Maliyyə bazarlarında investorların meyillərini ifadə etmək üçün müxtəlif terminlərdən istifadə olunur. Kripto bazarlarında ən çox işlədilən terminlərin başında isə "ayı bazarı" və "buğa bazarı" gəlir. Bəs ayı bazarı nədir, buğa bazarı nədir? Yazımızın davamında bu sualları ətraflı izah edəcəyik.
Buğa Bazarı Nədir?
Aktivlərin hərəkətində müşahidə olunan yüksəliş vəziyyətləri üçün "buğa" ifadəsi işlədilir. Buğa bazarını aktiv qiymətlərindəki yüksəliş trendi kimi düşünmək olar. Buğa bazarlarında iqtisadi artım artıq başlamış olur və sürətli bir qalxma müşahidə edilir.
Buğa bazarı investorların kriptovalyutalara inamının artdığı bazardır. İnvestorların gələcəyə dair gözləntiləri nikbindir, daha çox risk götürərək investisiyalarını artırırlar. Buğa bazarında investor davranışına nümunə olaraq uzunmüddətli investisiyaları, aşağı qiymətli aktivlərə tələbi və portfelin diversifikasiyasını göstərmək olar. Belə bir bazara nümunə kimi İkinci Dünya Müharibəsindən sonra ABŞ iqtisadiyyatının sürətli böyüməsini götürmək olar.
Ayı Bazarı Nədir?
Bazarda daralmanın yaşandığı və investorun bədbin əhval-ruhiyyədə olduğu dövrlər ümumiyyətlə "ayı" adlandırılır. Ayı öz qurbanına hücum etmə tərzinə görə metaforaya çevrilmiş və bu səbəbdən birja termini kimi işlədilir. Ayı bazarında gələcəyə dair gözləntilər bədbin olur və bazar uzun müddət eniş trendində qalır. Ayı bazarının əsas xüsusiyyəti aktiv qiymətlərindəki kəskin düşüşlərdir. İqtisadi tənəzzüllər bazarda daha az investorun ticarət etməsinə və gözləntilərin bədbinləşməsinə səbəb olur. Bununla belə, analitiklər bildirirlər ki, düzgün analiz və izləmə ilə ayı bazarı investor üçün alış imkanı da yarada bilər.
Ayı və Buğa Bazarı Nə Qədər Davam Edir?
Kripto bazarında ticarət edənlər bazar analizini düzgün aparmalı, ayı və buğa bazarlarında investisiyalarını ehtiyatla idarə etməlidirlər. Bu prosesin nə qədər davam edəcəyi isə bazarın quruluşundan asılı olaraq dəyişə bilər.
Ayı Bazarında Nə Etməli?
Ayı bazarı satıcıların üstünlük təşkil etdiyi və qiymətləri aşağı istiqamətə yönəltdiyi bazardır. İngiliscə bearish market kimi tanınır. Qiymətlər eniş trendi boyunca hərəkət edir, buğalar (alıcılar) isə anlıq yüksəlişlərlə davamlılıq yarada bilmir. Başqa sözlə, yuxarı hərəkət saxlanıla bilmir və aktiv ümumi mənzərəni pozmadan eniş trendi ərzində qiymətlənməyə davam edir. Bəs ayı bazarında kriptovalyutasını qorumaq istəyən investor necə hərəkət etməlidir?
Ayı bazarında investisiya etmək buğa bazarındakından iki qat çətindir. İnvestor keçmiş təcrübələrə əsaslanaraq anlıq yüksəlişlərdə trendin döndüyünü asanlıqla düşünə bilər. Əksinə, bazarın istiqamətinin həqiqətən yuxarı olduğunu qəbul etmək investor üçün daha çətindir. Buna görə də satıcılar bazarda daha güclü hakimiyyət qurur. Erkən inanan investor isə satışın hakim olduğu bazarda əməliyyatlarını həyata keçirir və bəlkə də uzun bir gözləməyə imza atmış olur.
Ayı bazarında texniki analizlə irəliləmək faydalıdır: trend xəttinizi və ya kanalınızı müəyyən edərkən doğru nöqtələrdən istifadə edin, düşüşün başladığı bölgəni təyin edərək iş sahənizi yaxşı müəyyənləşdirin. Qiymətlər kanal daxilindədirsə, kanalın dəstək və müqavimətindən güc alaraq ticarət sahənizi qura bilərsiniz. Belə hallarda qiymətlər müəyyən bir bant aralığında hərəkət edir. Bu mərhələni buğalarla ayıların inadlaşması adlandıra bilərik. Müqavimətlərdə ayıların, dəstəklərdə isə buğaların üstünlüyü aydın hiss olunur. Treyder də bu sahədən maksimum fayda əldə etməyə çalışır.
Ticarət sahələrindən istifadə etməkdən başqa, investor ayı bazarını iki yolla dəyərləndirə bilər. Birincisi, bazar geri çəkildikcə daha aşağı səviyyələrdən alaraq maliyyəti aşağı salmaq üsuludur. Bu, xüsusilə qiymətlərin qalxacağını düşünərək alan və ya "hodl" edən investorun seçdiyi yoldur. Digər üsul isə mövqeyi qazancda olan investorun izlədiyi yoldur. Bu halda investor qazanclı mövqeyini bağlayaraq daha aşağı səviyyədən almağa hazır olur. Beləliklə, geri çəkilmədə yenidən alır və aradakı ticarət sahəsindən rahatlıqla faydalana bilir. Hər iki halda investor özünü qoruya bilir.