Kriptovalyuta əməliyyatları blokçeyn üzərində aparılır və hər bir əməliyyat blokçeynə yazılır. Block explorer isə blokçeyndə saxlanılan bu məlumatlara çıxış imkanı verən onlayn sistemin adıdır.
Blokçeyn nədir?
Blokçeyn texnologiyası paylanmış mühasibat kitabı prinsipi ilə işləyir. Blokçeyndə aparılan bütün əməliyyatlar bloklara yazılır, şifrələmə protokolları ilə şifrələnir və blokçeyn şəbəkəsində saxlanılır. Məlumat bir dəfə blokçeynə işləndikdən sonra heç bir şəkildə dəyişdirilə bilmir. Blokçeyndə həyata keçirilən bu əməliyyatların hamısı istifadəçilərin və məlumatların təhlükəsizliyini artırır.
Blokçeyn texnologiyası etibara ehtiyac duymama (trustless) prinsipi ilə işləyir və bütün əməliyyatlar zəncirə yazılır. Beləliklə, əməliyyatlar üçüncü tərəfin təsdiqinə ehtiyac olmadan təhlükəsiz şəkildə başa çatır. Blokçeynə yazılan əməliyyatların həm hamı tərəfindən görünə bilməsi, həm də pozula bilməməsi istifadəçilərin kripto ekosistemində arxayın əməliyyat aparmasını təmin edən əsas amillərdir.
Block Explorer nədir?
Blokçeyndə saxlanılan və hamıya açıq olan bu məlumatlara necə çatmaq sualının cavablarından biri block explorer-dir. Onun vasitəsilə son əməliyyatlar, əməliyyat həcmi, sonuncu blok və hash rate kimi blokçeynə yazılmış məlumatlara baxmaq mümkündür.
Blokçeyndəki bütün bu məlumatlar anonim olduğu və kriptoqrafiya ilə şifrələndiyi üçün əməliyyatların özünə baxmaq olsa da, onları kimin apardığını bilmək mümkün deyil. Bu yolla istifadəçilər üçüncü tərəfin zəmanətinə ehtiyac duymadan təhlükəsiz əməliyyat apara bilirlər.
Nəticə etibarilə block explorer istifadəçilərə blokçeynə yazılan əməliyyatlara çıxış imkanı verən bir alətdir. Zəncirdə qeydə alınan bütün əməliyyatlara onun üzərindən baxmaq olar. Eyni zamanda mayninqçilər də çıxardıqları blokları yoxlamaq üçün block explorer-dən istifadə edə bilərlər.
Blokçeyndəki bütün əməliyyatlara baxmaq mümkün olduğu üçün Satoshi Nakamotoya aid olduğu bilinən pulqabı ünvanı da görünür.