Hợp đồng futures, chẳng hạn futures ký quỹ bằng USDT, cho phép trader tiếp cận biến động giá của tiền mã hóa mà không cần sở hữu tài sản cơ sở. Nó tương tự các hợp đồng phái sinh chỉ số chứng khoán hay hàng hóa, ở chỗ nhà đầu tư có thể đặt cược vào giá trị tương lai của một tài sản. Do đó, giá trị của một hợp đồng crypto futures được quyết định bởi tài sản số mà nó đại diện, ví dụ Bitcoin hoặc Ethereum.
Điểm quan trọng nhất khi giao dịch crypto futures là nó có thể bảo vệ nhà đầu tư trước những điều kiện thị trường bất lợi. Bán khống (short) là khi trader bán giá cao rồi mua lại giá thấp để hưởng chênh lệch. Về bản chất, hợp đồng crypto futures cho phép người tham gia thị trường kiếm lời bất kể giá tài sản cơ sở đi theo hướng nào.
Vì giao dịch phái sinh đi kèm mức biến động rất cao, trader phải quản lý rủi ro một cách thận trọng, và việc hiểu rõ những kiến thức nền tảng về crypto futures trước khi xuống tiền là điều tối quan trọng.
Crypto futures hoạt động như thế nào?
Dù tài sản số đối mặt với nhiều thách thức đặc thù như biến động mạnh và những thông tin tiêu cực, một số trader lại biến chính sự biến động đó thành lợi thế.
Điều quan trọng nhất cần nhớ về giao dịch crypto futures là bạn chỉ đặt cược vào biến động giá, chứ không nắm giữ tiền mã hóa thật.
Hãy xem ví dụ đơn giản hóa sau!
Khi BTC đang giao dịch ở mức 40.000 USD, John mở vị thế long futures, còn Sarah mở vị thế short. Sau đó giá tăng, và John cùng Sarah quyết định tất toán ở mức 45.000 USD. Trong kịch bản này, Sarah sẽ phải bù khoản lỗ 5.000 USD cho sàn (45.000 – 40.000 = 5.000 USD) vì cô đang giữ lệnh thua. Ngược lại, John sẽ nhận về 5.000 USD lợi nhuận từ sàn.
Các khái niệm cơ bản trong giao dịch crypto futures
Trader thường tìm hiểu kỹ các khái niệm then chốt của phái sinh crypto để nắm rõ hơn những lợi ích mà các sản phẩm tài chính này mang lại.
Dưới đây là một vài thuật ngữ sẽ giúp bạn trở thành một trader phái sinh crypto thành công.
Đòn bẩy (Leverage)
Giao dịch futures cực kỳ hiệu quả về vốn nhờ sức hấp dẫn của đòn bẩy.
Ví dụ, để mua 1 BTC trên thị trường spot, bạn cần hàng nghìn đô la. Nhưng nhờ đòn bẩy, bạn có thể mở vị thế long BTC bằng hợp đồng futures với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ.
Ngược lại, giao dịch spot không có đòn bẩy, nên nếu ví spot của bạn chỉ có 100 USDT, bạn chỉ mua được lượng Bitcoin trị giá 100 USDT.
Yêu cầu ký quỹ (Margin)
Để mở một vị thế futures, bạn cần có ký quỹ ban đầu (initial margin). Với tài khoản giao dịch futures, đó là tỷ lệ phần trăm giá trị danh nghĩa của vị thế futures phải được đảm bảo bằng USDT hoặc tài sản thế chấp khác.
Còn ký quỹ duy trì (maintenance margin) là số tiền tối thiểu mà nhà đầu tư cần có để giữ các vị thế đang mở. Việc kiểm tra ký quỹ duy trì diễn ra liên tục và giúp tính toán mức độ sử dụng ký quỹ.
Khi chạm ngưỡng ký quỹ duy trì, vị thế đang mở của trader sẽ bị đóng.
Funding Rate
Hợp đồng vĩnh cửu (perpetual) trong crypto không tất toán theo cách của hợp đồng futures truyền thống. Vì vậy, các sàn cần một cơ chế đảm bảo giá chỉ số và giá futures hội tụ đều đặn, gọi là funding rate.
Funding rate được tính dựa trên chênh lệch giá giữa thị trường spot và thị trường futures. Nhà đầu tư sẽ trả hoặc nhận khoản thanh toán funding tùy theo vị thế đang mở trên thị trường, và điều này có thể gây ra hệ quả bất lợi.
Ví dụ, trong một thị trường bull quá hưng phấn, funding rate có thể tăng cao, khiến việc giữ vị thế long trở nên tốn kém hơn.
Ưu và nhược điểm của giao dịch futures
Những hoạt động sinh lời như giao dịch futures đều có cả mặt lợi lẫn mặt hại. Dưới đây là ưu và nhược điểm khi giao dịch các sản phẩm phái sinh crypto này.
Ưu điểm
Giao dịch crypto futures cho phép bạn đặt cược ngược chiều thị trường. Để kiếm lời từ cả hai hướng của thị trường, bạn có thể long hoặc short.
Trader có thể tiếp cận một tài sản với quy mô lớn nhờ đòn bẩy, chỉ với một phần nhỏ tổng giá trị của nó.
Giao dịch futures thường được dùng để phòng hộ (hedge) cho thị trường spot, điều có lợi cho bất kỳ danh mục đầu tư nào.
Nhược điểm
Vì không ai đảm bảo được hướng đi của tài sản, mức biến động cao của thị trường crypto có thể là phúc hoặc họa đối với trader.
Sử dụng đòn bẩy có nguy cơ gây thua lỗ lớn, nhất là với trader mới chưa có chiến lược quản lý rủi ro vững vàng.
Kết luận
Giao dịch phái sinh crypto là cách thuận tiện để đầu cơ vào giá trị tương lai của tài sản số. Nó có thể sinh lời với những ai có đủ kiến thức và một chiến lược quản lý rủi ro chắc chắn.