İç-içə birjalar çirkli pul yuyanların ən sevimli vasitəsinə çevrilib. Bu birjalar və xidmətlər haqqında bilməli olduğunuz hər şeyi, onlarla mübarizə üçün nə etdiyimizi, özünüzü necə qoruya biləcəyinizi və hesabların niyə məhz bunlara görə bloklandığını və ya dondurulduğunu burada tapacaqsınız.
Əsas məqamlar:
- İç-içə birja (nested exchange) kripto ticarəti xidmətini başqa, artıq mövcud olan bir birjadakı pul kisəsi və ya hesab üzərindən təklif edir.
- İç-içə birjalar Müştərini Tanı (KYC) və çirkli pulların yuyulmasına qarşı mübarizə (AML) tələblərindən yayınmaq istəyən pul yuyanlar üçün olduqca cəlbedicidir.
- Bu məqalədə iç-içə birjalardan necə uzaq duracağınızı, ən çox rast gəlinən təhlükəsizlik problemlərini və Binance-də bu məsələni necə həll etdiyimizi öyrənəcəksiniz.
Kriptovalyuta dünyasında yeni bir meyil yaranıb və bu meyil heç də ürəkaçan deyil. Söhbət iç-içə birjalardan gedir; onlar bütün dünyada pul yuyanların ən yeni seçimi olub. Qısaca: iç-içə birja kripto ticarəti xidmətini başqa, artıq fəaliyyət göstərən bir birjadakı pul kisəsi və ya hesab vasitəsilə göstərir. Belə birjalar adətən gizli işləyir və hesabın yerləşdiyi əsl birja ilə nadir hallarda əlaqələndirilir. Bəs insanlar niyə onlardan istifadə edir?
Bəzi istifadəçilər bu birjaları məhz KYC və AML tələblərinin demək olar ki, olmadığına görə seçir. Bəlkə də bu istifadəçilər sadəcə anonim qalmaq istəyir, bəlkə də pis niyyətləri var. Əslində, çox vaxt ikincisi doğrudur. Bəs iç-içə birjalar necə işləyir?
- A şəxsi iç-içə birjaya daxil olur və ETH-ni BTC-yə satmaq qərarına gəlir.
- A şəxsi ETH-ni iç-içə birjaya yatırır.
- İç-içə birja dəyişdirməni tamamlamaq üçün ETH-ni öz hesabının/pul kisəsinin yerləşdiyi digər birjadakı hesabına köçürür.
- İç-içə birja dəyişdirilmiş vəsaiti A şəxsinə göndərir və əməliyyat tamamlanır.
Lakin bu prosesin yumşaq tələbləri onu qeyri-qanuni gəlirlərinin izini itirmək və Binance kimi mərkəzləşdirilmiş birjaların tələblərindən yayınmaq istəyən bədniyyətli şəxslər üçün cəlbedici vasitəyə çevirir. Bu məqalədə iç-içə birjalardan necə yayınacağınızı və ən çox rast gəlinən təhlükəsizlik problemlərini öyrənəcəksiniz.
İç-içə birjalardan necə yayına bilərsiniz?
İç-içə birjalar zahirən adi kripto birjalarından heç nə ilə fərqlənmir. Bəzilərinin hətta saxta interfeysi olur, lakin buna daha nadir rast gəlinir. İstifadəçilər adətən hansı iç-içə xidmətdən yararlandığını bilir, amma əməliyyatın əslində hansı əsas birjada və necə həyata keçirildiyindən xəbərsiz olurlar. İç-içə birjalardan və onların gətirdiyi bütün risklərdən uzaq durmaq istəyirsinizsə, tənzimlənən mərkəzləşdirilmiş bir birjadan və ya KYC və AML prosedurlarını qanuna uyğun aparan bir xidmətdən istifadə etməyi tövsiyə edirik.
İstifadə etdiyiniz kripto birjasında demək olar ki, heç bir doğrulama yoxlaması və ya ticarət limiti olmaması pis əlamətdir. Xidmət təchizatçınızın iç-içə birja olduğundan şübhələnirsinizsə, blokçeyn izləyicisindən (blockchain explorer) istifadə edərək vəsaitinizin başqa bir birjadakı pul kisəsindən və ya hesabdan gəlib-gəlmədiyini həmişə yoxlaya bilərsiniz.
Təhlükəsizlik problemləri
Bu xidmətlərin ən ciddi risklərindən biri əsas birjanın əməliyyatları izləyə bilməməsidir. Unutmayın: vəsaitinizi təhlükəsizlik tədbirləri minimum səviyyədə olan bir birjaya etibar edəndə xeyli böyük risk götürürsünüz. Bədniyyətli şəxslər bu xidmətlərdən əsas platformaların AML/KYC tələblərini keçmək üçün istifadə edir. Gündəlik kripto ticarətiniz üçün ucdan-uca (peer-to-peer) birjadan istifadə etsəniz belə, fərqinə varmadan cinayətkar və ya terror fəaliyyətini maliyyələşdirə bilərsiniz. Belə halda iç-içə birjaya sanksiyalar tətbiq oluna, hətta o, tamamilə bağlana bilər. Yurisdiksiyadan asılı olaraq vəsaitiniz müsadirə edilə və ya qeyri-müəyyən müddətə bloklana bilər. Hüquq-mühafizə orqanının iç-içə birjanın qanunsuz fəaliyyətlə məşğul olduğuna inanmaq üçün əsası varsa və həmin birjaya qarşı hüquqi proses başlatmaq imkanına malikdirsə, əlaqəli xidmətlər və aktivlər bloklana və/və ya müsadirə oluna bilər. Bunun müxtəlif səbəbləri ola bilər, lakin istifadəçini əsl narahat edən məqam odur ki, xidmətə qarşı aparılan hüquqi prosesin nəticəsində vəsait geri qaytarılmaya bilər. Vəsaiti geri almaq mümkün olsa belə, bu proses həm vaxt, həm də maliyyə resursları baxımından olduqca ağır ola bilər.