NFT-lər getdikcə daha çox investorun diqqətini çəkir. Onların incəsənət dünyasını və bir çox başqa sahəni kökündən dəyişən maraqlı istifadə sahələri var. Hətta bəzilərinin dəyəri zamanla daha da arta bilər və təəssüf ki, sürətlə böyüyən NFT dünyası pis niyyətli adamların da diqqətini cəlb edir.
Fırıldaqlar yalnız NFT sahəsinə xas olmasa da, istifadəçiləri və investorları, xüsusən də yeni başlayanları hədəf alan hallar durmadan artır. NFT dünyasındakı yolunuzun təhlükəsiz olması üçün rug pull kimi geniş yayılmış fırıldaqlardan necə qorunacağınızı bilməyiniz vacibdir. Bu fırıldaqların qurbanı olmamaq üçün nələrə diqqət etməli olduğunuzu məqaləmizdən öyrənə bilərsiniz.
Rug Pull nədir?
Rug pull altkoin və ya NFT komandasının investorlardan topladığı pulla layihəni ataraq yoxa çıxması deməkdir. Başqa sözlə, NFT layihəsinin arxasındakı şəxs və ya qrup investorların vəsaitini yığdıqdan sonra vədlərini yerinə yetirmir. Təsisçilər çox vaxt investorları daha böyük bir layihəyə cəlb etmək üçün kiçik bir NFT kolleksiyası buraxır və tədbirlərə eksklüziv giriş, blokçeyn oyunları və ya xüsusi imkanlar kimi cazibədar üstünlüklər vəd edirlər.
Bundan başqa, bir çox NFT tərtibatçısı öz kolleksiyalarını reklam etdirmək üçün influenserlərə pul ödəyir və ya layihə ətrafında səs-küy yaratmaq üçün bahalı hədiyyələr paylayır.
Rug pull halları adətən qısa müddət ərzində baş verir, lakin fırıldağın yavaş-yavaş inkişaf etdiyi hallar da var: layihə az yenilik alır, demək olar ki, heç bir işlənmə olmur və sonda layihə səssizcə tərk edilir. Rug pull fırıldaqlarını daha çox anonim şəxslər və ya qruplar həyata keçirir, çünki iz qoymadan yoxa çıxmaq onlar üçün asandır.
Rug Pull fırıldağından necə qorunmalı?
İcmanı və komandanı araşdırın
Rug pull fırıldaqlarından yayınmağın ən yaxşı yolu investisiya etməzdən əvvəl hərtərəfli araşdırma aparmaqdır. NFT layihəsini diqqətlə nəzərdən keçirmək icma haqqında daha çox məlumat toplamağı və komandanı yaxşıca araşdırmağı nəzərdə tutur. Layihənin inkişaf prosesi barədə daha aydın təsəvvür üçün Twitter, Discord və Telegram kimi sosial kanallara baxa bilərsiniz.
- Vədlərini yerinə yetirirlərmi?
- Vebsayt peşəkar görünürmü?
Layihəni etibarlı mənbələrdən araşdırmalı və komandanın peşəkar, güvənilən olub-olmadığını anlamağa çalışmalısınız. Uzunmüddətli dəyər təklif edən ciddi layihələrin çox vaxt uğurlu keçmişi olur və arxalarında tanınmış ad ya şirkət dayanır. Böyük və aktiv icma da yaxşı əlamət ola bilər, ancaq bu icmanın saxta hesablardan və avtomatlaşdırılmış proqramlardan qurulmadığına əmin olmaq vacibdir.
Yol xəritəsini nəzərdən keçirin
NFT yol xəritəsi layihənin uzunmüddətli dəyər yaratmaq üçün məqsədlərini və strategiyalarını ətraflı izah edir. NFT yol xəritəsinə adətən bunlar daxildir:
- Layihənin əsas mərhələləri
- Qısa və uzunmüddətli hədəflər
- Marketinq və böyümə planları
Yol xəritəsi həqiqət olmaq üçün həddindən artıq cazibədar görünürsə və ya qeyri-realdırsa, bu, layihəyə şübhə ilə yanaşmaq lazım olduğunu göstərə bilər. Rug pull fırıldaqları icmanı həyəcanlandırmaq üçün tez-tez iddialı yol xəritəsi qurur, amma vədlər yerinə yetirilmir.
Layihə paylaşdığı hədəflərə çatmaq niyyətində olmadığı kimi, bu hədəflərə çatmaq özü də çətindir.
Riskləri azaltmaq üçün real hədəfləri və genişlənə bilən strategiyaları olan NFT yol xəritələrini seçmək daha təhlükəsizdir. Hətta artıq diqqətəlayiq bir şey ortaya qoymuş nüfuzlu NFT layihələrinə üz tutmaq daha yaxşı qərar olar.
Bununla belə, unutmaq olmaz ki, böyük ya kiçik olmasından asılı olmayaraq bütün layihələr uğursuzluğa uğraya bilər. Digər bütün bazarlarda olduğu kimi, NFT-lərdə də həmişə risk var. Ona görə də riskləri nəzərə almalı və itirməyi gözə ala biləcəyinizdən artığını yatırmamalısınız.
Likvidliyi yoxlayın
Likvidliyi aşağı olan NFT layihəsi tokenlərinizi nağd pula və ya başqa aktivə çevirməkdə çətinlik çəkə biləcəyiniz deməkdir. Ticarət həcmi layihənin likvidliyini qiymətləndirməyə imkan verən göstəricidir. Yüksək ticarət həcmi bu kolleksiyanı çoxlu istifadəçinin alıb-satdığını göstərir. Aşağı həcmə, zəif likvidliyə və həddindən artıq həyəcanlı alıcılardan ibarət kiçik icmaya malik NFT layihələri isə mümkün rug pull fırıldağının əlaməti ola bilər.
Nəticə
Hər gün getdikcə daha çox NFT layihəsi işə salındığı üçün rug pull kimi geniş yayılmış fırıldaqlara qarşı ehtiyatlı olmaq vacibdir. Belə sxemlərin necə işlədiyini anlamaq onlardan yayınmağın ilk addımıdır. NFT-lər həmişə risk daşıyacaq, lakin fırıldağa işarə edə biləcək təhlükə siqnallarını görməyi öyrənmək riskinizi əhəmiyyətli dərəcədə azaltmağa, vəsaitinizi və NFT-lərinizi təhlükəsiz saxlamağa imkan verəcək.