Tin nóng đây: TA còn khó hơn bạn tưởng! Nếu đã giao dịch một thời gian, bạn sẽ biết rằng mắc sai lầm là một phần của cuộc chơi — thực tế, không trader nào tránh được thua lỗ, kể cả những trader dày dạn tưởng chừng hiếm khi phạm sai lầm.
Dẫu vậy, gần như mọi người mới đều mắc vài lỗi nhỏ khi khởi đầu. Những trader giỏi nhất luôn giữ tư duy cởi mở, lý trí và bình tĩnh, hiểu rõ kế hoạch của mình và không ngừng đọc những gì thị trường đang mách bảo.
Nếu muốn thành công, đó chính là điều bạn phải làm! Bằng cách rèn giũa những phẩm chất này, bạn có thể quản lý rủi ro, phân tích sai sót, phát huy điểm mạnh và cải thiện liên tục. Hãy cố trở thành người bình tĩnh nhất trong phòng, nhất là khi tình hình trở nên căng thẳng.
Hãy cùng xem làm thế nào để tránh những sai lầm rõ ràng nhất!
Mở đầu
Phân tích kỹ thuật (TA) là một trong những phương pháp phân tích thị trường tài chính được sử dụng rộng rãi nhất. TA có thể áp dụng cho gần như mọi thị trường tài chính, dù là cổ phiếu, tiền tệ, vàng hay tiền mã hóa.
Dù nền tảng của phân tích kỹ thuật tương đối dễ hiểu, để tinh thông nó lại rất khó. Khi học một kỹ năng mới, chuyện mắc nhiều lỗi trong quá trình là điều tự nhiên. Nhưng điều này đặc biệt nguy hiểm khi liên quan đến giao dịch hay đầu tư. Nếu không cẩn thận và không rút kinh nghiệm từ sai lầm, bạn có thể mất phần lớn số tiền của mình. Học từ sai lầm là tốt, nhưng tránh được chúng càng nhiều càng tốt vẫn hơn.
Bài viết này giới thiệu với bạn một số sai lầm phổ biến nhất trong phân tích kỹ thuật. Nếu bạn mới giao dịch, sao không học các kiến thức nền tảng về phân tích kỹ thuật trước? Hãy đọc bài viết của chúng tôi về phân tích kỹ thuật là gì, và 5 chỉ báo chính trong phân tích kỹ thuật.
Vậy, đâu là những lỗi ngớ ngẩn phổ biến nhất mà trader mới mắc phải khi dùng phân tích kỹ thuật?
1. Không cắt lỗ
Nghe thì đơn giản, nhưng nhấn mạnh tầm quan trọng của nó chẳng bao giờ thừa. Trong giao dịch và đầu tư, bảo vệ vốn luôn là ưu tiên số một của bạn.
Khởi đầu có thể là một thử thách. Một phương pháp đáng tin cậy để cân nhắc khi bắt đầu: bước đầu tiên không phải là thắng hay thua. Hãy tập với khối lượng vị thế không đặt tiền thật vào rủi ro. Ví dụ, Binance Futures có mạng thử nghiệm nơi bạn có thể kiểm tra chiến lược trước khi mạo hiểm với tiền kiếm được. Bằng cách này, bạn có thể bảo toàn vốn và chỉ chấp nhận rủi ro nếu chiến lược cho kết quả tốt về dài hạn.
Đặt stop-loss là cách giải thích đơn giản nhất. Giao dịch của bạn phải có một điểm hủy bỏ. Đó là nơi bạn nghiến răng và thừa nhận rằng luận điểm giao dịch của mình đã sai. Nếu không áp dụng tâm thế này vào giao dịch, về lâu dài bạn khó mà ổn. Chỉ một lệnh tồi cũng có thể gây tổn thất nặng nề cho danh mục đầu tư của bạn. Bạn có thể rơi vào cảnh ôm lỗ và chỉ biết hy vọng thị trường sẽ hồi phục.
2. Overtrading — giao dịch quá đà
Khi là một trader năng động, có một ngộ nhận phổ biến rằng bạn phải luôn có mặt trong thị trường. Giao dịch đi kèm với rất nhiều phân tích và những khoảng chờ đợi dài! Một số chiến lược giao dịch có thể đòi hỏi bạn chờ rất lâu để có được tín hiệu đáng tin cậy trước khi vào lệnh. Có những trader chỉ vào chưa đến ba lệnh mỗi năm, nhưng vẫn thu về lợi nhuận vượt trội.
Đừng cố vào lệnh chỉ để được vào lệnh. Bạn không nhất thiết lúc nào cũng phải hành động. Thực tế, trong một số hoàn cảnh thị trường, không làm gì và chờ cơ hội tự xuất hiện lại sinh lời hơn. Bằng cách đó, bạn giữ được tiền và sẵn sàng ra tay khi cơ hội tốt quay trở lại. Nên nhớ rằng cơ hội sẽ luôn đến. Bạn chỉ cần chờ chúng.
Một sai lầm giao dịch tương tự là tập trung quá mức vào khung thời gian ngắn. Phân tích thực hiện trên khung thời gian dài nhìn chung đáng tin cậy hơn phân tích trên khung thời gian thấp. Khung thời gian ngắn tạo ra rất nhiều nhiễu trên thị trường và có thể xúi giục bạn vào lệnh. Dù có nhiều trader lướt sóng thành công và có lãi trong ngắn hạn, giao dịch ở khung thời gian ngắn thường mang lại tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận kém. Kiểu giao dịch rủi ro này chắc chắn không được khuyến khích cho người mới.
3. Revenge trading — giao dịch trả thù
Chuyện trader lập tức cố gỡ lại những khoản lỗ lớn là rất phổ biến. Chúng tôi gọi đó là hành động trả thù. Dù bạn muốn trở thành nhà phân tích kỹ thuật, day trader hay swing trader, việc tránh các quyết định cảm tính là điều then chốt.
Giữ được cái đầu lạnh khi mọi thứ suôn sẻ hay khi mắc lỗi nhỏ thì dễ, nhưng liệu bạn có giữ được bình tĩnh khi mọi thứ đổ bể? Bạn có thể bám sát kế hoạch giao dịch ngay cả khi tất cả những người khác đang hoảng loạn?
Hãy để ý chữ "phân tích" trong phân tích kỹ thuật. Đương nhiên, nó đòi hỏi phải phân tích thị trường, đúng không? Vậy tại sao lại đưa ra những quyết định vội vàng, cảm tính trong một môi trường như thế? Nếu muốn trở thành một trong những trader giỏi nhất, bạn phải giữ bình tĩnh ngay cả khi phạm những sai lầm nghiêm trọng nhất. Tránh quyết định theo cảm xúc và tập trung duy trì tư duy logic, phân tích.
Vào lệnh ngay sau một khoản lỗ lớn thường dẫn đến khoản lỗ lớn hơn. Hệ quả là một số trader thậm chí phải ngừng giao dịch một thời gian sau cú lỗ nặng. Để rồi họ có thể bắt đầu lại. Hãy dọn sạch tâm trí.
4. Quá cứng đầu, không chịu đổi ý
Nếu muốn trở thành trader thành công, đừng sợ thay đổi quan điểm. Thậm chí thay đổi thường xuyên. Điều kiện thị trường biến chuyển rất nhanh. Một điều chắc chắn: chúng sẽ luôn thay đổi. Là người tham gia thị trường, nhiệm vụ của bạn là nhận ra những thay đổi đó và thích nghi. Một chiến lược cực kỳ hiệu quả trong môi trường thị trường này có thể hoàn toàn vô dụng trong môi trường khác.
Sẽ là ý hay nếu bạn thử tìm điểm yếu tiềm ẩn của mình từ phía đối lập với lập luận của bạn. Bằng cách đó, luận điểm đầu tư (và quyết định) của bạn sẽ hoàn thiện hơn.
Điều này cũng dẫn đến một vấn đề khác: thiên kiến nhận thức. Định kiến có thể ảnh hưởng mạnh đến quyết định, làm méo mó phán đoán và thu hẹp phạm vi lựa chọn mà bạn cân nhắc. Hãy chắc rằng bạn ít nhất hiểu được những thiên kiến nhận thức có thể tác động đến kế hoạch giao dịch của mình. Điều đó sẽ giúp bạn giảm thiểu tác động của chúng hiệu quả hơn.
5. Bỏ qua các điều kiện thị trường cực đoan
Đôi khi chất lượng dự báo của phân tích kỹ thuật trở nên thiếu tin cậy, chẳng hạn trong các sự kiện thiên nga đen hay những điều kiện thị trường cực đoan khác vốn bị chi phối nặng nề bởi cảm xúc và tâm lý đám đông. Có lúc thị trường sẽ mất cân bằng nghiêm trọng về một phía.
Lấy chỉ số sức mạnh tương đối (RSI) — một chỉ báo động lượng — làm ví dụ. Nói chung, khi giá trị dưới 30, tài sản trên biểu đồ có thể được coi là quá bán. Vậy điều đó có nghĩa RSI dưới 30 là tín hiệu vào lệnh tức thì? Không hề! Nó chỉ có nghĩa động lượng của thị trường đang do bên bán quyết định. Nói cách khác, nó chỉ cho thấy bên bán đang áp đảo bên mua.
RSI có thể chạm những giá trị cực đoan trong điều kiện thị trường bất thường. Nó thậm chí có thể rơi xuống mức một chữ số, sát giá trị nhỏ nhất có thể (số 0). Ngay cả mức quá bán cực đoan như vậy cũng không nhất thiết đồng nghĩa một cú hồi phục là chắc chắn.
Ra quyết định mù quáng dựa trên các công cụ kỹ thuật đang chạm giá trị cực đoan có thể khiến bạn mất rất nhiều tiền. Điều này đặc biệt đúng trong các sự kiện thiên nga đen, khi diễn biến giá cực kỳ khó diễn giải. Lúc đó, thị trường có thể chạy theo hướng này hoặc hướng khác. Không công cụ phân tích nào ngăn được chúng. Vì vậy, luôn quan trọng khi cân nhắc thêm các yếu tố khác thay vì chỉ dựa vào một công cụ duy nhất.
6. Quên rằng TA là cuộc chơi xác suất
Phân tích kỹ thuật không cho giá trị tuyệt đối mà cho xác suất, nghĩa là dù bạn dùng phương pháp kỹ thuật nào trong chiến lược, không có gì đảm bảo thị trường sẽ vận hành như kỳ vọng. Khả năng thị trường tăng hay giảm vẫn luôn bất định.
Bạn cần tính đến điều này khi thiết lập chiến lược giao dịch. Dù dày dạn đến đâu, bạn cũng không nên nghĩ rằng thị trường sẽ đi theo phân tích của mình. Khi nghĩ như vậy, bạn có xu hướng đặt cược quá lớn vào một kết quả, và điều đó đẩy bạn vào nguy cơ thiệt hại tài chính khổng lồ.
7. Mù quáng chạy theo trader khác
Muốn tinh thông mọi kỹ năng, nhất là trong giao dịch trên thị trường tài chính, bạn phải liên tục nâng cấp bản thân. Thực tế, điều kiện thị trường thay đổi khiến việc này trở thành bắt buộc. Một trong những cách học tốt nhất là dõi theo các chuyên gia, nhà phân tích và trader giàu kinh nghiệm.
Tuy nhiên, nếu muốn luôn giỏi, bạn cũng phải tìm ra và tận dụng thế mạnh của mình. Có thể gọi đó là lợi thế làm nên con người trader của bạn.
Nếu đọc nhiều bài phỏng vấn các trader thành công, chắc chắn bạn sẽ thấy chiến lược của họ rất khác nhau. Thực tế, một chiến lược hoạt động hoàn hảo với trader này có thể bị trader khác xem là hoàn toàn vô hiệu. Có vô số cách kiếm lời từ thị trường. Bạn chỉ cần chọn cách phù hợp nhất với tính cách và phong cách giao dịch của mình.
Vào lệnh dựa trên phân tích của người khác đôi khi vẫn hiệu quả. Nhưng nếu bạn không hiểu bối cảnh cốt lõi mà chỉ mù quáng bám đuôi trader khác, chắc chắn nó sẽ không hiệu quả về lâu dài. Điều này không có nghĩa là đừng dõi theo và học hỏi từ người khác. Yếu tố quyết định là bạn có đồng tình với luận điểm giao dịch đó không, và nó có phù hợp với hệ thống giao dịch của bạn không. Ngay cả khi các trader khác dày dạn và được kính trọng, bạn cũng không nên đi theo họ một cách mù quáng.
Lời kết
Trên đây là một số sai lầm căn bản nhất cần tránh khi dùng phân tích kỹ thuật. Hãy nhớ, trading không hề dễ. Giao dịch với tâm thế dài hạn sẽ thuận lợi hơn nhiều.
Duy trì thành công trong giao dịch là một quá trình bền bỉ. Hoàn thiện chiến lược và học cách hình thành ý tưởng giao dịch của riêng mình đòi hỏi rất nhiều luyện tập. Nhờ đó, bạn có thể tìm ra thế mạnh, nhận diện điểm yếu và làm chủ các quyết định giao dịch, đầu tư của mình.