorizon in gedachten is vragen om teleurstelling. Elke belegging is immers ofwel voor de lange, ofwel voor de korte termijn, en het rendement verschilt afhankelijk van de looptijd van je belegging.
Aandelen die het over lange periodes uitstekend doen maar over kortere periodes minder, kunnen bijvoorbeeld de moeite waard zijn om vast te houden als je aan je pensioenopbouw denkt.
Wanneer je je tijdshorizon begrijpt, kun je de juiste beleggingen beter afstemmen op je portefeuille.
13. Verliezen niet kunnen accepteren
Veel traders verkeren in de veronderstelling dat zij, net als beleggingsprofessionals, geen fouten mogen maken — maar dat is simpelweg niet waar.
Of je nu in een trade bent gesprongen zonder je huiswerk te doen, of al jaren belegt en je portefeuille plots een duikvlucht heeft genomen: accepteer wat er is gebeurd en ga verder, in plaats van je trots je tradingstijl te laten bepalen en die verliezers nog langer vast te houden.
Er komt altijd weer een nieuwe dag en een nieuwe tradingkans. Leer van die eerdere verliezen om je vaardigheden te blijven aanscherpen op weg naar succesvol traderschap.
14. De massa volgen
De massa volgen is een klassieke tradingfout waarbij onervaren traders blind achter de kudde aanlopen en zo in nadelige trades belanden.
Voor beginnende traders is het belangrijk om bij hun beslissingen uit te gaan van hun eigen tradingstijl, zodat ze niet in trends springen zonder eigen onderzoek te doen en zonder te begrijpen waarom het voor hén zou werken. Stap je in een trade omdat je iemand anders navolgt, zonder enige technische of fundamentele analyse, en verlies je die trade, dan heb je dat alleen aan jezelf te wijten.
15. In meerdere markten tegelijk handelen
Onervaren traders springen nogal eens van markt naar markt: van forex naar indices en van crypto naar grondstoffen. Het is een veelgemaakte fout die kan leiden tot overtrading en grote verliezen.
Een markt goed leren begrijpen is belangrijk voor traders van elk niveau, zodat handelsbeslissingen gebaseerd zijn op feiten in plaats van op onderbuikgevoelens of emoties. Voordat je je vleugels uitslaat, is het verstandig om eerst één markt onder de knie te krijgen en waardevolle handelservaring op te doen, in plaats van in meerdere markten tegelijk te duiken.
Conclusie
Traden is een lastig proces en het kost vaak tijd om uit te vinden wat voor jou werkt. Maar als je deze veelgemaakte tradingfouten weet te vermijden aan het begin van je reis op de financiële markten, verloopt de leercurve een stuk soepeler.
Het is belangrijk dat we onze eigen vooroordelen begrijpen, en hoe die doorwerken in de manier waarop we traden, zodat we de kans krijgen om ze bij te sturen. Al deze informatie is bedoeld om traders meer inzicht te geven in veelvoorkomende valkuilen, zodat ze die voortaan kunnen omzeilen.
Onthoud: tradingfouten horen bij de reis en je zult ze niet allemaal kunnen vermijden. Uit die fouten komen lessen voort — gebruik ze om jezelf te verbeteren en weer een stap dichter bij groots traderschap te komen.