"Bitcoin müdriklik ilahəsinə xidmət edən, həqiqətin oduyla qidalanan, şifrəli enerji divarının arxasında eksponensial şəkildə daha ağıllı, daha sürətli və daha güclü böyüyən bir kiber eşşəkarısı sürüsüdür." Böyük zəhmətlə qazandığı 6 milyard dolları Dot-com köpüyünün partlaması ilə bir gecədə itirən, sonra isə dünyanın ən böyük Bitcoin öküzünə çevrilib kiber eşşəkarılarını yönləndirməyi özünə hobbi seçən Maykl Saylor kimdir?
Maykl Saylor kimdir?
1965-ci ildə ABŞ-ın Nebraska ştatında hərbçi ailəsində doğulub və uşaqlığını dünyanın müxtəlif yerlərindəki ABŞ Hava Qüvvələri bazalarında keçirib. Kiçik yaşlarından texnologiya və riyaziyyata ciddi maraq göstərən Saylor deyir ki, bu iki sahə "insanları daha yaxşı seçimlər etməyə" yönəldir. Liseyi həm birinci, həm də sinif prezidenti kimi bitirdikdən sonra tam hərbi təqaüdlə MIT-də aviasiya və kosmonavtika təhsilini başa vurub. Bununla yanaşı, elm, texnologiya və cəmiyyət sahəsində də təhsil alaraq ikili diplomla məzun olub. Bu müddətdə kompüter simulyasiya texnologiyasının dövlət siyasətinə və biznes strategiyasına necə tətbiq olunduğunu görüb. Bu, onu elə həyəcanlandırıb ki, hətta mövzu ilə bağlı dissertasiya da yazıb. Bu dövrdə hobbilərindən uzaqlaşmayan Saylor universitetdə bir rok qrupunda gitara çalmağa başlayıb və planer uçurmağı öyrənib.
Karyera yolunda addım-addım
87-ci ildə MIT-i ən yüksək fərqlənmə ilə bitirən Saylor dövlət üçün işləyib və Hava Qüvvələrində leytenant rütbəsi alıb. Ardınca gecikmədən silahlı qüvvələrə qoşulub. Müxtəlif şirkətlərdə strateji qərarların qəbulunu dəstəkləmək üçün kompüter simulyasiyaları yaratmağa fokuslanıb və rəsmən konsaltinq karyerasına başlayıb. 24 yaşında texnologiyaya olan həvəsini, biznes sevgisini və əlbəttə, kompüter simulyasiyalarına olan ehtirasını birləşdirərək biznes analitikasında yeni bir yanaşmanın öncüsü olacaq MicroStrategy-ni qurub; o vaxt bilmirdi ki, şirkət davamlı böyüyəcək və 9 il ərzində birjaya çıxacaq. 1998-ci ildə şirkət səhmlərini ictimaiyyətə təklif edib və dünya üzrə minlərlə təşkilata xidmət göstərən korporativ analitika və mobillik proqram təminatında qlobal lider olub.
Sahibkarlıq dühası
1999-cu ildə uşaq sağlamlığı, qaçqınlara yardım, təhsil, ətraf mühitin qorunması və incəsənətə dəstək kimi istiqamətlərə milyonlarla dollar bağışlayan Saylor Fondunu qurub. Fond dünyanın hər yerindən tələbələrə psixologiyadan sənət tarixinə və iqtisadiyyata qədər kurslar təklif edən Saylor Academy-ni idarə edir. Elə həmin il, 1999-cu ildə MicroStrategy Wall Street-in ən dəyərli şirkətlərindən birinə çevrilib, Saylor isə Vaşinqtonun ən varlı adamı olub. Sonra səhmlərin kəskin ucuzlaşması ilə iqtisadi köpük partlayıb və o, bir gecədə 6 milyard dollar itirib. 2012-ci ildə "Mobil Dalğa: Mobil Zəka Hər Şeyi Necə Dəyişəcək?" kitabını yazıb və kitab bestsellerə çevrilib. Uzaqdan idarəetmə və ev avtomatlaşdırması kimi xidmətlər göstərən Alarm.com texnologiya şirkətini qurub. Həmçinin ilk bulud şirkətlərindən biri olan Angel.com-u yaradıb və bu şirkəti 2013-cü ildə 110 milyon dollara satıb. Həmin il o, "Bitcoin-in günləri sayılıdır. Onlayn qumarla eyni aqibəti yaşaması yalnız vaxt məsələsidir," demişdi, lakin 2020-ci ildə fikrini 180 dərəcə dəyişərək rəqəmsal aktivlərin ən qızğın müdafiəçilərindən birinə çevrildi və MicroStrategy ən böyük Bitcoin ehtiyatına sahib şirkətlərdən biri oldu.
Maykl Saylorun iflası
MicroStrategy-nin əsas prinsipləri – yəni Saylorun baxış bucağı – bu günə qədər illərlə demək olar ki, dəyişməz qaldı. Çünki o, səhm sərvətinin nə qədər qısaömürlü ola biləcəyini hər kəsdən yaxşı bilir. İyirmi bir il əvvəl, Dot-com bumu zamanı MicroStrategy dələduzluq ittihamlarının üstünə milyardlarla dollar itirdi və şirkət az qala çökdü. Buna görə də mərkəzsizləşdirilmiş rəqəmsal valyutanın gündəmə gəldiyi keçən ilə qədər ənənəvi strukturundan güzəştə getmədi, hətta ona qarşı çıxdı. 2020-ci ilin martında daha çox nağd pul saxlamamalı olduğunu anlayaraq bu problemə ən məntiqli həlli tapmaq üçün araşdırmalara başladı.
Yenidən doğuş
Məhz buna görə 2020-ci il avqustun 11-də şirkətin bütün nağd vəsaitini Bitcoin-ə çevirdi. Əslində bu nağd məbləğ ona az gələcəkdi, çünki həmin dövrdə yalnız kriptovalyuta investisiyasını artırmaq üçün 2 milyard dollardan çox borc götürdü. Bir müsahibədə demişdi: "Bir gün milyardlarla insan rəqəmsal dəyər saxlayacaq; o vaxt gələndə biz orada milyardlarla insandan əvvəl olmaq istəyirik." Onu bu sistemə bu qədər bağlayan şey texnoloji şəbəkə və onun potensialı idi. Saylor üçün Bitcoin-in Apple və ya Facebook kimi digər texnoloji şəbəkələrdən fərqi budur ki, o, heç bir yerə bağlı olmayan, yəni hakimiyyətdən asılı olmayan saf bir texnoloji şəbəkədir. Sentyabrda Maykl Saylor MicroStrategy adına əlavə 5.050 Bitcoin aldığını elan etdi. Beləliklə, şirkətin ümumi ehtiyatları 114.000 Bitcoin səviyyəsini keçdi. Bundan başqa, onun öz pulqabısında təxminən 18.000 Bitcoin var.