Niyə hamı kriptovalyutaların ətraf mühitə təsirindən danışır?
Elon Mask bu ilin mart ayında Tesla avtomobilləri üçün Bitcoin (BTC) ödənişlərini qəbul etmək qərarından imtina etdiyini elan edəndə bütün dünyanı ayağa qaldırdı və blokçeyn sənayesinin bütövlükdə öz ekoloji təsirini görməsinə səbəb oldu. Bitcoin və digər şəbəkələrin istifadə etdiyi mayninq prosesi nəhəng enerji tələb edir, çünki əməliyyatları icra etmək üçün güclü maşınların tam gücü ilə işləməsi lazımdır.
Tələb olunan hesablama gücü yüksək elektrik enerjisi sərfi ilə nəticələnir. İnsanların ekoloji təsirləri müzakirə etməyə başlaması da məhz bundan sonra oldu.
Bəs kriptovalyutalar ətraf mühitə konkret olaraq necə zərər verir?
Davamlılıq kriptovalyutaların gələcəyi ilə bağlı müzakirələrin əsas mövzularından biri olaraq qalır. Bu gün ən böyük kriptovalyutaların bir qismi nəhəng miqdarda enerji tələb edir. Məlum olur ki, əməliyyatları təsdiqləmək üçün aparılan blokçeyn mayninqi ətraf mühitə zərərlidir. Dünyada server mərkəzlərinin sayı və ölçüsü artdıqca ekoloji narahatlıqlar da artır. Bununla belə, innovasiyalar sürətləndikcə enerji sərfini azaltmağa kömək edən alternativ biznes həlləri ortaya çıxır.
Yeni coinlər maynerlərin əməyini mükafatlandırmaq üçün yaradılır. Bu proof of work (PoW) protokolu eyni zamanda şəbəkəni kənardan gələn hücumlardan qorumağa xidmət edir. Paylanmış şəbəkədə mayninq kriptovalyutaların iki dəfə xərclənməsinin qarşısını almaq üçündür.
Kripto sənayesinin bir çox güclü oyunçusu vaxtını kriptovalyutaların davamlı gələcəyini müzakirə etməyə həsr edir. MicroStrategy-nin baş direktoru Michael Saylor-un rəhbərlik etdiyi Bitcoin Mining Council enerji sərfində şəffaflığı təşviq etməyi və blokçeyn təşəbbüslərində davamlılığı artırmağı hədəfləyir.
Proof of work-dan proof of stake-ə keçid
Daha yeni blokçeyn şəbəkələrinin əksəriyyəti proof of work əvəzinə proof of stake (PoS) sistemlərinə üstünlük verir. Proof of work sistemləri kriptoqrafik məsələləri səmərəsiz şəkildə həll edir və nəticədə tamamilə enerjidən asılı hala düşür. Proof of stake-də isə iştirak edən istifadəçilər mayner yox, validatordur. Validatorlar böyük həcmdə kriptovalyuta staking edərək blokçeynə blok əlavə edə bilir. Bu, maynerlər arasında rəqabətə ehtiyacı aradan qaldırır, enerjiyə qənaət edir və blokçeynin hər əməliyyatı daha səmərəli icra etməsinə imkan verir.
"Yaşıl kriptovalyuta" mövcud olacaqmı?
Kriptovalyuta şəbəkələrində həyata keçirilən bütün əməliyyatlar şəbəkədəki bütün kompüterlərə yayımlanır və bu bir-birinə bağlı sistem əməliyyatları təsdiqləyir. Mayninqin ətraf mühitə zərər verən səmərəsizliyi blokçeynin uzunmüddətli biznes həlli kimi qəbul edilməsinə kölgə salır.
Xoşbəxtlikdən, ətraf mühitə dost rəqəmsal aktivlər üzərində işlər gedir və bu sahədə innovasiyalar sürətlə bir-birini əvəzləyir. Proof of stake artıq Cardano (ADA) və XinFin (XDC) kimi nisbətən yeni protokolların əsasını təşkil edir.
XDC şəbəkəsi blok yaradılmasına cavabdeh olan masternodlarla işləyir. XinFin platforması köhnə sistemlərlə problemsiz inteqrasiya edə bilən və mərkəzləşdirilmiş platformaların üzləşdiyi bəzi əsas problemləri həll edən güclü blokçeyn protokoludur.
Səlahiyyətli proof of stake əsaslı kriptovalyutası da olan XinFin XDC Network artıq elektrik sərfindən ciddi asılı olmadan zirvə performans göstərə bilir. XinFin mərkəzləşdirilməmiş tətbiqlərdən faydalanmaq istəyən bütün bizneslər üçün boşluğu doldurur. 2017-ci ildə qurulan XinFin Network özünü yüksək səviyyəli korporativ blokçeyn kimi mövqeləndirib və qabaqcıl smart kontraktlardan istifadə edən müasir texnologiya ilə bir neçə sənaye sahəsində infrastrukturu yaxşılaşdırmaq üçün təşkilatlarla tərəfdaşlıq qurub. XDC enerji sərfini, deməli, karbon izini də əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
Sənayenin yaşıl hərəkatını bundan sonra nə gözləyir?
Blokçeyn texnologiyasının ekoloji nəticələrinin qiymətləndirilməsi kripto sahəsində yeni innovasiyalarla nəticələnib. Bu, XDC kimi şəbəkələri rəqəmsal valyutalarla işləmək istəyən bizneslər üçün, gələcəkdə isə Ledgermail, StorX, GoPlugin, TradeFinex, stabilcoinlər və bir çox başqa layihə üçün davamlı alternativ texnoloji həllər yaratmağa sövq edib. Getdikcə daha çox developer blokçeyn texnologiyası ilə inteqrasiya üçün kriptovalyutalardan istifadə etdikcə, XinFin ətraf mühitə təsirin azalmasına töhfə verir.