Finansal risk; bireyleri, yatırımcıları, şirketleri, kurumları, devletleri ve toplumların tamamını ilgilendiren, varlığı ya da ihtimali bile başlı başına bir endişe kaynağı olan bir olgudur. Birden fazla parametreye bağlı olarak gelişen ve etkisi günlük hayatın akışından yatırımlara, ticari faaliyetlerden küresel düzene kadar uzanan finansal risk, en genel tanımıyla para, sermaye ve varlık kaybetme ihtimalidir.
Sermaye diyebileceğimiz başlangıç tutarı görece küçük ya da büyük olsun, bu sermayenin finansal işlemler ve yatırımlar sonucunda kaybedilmesi, finansal riski en geniş anlamıyla tanımlar. Yatırım yapan bireyler için riskin biçimi farklıdır; kredi kullanan ve ticari faaliyet yürüten şirketler ve kuruluşlar içinse hem ölçeği hem de alt başlıkları değişir.
Finansal risk ve finansal riskin göstergeleri her düzeyde farklı olabilir. Ülke yönetimleri açısından finansal risk, para politikasını kontrol edemedikleri noktada borçlanarak temerrüde düşmeleri anlamına gelebilir; bunun sonuçları da o ülkede yaşayan bireyleri doğrudan etkiler. Aynı şekilde şirketlerin de borç ve iflas süreçlerine sürüklenmemek için finansal risk göstergelerini ve kendilerini etkileyebilecek riskleri iyi yönetmesi gerekir.
Bireysel yatırımcılar için de elbette finansal riskler vardır. Klasik finans piyasasında ya da kripto para piyasasında yatırım yapan bireysel yatırımcıların yatırım stratejileri ve kararları, finansal risk barındırabilir veya doğrudan finansal risk yaratabilir. Öte yandan yalnızca kendi birikimini ya da varlıklarını yöneten kişilerin para ve varlık yönetiminde attığı adımlar da risk içerebilir.
Kripto para piyasasında işlem yapan ve yatırım yapan kullanıcıların, risk yönetimi ilkeleri çerçevesinde gerekli inceleme ve araştırmayı yapmaları ve kendi risk-getiri düzeylerine uygun işlemler gerçekleştirmeleri her zaman tavsiye edilir.
Finansal Riskin Göstergeleri Nelerdir?
Risk göstergesi, olası bir riski değerlendirmek ve ölçmek için kullanılan bir gösterge ya da ölçüttür. Risk göstergesini, üst ve alt sınırları olan ve bu sınırlarda uyarı veren bir alarm gibi düşünebilirsiniz. Finansal risk göstergesi de piyasa riskini, düzenleme değişikliklerini ya da rekabet riskini ölçmeye yardımcı olan metriklerdir. Bu tanımdan hareketle, kripto para piyasalarına özgü risk göstergeleri şunlar olabilir: piyasa koşulları, düzenleyicilerin kripto para mevzuatı oluşturma veya düzenleme yönündeki adımları ve her kripto varlığa özgü gelişmeler.
Risk göstergelerinin iyi tespit edilmesi, riskin yönetilmesini kolaylaştırır. Bir piyasanın ya da özel olarak bir kripto varlığın veya kripto para piyasasının potansiyel risklerini bilmek; yatırımcı ya da kullanıcı olarak riskleri yönetmek için hangi kırılma noktasında hangi aksiyonu alacağınıza karar verirken önemli bir rol oynar.
Finansal Risk Türleri
Piyasa riski:
Geleneksel finans ve kripto para piyasaları dâhil olmak üzere yerel ve küresel piyasa koşullarında bir değişim yaşandığında ortaya çıkan risklerdir.
Kredi riski:
Şirketler ve bireyler çeşitli kredi türlerine başvurabilir. Kredi ödemelerini yapabilmeleri için yeterli fona ve nakit akışına sahip olmaları gerekir. Kredi riski, kredilerin geri ödenmemesi riski olarak karşımıza çıkar.
Likidite riski:
Likidite, geleneksel bir finansal ürünün ya da kripto varlığın istenen itibari para birimine ne kadar kolay çevrilebildiğidir. Yatırımcılar kripto para piyasasında çok hızlı alıp satabilmek ister. Likidite riski, şirketlerin veya bireysel yatırımcıların günlük nakit akışları içinde ihtiyaç duydukları anda kripto varlıklarla işlem yapıp yapamayacaklarını ifade eder.
Operasyonel risk:
Operasyonel risk; büyük ya da küçük kuruluşların veya bireysel yatırımcıların finansal işlemlerinin her aşamasında ortaya çıkabilecek arızaları, hileli faaliyetleri, kullanıcı hatalarından kaynaklanan işlem yapamama durumlarını ve bunların yol açtığı maddi kaybı tanımlar.