Το metaverse είναι η ιδέα ενός τρισδιάστατου ψηφιακού κόσμου. Αποτελείται από εικονικούς χώρους που μπορείτε να εξερευνήσετε με το δικό σας avatar. Μέσα στο metaverse μπορείτε να παίξετε, να ψωνίσετε, να συναντηθείτε με φίλους σε ένα εικονικό καφέ, να συνεργαστείτε με συναδέλφους σε ένα εικονικό γραφείο και πολλά ακόμη. Ορισμένα στοιχεία του metaverse έχουν ήδη ενσωματωθεί στα οικοσυστήματα βιντεοπαιχνιδιών και σε εργαλεία κοινωνικής επαφής στον χώρο εργασίας.
Έργα κρυπτονομισμάτων όπως το Decentraland και το The Sandbox έχουν ήδη λανσάρει τους ψηφιακούς τους κόσμους. Επειδή όμως η ιδέα του metaverse βρίσκεται ακόμη στα πρώτα της βήματα, οι περισσότερες λειτουργίες του παραμένουν υπό ανάπτυξη. Εταιρείες όπως η Facebook (πλέον Meta), η Microsoft και η Nvidia έχουν ξεκινήσει να φτιάχνουν τις δικές τους εκδοχές του metaverse.
Οι εταιρείες τεχνολογίας αξιοποιούν τεχνολογίες αιχμής για να στηρίξουν την ανάπτυξη αυτού του τρισδιάστατου κόσμου και να προσφέρουν μια καθηλωτική εικονική εμπειρία. Ανάμεσά τους το blockchain, η επαυξημένη πραγματικότητα (AR) και η εικονική πραγματικότητα (VR), η τρισδιάστατη ανακατασκευή, η τεχνητή νοημοσύνη (AI) και το Internet of Things (IoT).
Τι είναι το metaverse;
Το metaverse είναι ένας διαδικτυακός τρισδιάστατος ψηφιακός κόσμος με εικονική γη και εικονικά αντικείμενα. Φανταστείτε να δουλεύετε εξ αποστάσεως, να επισκέπτεστε ένα εικονικό μουσείο για να δείτε τα πιο πρόσφατα έργα ή να παρακολουθείτε μια εικονική συναυλία μαζί με τους υπόλοιπους θαυμαστές του αγαπημένου σας συγκροτήματος — όλα από την άνεση του σπιτιού σας.
Το Axie Infinity, το The Sandbox και το Decentraland έχουν ήδη ενσωματώσει στοιχεία metaverse, μεταφέροντας διάφορες πτυχές της ζωής μας σε διαδικτυακούς κόσμους. Το ίδιο το metaverse, ωστόσο, βρίσκεται ακόμη υπό κατασκευή. Κανείς δεν ξέρει αν θα υπάρξει ένα ενιαίο metaverse που θα τα περιλαμβάνει όλα ή πολλά metaverse ανάμεσα στα οποία θα μετακινείστε.
Καθώς η ιδέα εξελίσσεται, αναμένεται να ξεπεράσει τα βιντεοπαιχνίδια και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η απομακρυσμένη εργασία, η αποκεντρωμένη διακυβέρνηση και η ψηφιακή ταυτότητα είναι μόνο μερικές από τις δυνατότητες που μπορεί να στηρίξει το metaverse. Με συνδεδεμένα VR headsets και γυαλιά μπορεί επίσης να αποκτήσει περισσότερες διαστάσεις, επιτρέποντας στους χρήστες να περπατούν και να εξερευνούν τρισδιάστατους χώρους.
Οι τελευταίες εξελίξεις στο metaverse
Το metaverse έγινε η νέα αγαπημένη λέξη-κλειδί αφότου το Facebook μετονομάστηκε σε Meta τον Οκτώβριο του 2021. Προετοιμάζοντας το rebranding, ο κολοσσός των social media επένδυσε έως το 2021 10 δισεκατομμύρια δολάρια σε ένα νέο τμήμα με την ονομασία Reality Labs. Στόχος είναι η δημιουργία περιεχομένου και λογισμικού για το metaverse, καθώς και AR και VR headsets, τα οποία ο CEO Μαρκ Ζάκερμπεργκ πιστεύει ότι στο μέλλον θα είναι το ίδιο συνηθισμένα με τα smartphones.
Η πανδημία της COVID-19 ενίσχυσε επίσης το ενδιαφέρον για τη δημιουργία metaverse. Όσο περισσότεροι εργάζονται εξ αποστάσεως, τόσο μεγαλώνει η ζήτηση για πιο διαδραστικούς τρόπους επικοινωνίας. Οι εικονικοί τρισδιάστατοι χώροι, όπου οι συνάδελφοι συμμετέχουν σε συσκέψεις, συζητούν και συνεργάζονται, γίνονται όλο και πιο δημοφιλείς. Ένα παράδειγμα είναι το Microsoft Mesh, που παρουσιάστηκε τον Νοέμβριο του 2021. Περιλαμβάνει καθηλωτικούς χώρους όπου οι χρήστες συναναστρέφονται και συνεργάζονται μέσω των avatar τους, κάνοντας τις συσκέψεις απομακρυσμένων ομάδων πιο ζωντανές και ευχάριστες.
Και ορισμένα διαδικτυακά παιχνίδια αγκαλιάζουν το metaverse. Το Pokémon Go, ένα παιχνίδι επαυξημένης πραγματικότητας για κινητά, ήταν από τα πρώτα που αξιοποίησαν την ιδέα: οι παίκτες κυνηγούσαν εικονικά Pokémon στον πραγματικό κόσμο μέσα από μια εφαρμογή. Ένα άλλο δημοφιλές παιχνίδι, το Fortnite, εμπλούτισε τον ψηφιακό του κόσμο με διάφορες δραστηριότητες, όπως εκδηλώσεις μαρκών και συναυλίες.
Πέρα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τις πλατφόρμες gaming, εταιρείες τεχνολογίας όπως η Nvidia δημιούργησαν νέες ευκαιρίες στους εικονικούς κόσμους. Το Nvidia Omniverse είναι μια ανοιχτή πλατφόρμα που συνδέει τρισδιάστατους χώρους σε ένα κοινό σύμπαν, ώστε μηχανικοί, σχεδιαστές και δημιουργοί να συνεργάζονται εικονικά. Χρησιμοποιείται ήδη σε πολλούς κλάδους. Ο όμιλος BMW, για παράδειγμα, αξιοποιεί το Omniverse για να μειώσει τον χρόνο παραγωγής και να βελτιώσει την ποιότητα των προϊόντων μέσω της έξυπνης μεταποίησης.
Οι βασικές τεχνολογίες που τροφοδοτούν το metaverse
Οι εταιρείες τροφοδοτούν τον τρισδιάστατο κόσμο με τεχνολογίες αιχμής όπως το blockchain, η επαυξημένη πραγματικότητα (AR) και η εικονική πραγματικότητα (VR), η τρισδιάστατη ανακατασκευή, η τεχνητή νοημοσύνη (AI) και το Internet of Things (IoT), ώστε η εμπειρία στο metaverse να γίνει πιο καθηλωτική.
Blockchain και κρυπτονομίσματα
Η τεχνολογία blockchain επιτρέπει αποκεντρωμένη και διαφανή ψηφιακή απόδειξη ιδιοκτησίας, ψηφιακή συλλεκτικότητα, μεταφορά αξίας, διακυβέρνηση, προσβασιμότητα και διαλειτουργικότητα. Τα κρυπτονομίσματα, από την πλευρά τους, επιτρέπουν στους χρήστες να ανταλλάσσουν αξία ενώ εργάζονται και κοινωνικοποιούνται μέσα στον τρισδιάστατο ψηφιακό κόσμο.
Για παράδειγμα, με κρυπτονομίσματα μπορεί κανείς να αγοράσει εικονική γη στο Decentraland. Οι παίκτες χρησιμοποιούν το MANA, το κρυπτονόμισμα του παιχνιδιού, για να αποκτήσουν οικόπεδα 16x16 μέτρων με τη μορφή μη ανταλλάξιμων tokens (NFT). Η ιδιοκτησία αυτών των εικονικών εκτάσεων τεκμηριώνεται και θωρακίζεται χάρη στο blockchain.
Στο μέλλον, τα κρυπτονομίσματα ίσως χρησιμοποιηθούν για να δώσουν κίνητρα σε ανθρώπους να εργαστούν μέσα στο metaverse. Καθώς όλο και περισσότερες επιχειρήσεις μεταφέρουν τα γραφεία τους online για την εξ αποστάσεως εργασία, ενδέχεται να δούμε αγγελίες για θέσεις σχετικές με το metaverse.
Επαυξημένη πραγματικότητα (AR) και εικονική πραγματικότητα (VR)
Η επαυξημένη πραγματικότητα (AR) και η εικονική πραγματικότητα (VR) μπορούν να μας προσφέρουν μια καθηλωτική και συναρπαστική τρισδιάστατη εμπειρία. Είναι οι πύλες μας προς τον εικονικό κόσμο. Ποια είναι όμως η διαφορά τους;
Η AR μεταμορφώνει τον πραγματικό κόσμο προσθέτοντας ψηφιακά οπτικά στοιχεία και χαρακτήρες. Είναι λιγότερο απαιτητική από τη VR και λειτουργεί σχεδόν σε κάθε smartphone ή ψηφιακή συσκευή με κάμερα. Οι εφαρμογές AR επιτρέπουν στους χρήστες να βλέπουν το περιβάλλον τους μαζί με διαδραστικά ψηφιακά γραφικά, όπως στο παιχνίδι Pokémon GO: μόλις οι παίκτες ανοίξουν την κάμερα του κινητού τους, βλέπουν Pokémon μέσα στον πραγματικό κόσμο.
Η VR λειτουργεί διαφορετικά. Δημιουργεί ένα εξ ολοκλήρου ψηφιακά παραγόμενο εικονικό περιβάλλον, πολύ κοντά στην ιδέα του metaverse. Οι χρήστες μπορούν έπειτα να το εξερευνήσουν με headsets, γάντια και αισθητήρες εικονικής πραγματικότητας.
Ο τρόπος που λειτουργούν η AR και η VR δείχνει ένα πρώιμο μοντέλο του metaverse. Η VR ήδη μεταμορφώνει τον ψηφιακό κόσμο προσθέτοντας φανταστικό οπτικό περιεχόμενο. Καθώς η τεχνολογία της ωριμάζει, έχει τη δυνατότητα να επεκτείνει την εμπειρία του metaverse με φυσικές προσομοιώσεις μέσω εξοπλισμού VR. Οι χρήστες θα μπορούν να αισθάνονται, να ακούν και να αλληλεπιδρούν με ανθρώπους από όλο τον κόσμο. Δεδομένου του ενθουσιασμού γύρω από το metaverse, μπορούμε να περιμένουμε ότι στο άμεσο μέλλον περισσότερες εταιρείες θα επενδύσουν στην ανάπτυξη εξοπλισμού AR και VR.
Τεχνητή νοημοσύνη (AI)
Τα τελευταία χρόνια η τεχνητή νοημοσύνη (AI) έχει μπει για τα καλά στην καθημερινότητά μας: στον σχεδιασμό επιχειρηματικής στρατηγικής, στη λήψη αποφάσεων, στην αναγνώριση προσώπου, στην ταχύτερη επεξεργασία και σε πολλά ακόμη. Πρόσφατα, ειδικοί της AI άρχισαν να διερευνούν τις δυνατότητες αξιοποίησής της για τη δημιουργία καθηλωτικών metaverse.
Η AI μπορεί να επεξεργαστεί τεράστιους όγκους δεδομένων με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Σε συνδυασμό με τεχνικές μηχανικής μάθησης, οι αλγόριθμοι AI μαθαίνουν από προηγούμενες επαναλήψεις και, λαμβάνοντας υπόψη ιστορικά δεδομένα, παράγουν μοναδικά αποτελέσματα και συμπεράσματα.
Η AI μπορεί να εφαρμοστεί σε χαρακτήρες που δεν ελέγχονται από παίκτες (NPC) σε διάφορα σενάρια εντός του metaverse. Οι NPC εμφανίζονται σχεδόν σε κάθε παιχνίδι· είναι το κομμάτι του περιβάλλοντος που αντιδρά στις κινήσεις του παίκτη. Μπορούν να τοποθετηθούν σε τρισδιάστατους χώρους ώστε να διεξάγουν ρεαλιστικές συνομιλίες με τους χρήστες ή να εκτελούν συγκεκριμένες εργασίες, αξιοποιώντας την υπολογιστική ισχύ της AI. Σε αντίθεση με έναν άνθρωπο χρήστη, ένας NPC με AI λειτουργεί αυτόνομα και μπορεί να εξυπηρετεί εκατομμύρια παίκτες ταυτόχρονα. Επιπλέον, μπορεί να δουλεύει σε πολλές γλώσσες.
Μια ακόμη πιθανή εφαρμογή είναι η δημιουργία avatar για το metaverse. Οι μηχανές AI μπορούν να αναλύσουν δισδιάστατες εικόνες ή τρισδιάστατες σαρώσεις και να φτιάξουν πιο ρεαλιστικά και ακριβή avatar. Η AI μπορεί επίσης να παράγει διαφορετικές εκφράσεις προσώπου, χτενίσματα, ρούχα και χαρακτηριστικά, εμπλουτίζοντας τους ψηφιακούς ανθρώπους που δημιουργούμε και κάνοντας τη διαδικασία πιο δυναμική.
Τρισδιάστατη ανακατασκευή
Δεν πρόκειται για νέα τεχνολογία, όμως η χρήση της αυξήθηκε στη διάρκεια της πανδημίας, ιδίως στον κλάδο των ακινήτων, όπου τα lockdown εμπόδισαν τους υποψήφιους αγοραστές να επισκεφθούν τα ακίνητα από κοντά. Έτσι, ορισμένα γραφεία στράφηκαν στην τρισδιάστατη ανακατασκευή για να δημιουργήσουν εικονικές ξεναγήσεις. Οι αγοραστές μπορούσαν να δουν πιθανά νέα σπίτια από οπουδήποτε και να προχωρήσουν σε αγορά χωρίς να πατήσουν καν το πόδι τους μέσα — κάτι πολύ κοντινό στο metaverse που φανταζόμαστε.
Μία από τις προκλήσεις του metaverse είναι να δημιουργηθεί ένα ψηφιακό περιβάλλον που να μοιάζει όσο το δυνατόν πιο αληθινό. Με την τρισδιάστατη ανακατασκευή μπορούν να φτιαχτούν ρεαλιστικοί και φυσικοί χώροι. Μπορούμε να μεταφέρουμε τον κόσμο μας online αποδίδοντας ακριβή, φωτορεαλιστικά τρισδιάστατα μοντέλα κτιρίων, πραγματικών τοποθεσιών και αντικειμένων με ειδικές τρισδιάστατες κάμερες. Τα χωρικά δεδομένα 3D και οι φωτογραφίες 4K HD τροφοδοτούν στη συνέχεια υπολογιστές, οι οποίοι τα επεξεργάζονται και δημιουργούν στο metaverse ένα εικονικό αντίγραφο που μπορούν να βιώσουν οι χρήστες. Αυτά τα εικονικά αντίγραφα πραγματικών αντικειμένων είναι γνωστά και ως ψηφιακά δίδυμα.
Internet of Things (IoT)
Η έννοια του Internet of Things (IoT) παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1999. Με απλά λόγια, το IoT είναι ένα σύστημα που συνδέει τα πάντα στον φυσικό μας κόσμο με το διαδίκτυο μέσω αισθητήρων και συσκευών. Μόλις συνδεθούν, οι συσκευές αυτές αποκτούν μοναδικό αναγνωριστικό και τη δυνατότητα να στέλνουν και να λαμβάνουν δεδομένα αυτόματα. Σήμερα το IoT συνδέει θερμοστάτες, ηχεία φωνητικών εντολών, ιατρικές συσκευές και άλλες συσκευές με πλήθος πηγών δεδομένων.
Μια εφαρμογή του IoT στο metaverse είναι η συλλογή και διανομή δεδομένων από τον φυσικό κόσμο. Έτσι θα βελτιωνόταν η ακρίβεια των ψηφιακών αναπαραστάσεων. Για παράδειγμα, ροές δεδομένων IoT θα μπορούσαν να μεταβάλλουν τη συμπεριφορά ορισμένων αντικειμένων του metaverse ανάλογα με τον τρέχοντα καιρό ή άλλες συνθήκες.
Η εφαρμογή του IoT μπορεί να συνδέσει τον τρισδιάστατο κόσμο με μεγάλο αριθμό πραγματικών συσκευών, κάτι που επιτρέπει προσομοιώσεις metaverse σε πραγματικό χρόνο. Το IoT θα μπορούσε επίσης να αξιοποιήσει AI και μηχανική μάθηση για να διαχειρίζεται τα δεδομένα που συλλέγει και να βελτιστοποιεί περαιτέρω το περιβάλλον του metaverse.
Οι προκλήσεις του metaverse
Το metaverse βρίσκεται ακόμη σε στάδιο διαμόρφωσης. Η ταυτοποίηση και η προστασία της ιδιωτικότητας είναι δύο παραδείγματα προκλήσεων. Στον πραγματικό κόσμο δεν είναι συνήθως δύσκολο να αναγνωρίσουμε κάποιον. Καθώς όμως οι άνθρωποι κινούνται στον εικονικό κόσμο με τα avatar τους, θα είναι δύσκολο να διαπιστωθεί ή να αποδειχθεί ποιος είναι ο συνομιλητής. Κακόβουλοι χρήστες ή ακόμη και bots θα μπορούσαν να μπουν στο metaverse με ξένη ταυτότητα και έπειτα να την εκμεταλλευτούν για να βλάψουν τη φήμη κάποιου ή να εξαπατήσουν άλλους χρήστες.
Ένα ακόμη ζήτημα είναι η ιδιωτικότητα. Για να προσφέρει καθηλωτική εμπειρία, το metaverse στηρίζεται σε συσκευές AR και VR. Αυτές οι τεχνολογίες, εξοπλισμένες με κάμερες και μοναδικά αναγνωριστικά, ενδέχεται τελικά να οδηγήσουν σε ανεπιθύμητες διαρροές προσωπικών δεδομένων.
Συμπεράσματα
Παρότι το metaverse βρίσκεται ακόμη στα πρώτα του βήματα, πολλές επιχειρήσεις διερευνούν ήδη τις δυνατότητές του. Το Decentraland και το The Sandbox ξεχωρίζουν στον χώρο των κρυπτονομισμάτων, αλλά και μεγάλες εταιρείες όπως η Microsoft, η Nvidia και το Facebook μπαίνουν στο παιχνίδι. Καθώς οι τεχνολογίες AR, VR και AI εξελίσσονται, μπορούμε να περιμένουμε συναρπαστικές νέες δυνατότητες σε αυτούς τους εικονικούς κόσμους χωρίς σύνορα.