Belangrijke informatie
- Marktmanipulatie is een poging om de prijs van een asset of het gedrag van markten kunstmatig te beïnvloeden.
- Cryptobeurzen zijn manipulatoren steeds beter op het spoor, maar het blijft belangrijk dat je de bekende patronen zelf herkent en kwaadwillenden er zo uit pikt.
- Manipulatie opsporen is een bedrieglijk spelletje tikkertje. Om je crypto te beschermen hebben we de meest gebruikte manipulatiestrategieën op een rij gezet, met daarbij hoe je ze ontloopt.
In dit artikel leer je de basis van manipulatie op de cryptomarkt en hoe je omgaat met de meest voorkomende manipulatiestrategieën.
Marktmanipulatie is een poging om de prijs van een asset of het gedrag van de markt kunstmatig te beïnvloeden. Meestal zit er een groep of één persoon achter die een illusie in de markt creëert en daar winst uit haalt. Bij een "pump and dump" jaagt iemand bijvoorbeeld de koers van een goedkope asset omhoog met nepnieuws en incasseert vervolgens de winst. Misschien ken je dit voorbeeld uit de film The Wolf of Wall Street, het waargebeurde verhaal van de beruchte beursmanipulator Jordan Belfort.
In 2018 startte het Amerikaanse ministerie van Justitie (DOJ) een onderzoek naar mogelijke bedrieglijke prijsmanipulatie op het Bitcoin-netwerk. De cryptomarkt is nog jong en groeit hard, wat betekent dat kwaadwillenden manieren blijven vinden om het gebrek aan regulering uit te buiten. Manipulatie helpt de markt niet en berokkent deelnemers meer schade dan nut. Ook al is het in veel gevallen illegaal, toezichthouders en autoriteiten krijgen het niet altijd makkelijk in beeld. In dit artikel leer je de basis van manipulatie op de cryptomarkt en hoe je omgaat met de meest voorkomende manipulatiestrategieën.
Marktmanipulatie en valutamanipulatie: wat is het verschil?
Manipulatie van de cryptomarkt moet je niet verwarren met valutamanipulatie. Alleen autoriteiten, zoals overheden en centrale banken, kunnen een munt manipuleren. Valutamanipulatie is volkomen legaal, al kunnen andere landen er wel bezwaar tegen maken. Een overheid kan er bijvoorbeeld voor kiezen concurrerender over te komen door de waarde van haar munt ten opzichte van een andere munt te verlagen. Dat noemen we doorgaans een "devaluatie".
Vier veelvoorkomende strategieën voor marktmanipulatie
1. Pump and dump
De grootste boosdoener op de cryptomarkt is pump and dump, waarbij een groep mensen samenwerkt om de waarde van een coin kunstmatig op te drijven. Het doelwit is meestal een coin met een lage marktkapitalisatie die op maar een handvol beurzen verhandeld wordt. De leden van de groep kopen de coin vroeg op en verkopen zodra beleggers en gebruikers genoeg koopinteresse tonen. De laatste jaren is pump and dump veel eenvoudiger geworden door socialemediacommunity's als Reddit, Telegram en Discord. Misschien komen namen als Moon Pumps je bekend voor. In die situaties verdienen doorgaans de organisatoren, terwijl de rest van de deelnemers verlies lijdt.
2. De truc met de walvismuur
Deze vorm van spoofing was een veelgebruikte tactiek in de begindagen van Bitcoin en komt nog steeds voor op minder gereguleerde beurzen. Een walvis plaatst enorme orders in het orderboek en creëert zo nep koop- en verkoopmuren. Wil de walvis bijvoorbeeld een negatief sentiment neerzetten en de koers van een coin drukken, dan begint hij grote verkooporders te plaatsen zodat beleggers in paniek verkopen. Zodra de uitverkoop losbarst, annuleert de walvis zijn verkooporders en koopt hij op tegen een lagere prijs.
3. Opgeblazen volume met neptransacties
Volumezwendel lijkt op de truc met de walvismuur: beide pompen misleidende informatie de markt in. Hier koopt en verkoopt een persoon of groep razendsnel dezelfde cryptovaluta en blaast zo het volume kunstmatig op. De toegenomen activiteit rond de asset trekt de aandacht van beleggers en gebruikers en leidt tot een verdere verslechtering van de prijs. Vooral kleinere, ongereguleerde beurzen zetten neptransacties in om hun handelsvolume op te schroeven, meer commissies te innen en meer gebruikers te trekken.
4. Stop hunting
Bij stop hunting trekt een walvis de koers van een cryptovaluta naar precies het niveau waarop marktdeelnemers hun stop-lossorders hebben liggen. De meeste mensen zetten hun stops namelijk op vergelijkbare technische niveaus. De walvis plaatst meerdere verkooporders om de prijs omlaag te duwen en de stops te laten afgaan. Dat levert hevige volatiliteit op én de kans om de asset goedkoper in te slaan.
Welk effect heeft marktmanipulatie op de cryptomarkt?
Marktmanipulatie vergroot de volatiliteit op de cryptomarkt en laat die voor nieuwe beleggers chaotisch en onveilig lijken. Zolang er grijze gebieden rond manipulatie van de cryptomarkt blijven bestaan, zullen toezichthouders en overheden deze jonge sector onder de loep blijven nemen. Coins met een laag volume zijn eenvoudig te manipuleren, en na een sterke stijging zijn harde dalingen ook heel gewoon, zeker op de wat kleinere cryptobeurzen. Soms hoeven walvissen een asset niet eens te kopen of te verkopen. Eén cryptische tweet is genoeg om een asset door het dak te jagen of, erger nog, naar de bodem te sturen. Wil je je crypto beschermen tegen marktmanipulatie? Lees dan verder voor een aantal strategieën die je aan je repertoire kunt toevoegen.
Hoe ga ik om met marktmanipulatie?
Marktmanipulatie opsporen is een gemeen spelletje verstoppertje. Denk er altijd aan om zelf onderzoek te doen voordat je in welke asset dan ook stapt. We hebben de belangrijkste strategieën op een rij gezet om je crypto tegen marktmanipulatie te beschermen.
1. Check meerdere bronnen.
Vertrouw niet op één informatiebron, zoals het orderboek, om de bewegingen van een asset te controleren. Vergelijk de data uit verschillende bronnen zoals CoinGecko en CoinMarketCap.
2. Let op eerdere koerstrends.
Af en toe blazen walvissen het volume op met neptransacties op verschillende beurzen: bijvoorbeeld een grote order op een populaire beurs en de omgekeerde order op een kleine. Je ontloopt die tactiek door je beslissingen te baseren op koerstrends uit het verleden in plaats van op de recentste bewegingen.
3. Spreid je beleggingsportefeuille.
Je cryptoportefeuille zou een gezonde mix van assets moeten bevatten, afgestemd op het risico dat je wilt lopen. Met andere woorden: leg niet al je eieren in één mandje. Is je portefeuille voldoende gespreid, dan raakt marktmanipulatie maar een klein deel van je bezit.