Σήμερα τα κρυπτονομίσματα έχουν εξελιχθεί σε έναν κλάδο τρισεκατομμυρίων δολαρίων, προκαλώντας ένα κύμα αναταράξεων στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Στον πυρήνα των κρυπτονομισμάτων βρίσκεται μια συναρπαστική ιστορία εφευρέσεων που ξεκινά από τη δεκαετία του 1980, όταν η κρυπτογραφία έκανε τα μεγάλα της άλματα. Έκτοτε, μια σειρά από γεγονότα άλλαξαν τον χώρο των κρυπτονομισμάτων, με σημαντικότερο το πρώτο κρυπτονόμισμα, το Bitcoin. Παρά τη μετεωρική του άνοδο τα τελευταία 12 χρόνια, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες γύρω από το Bitcoin άργησαν να εμφανιστούν, κυρίως λόγω της εγγενούς έλλειψης σταθερότητας και αποδοχής του νομίσματος. Εξαιτίας της μεγάλης μεταβλητότητας της τιμής, οι συμβατικές τράπεζες δεν δέχονται δάνειο σε Bitcoin – γεγονός που το καθιστά ένα πολύ κακό περιουσιακό στοιχείο για τον σωστό σχεδιασμό οποιασδήποτε επένδυσης.
Στον κόσμο των κρυπτονομισμάτων τα πράγματα κινούνται γρήγορα, και η αποκεντρωμένη χρηματοδότηση (DeFi) είναι η τάση της εποχής – αναμφισβήτητα ένας συναρπαστικός χώρος. Αν δεν έχετε ακόμη εξοικειωθεί με το DeFi, ας εμβαθύνουμε λίγο περισσότερο.
Η αποκεντρωμένη χρηματοδότηση (DeFi) με απλά λόγια
Αποκεντρωμένη χρηματοδότηση (DeFi) είναι ένας γενικός όρος που καλύπτει ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών και έργων σε δημόσια blockchain, με στόχο να ανατρέψουν τον σημερινό χρηματοοικονομικό κόσμο. Το DeFi ορίζεται ως οι χρηματοοικονομικές εφαρμογές που χτίζονται πάνω σε τεχνολογίες blockchain, χρησιμοποιούν συχνά smart contracts και εμπνέονται άμεσα από την τεχνολογία blockchain. Τα smart contracts είναι συμφωνίες που εκτελούνται αυτόματα, είναι προσβάσιμες σε οποιονδήποτε διαθέτει σύνδεση στο διαδίκτυο και δεν χρειάζονται μεσάζοντες για να λειτουργήσουν.
Ως DeFi χαρακτηρίζονται οι εφαρμογές και τα peer-to-peer πρωτόκολλα που αναπτύσσονται σε αποκεντρωμένα δίκτυα blockchain και δεν απαιτούν καμία άδεια πρόσβασης για βασικές λειτουργίες δανεισμού, δανειοληψίας ή ανταλλαγής χρηματοοικονομικών μέσων. Σήμερα η πλειονότητα των εφαρμογών DeFi χτίζεται στο δίκτυο Ethereum, ωστόσο αναπτύσσονται και πολλά άλλα δημόσια δίκτυα που προσφέρουν μεγαλύτερη απόδοση, κλιμακωσιμότητα και ασφάλεια με χαμηλότερο κόστος.
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα των smart contracts;
Τα περισσότερα smart contracts βασίζονται σε γλώσσες προγραμματισμού Turing-complete, οι οποίες επιτρέπουν σε πολλά μέρη να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους χωρίς κεντρικό μεσάζοντα. Ακριβώς επειδή το blockchain μπορεί να αξιοποιήσει τα smart contracts, έχει εξελιχθεί σε εξαιρετική πλατφόρμα για την ανάπτυξη χρηματοοικονομικών εφαρμογών.
Πώς ξεκίνησε το DeFi;
Στην αρχή οι άνθρωποι αντάλλασσαν αγαθά και υπηρεσίες. Καθώς όμως οι κοινωνίες προόδευαν, εξελίσσονταν και οι οικονομίες: δημιουργήσαμε το χρήμα για να διευκολύνουμε το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών. Έτσι τα νομίσματα βοήθησαν στην εμφάνιση νέων εφευρέσεων και στην άνοδο της οικονομίας σε ανώτερα επίπεδα. Η πρόοδος, ωστόσο, έχει το τίμημά της.
Ιστορικά, οι κεντρικές κυβερνήσεις εξέδιδαν τα νομίσματα πάνω στα οποία στηρίζεται η οικονομία μας, αποκτώντας όλο και μεγαλύτερη εξουσία όσο περισσότεροι τους εμπιστεύονταν. Η εμπιστοσύνη αυτή, όμως, καταπατήθηκε αρκετές φορές, οδηγώντας τους ανθρώπους να αμφισβητήσουν την ικανότητα των κεντρικών αρχών να διαχειρίζονται το χρήμα. Το DeFi δημιουργήθηκε ακριβώς με σκοπό να χτίσει ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα ανοιχτό σε όλους, που καταργεί την ανάγκη να εμπιστεύεσαι μια κεντρική αρχή και να εξαρτάσαι από αυτήν.
Ορισμένοι τοποθετούν την απαρχή του DeFi στο 2009, με την εμφάνιση του Bitcoin, του πρώτου peer-to-peer ψηφιακού νομίσματος χτισμένου πάνω σε δίκτυο blockchain. Χάρη στο Bitcoin, η ιδέα μιας επανάστασης στον παραδοσιακό χρηματοοικονομικό κλάδο μέσω των blockchain έγινε το κρίσιμο επόμενο βήμα για την αποκέντρωση των παλαιών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Όλα αυτά κατέστησαν εφικτά με το ντεμπούτο του Ethereum το 2015 και, κυρίως, με τα smart contracts. Το δίκτυο Ethereum είναι ένα blockchain δεύτερης γενιάς και το πρώτο που αξιοποίησε πλήρως τη δυναμική αυτής της τεχνολογίας στον χρηματοοικονομικό κλάδο. Ενθάρρυνε εταιρείες και επιχειρήσεις να δημιουργήσουν και να λανσάρουν έργα DeFi, διαμορφώνοντας έτσι το οικοσύστημα DeFi.
Το DeFi άνοιξε πολλούς δρόμους για τη δημιουργία ενός διαφανούς και ανθεκτικού χρηματοπιστωτικού συστήματος που δεν ελέγχεται από έναν και μόνο οργανισμό. Το πραγματικό σημείο καμπής για τις χρηματοοικονομικές εφαρμογές ήρθε ωστόσο το 2017, με πρωτοβουλίες που πρόσφεραν πολύ περισσότερα από την απλή μεταφορά χρημάτων.
Τα προβλήματα της κεντρικής χρηματοδότησης
Οι χρηματοπιστωτικές αγορές μπορούν να φιλοξενήσουν λαμπρές καινοτομίες και να δημιουργήσουν κοινωνική ευημερία. Παρ' όλα αυτά, η εξουσία σε αυτές τις αγορές είναι συγκεντρωμένη. Όταν οι καταναλωτές συμμετέχουν στο σημερινό χρηματοπιστωτικό σύστημα, παραδίδουν τα περιουσιακά τους στοιχεία σε μεσάζοντες όπως οι τράπεζες και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, με αποτέλεσμα ο κίνδυνος και ο έλεγχος να παραμένουν στον πυρήνα αυτών των συστημάτων.
Ιστορικά, τραπεζίτες και θεσμοί απέτυχαν επανειλημμένα να αναγνωρίσουν τους κινδύνους της αγοράς, όπως έδειξε η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Αναμφίβολα, όταν το χρήμα το διαχειρίζονται κεντρικές αρχές, ο κίνδυνος συσσωρεύεται στο κέντρο και θέτει σε κίνδυνο ολόκληρο το σύστημα.
Το Bitcoin και τα άλλα πρώιμα κρυπτονομίσματα, που σχεδιάστηκαν για να δίνουν στους ανθρώπους πλήρη κυριότητα των περιουσιακών τους στοιχείων, ήταν αποκεντρωμένα μόνο ως προς την έκδοση και τη φύλαξη. Μέχρι την εμφάνιση των smart contracts, που επέτρεψαν το DeFi, η πρόσβαση σε ένα ευρύτερο φάσμα χρηματοοικονομικών εργαλείων παρέμενε αδύνατη.
Τα πρωτόκολλα DeFi και πώς λειτουργούν
Το DeFi έχει εξελιχθεί σε ένα πλήρως λειτουργικό οικοσύστημα εφαρμογών και πρωτοκόλλων που προσφέρουν αξία σε εκατομμύρια χρήστες. Τα οικοσυστήματα DeFi κρατούν ήδη περιουσιακά στοιχεία αξίας άνω των 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων, γεγονός που τα καθιστά έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους τομείς του δημόσιου blockchain κόσμου.
Ακολουθεί μια σύντομη επισκόπηση των πιο διαδεδομένων περιπτώσεων χρήσης και πρωτοκόλλων DeFi στην αγορά αυτή τη στιγμή:
Δανεισμός και δανειοληψία στο DeFi
Καθιστώντας εφικτό τον δανεισμό και τη δανειοληψία, το DeFi οδήγησε τα χρηματοοικονομικά σε νέα κατεύθυνση. Ο αποκεντρωμένος δανεισμός, γνωστός συχνά και ως "Open Finance", δίνει στους κατόχους κρυπτονομισμάτων τη δυνατότητα να τα δανείζουν και να κερδίζουν ετήσιες αποδόσεις. Η αποκεντρωμένη δανειοληψία, από την πλευρά της, επιτρέπει σε οποιονδήποτε να δανειστεί χρήματα με σταθερό επιτόκιο. Στόχος του δανεισμού και της δανειοληψίας είναι να καλύψουν τις ανάγκες της κοινότητας του Bitcoin εξυπηρετώντας παράλληλα τις χρήσεις του χρηματοοικονομικού κλάδου.
Το DeFi στο μέλλον
Χάρη στην καινοτομία της τεχνολογίας κατανεμημένου καθολικού, γινόμαστε μάρτυρες ενός κβαντικού άλματος στις νέες λειτουργίες του χρήματος. Για πρώτη φορά στην ιστορία, ένα παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα για έναν παγκόσμιο πληθυσμό διαμορφώνεται από τον ίδιο αυτόν πληθυσμό.
Οποιοσδήποτε μπορεί να συμμετάσχει στη διακυβέρνηση των πρωτοκόλλων DeFi και να πάρει θέση στο τραπέζι όπου χτίζεται αυτή τη στιγμή ο κόσμος της αποκεντρωμένης χρηματοδότησης.
Ο χώρος του DeFi καλύπτει σταδιακά την απόσταση από το παραδοσιακό χρηματοπιστωτικό σύστημα και, παρά ορισμένες δυσκολίες που συνεπάγεται η δραστηριοποίηση στην αιχμή της καινοτομίας, ο κόσμος της αποκεντρωμένης χρηματοδότησης βρίσκεται σε άνοδο. Είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς πώς θα εξελιχθεί ο τομέας όσο η δυνατότητα δημιουργίας χρηματοοικονομικών υπηρεσιών εκδημοκρατίζεται. Τη στιγμή όμως που το DeFi και το fintech θα διασταυρωθούν και θα συγχωνευθούν, θα φτάσουμε σε ένα σημείο καμπής, όπου μια ακόμη νεογέννητη χρηματοοικονομική τεχνολογία θα γίνει συστατικό στοιχείο ενός νέου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ενός συστήματος που θα πετυχαίνει πραγματικά τον στόχο να είναι γρήγορο, ασφαλές, προσβάσιμο και ισότιμο.