Blockchain công khai có những rủi ro gì?

· 2 min read

Bài viết này điểm qua ba mối nguy gắn với các blockchain công khai: tấn công 51%, những điểm yếu của Proof of Stake và chuyện chi tiêu hai lần.

Tấn công 51%

Khi blockchain vận hành theo luật đồng thuận dựa trên đa số đơn giản, luôn tồn tại nguy cơ những kẻ xấu bắt tay nhau để lái kết quả của hệ thống. Trong bối cảnh tiền mã hóa, điều đó nghĩa là một nhóm thợ đào nắm hơn 50% sức mạnh xử lý có thể chi phối việc giao dịch nào được xác nhận và được thêm vào (hay gỡ khỏi) chuỗi. Trên một blockchain dùng giao thức đồng thuận Proof of Work (PoW), tấn công 51% thường mang hình hài một chuỗi "đối thủ" chứa đầy giao dịch giả do kẻ xấu dựng lên.

Nhờ sức đào vượt trội, những kẻ gian này có thể tạo ra một chuỗi thay thế dài hơn cả chuỗi "thật" — và vì cơ chế đồng thuận Nakamoto của Bitcoin quy định "chuỗi dài nhất thắng", mọi người tham gia buộc phải đi theo chuỗi gian lận đó.

Tấn công 51% khó thực hiện hơn nhiều trên một blockchain khổng lồ như Bitcoin, nhưng nếu một chuỗi đã bị phân tách và lượng thợ đào còn lại nhỏ, như trường hợp Bitcoin Gold, thì tấn công 51% hoàn toàn khả thi.

Năm 2018, một cuộc tấn công 51% kèm double spending đã được thực hiện thành công trên blockchain Bitcoin Gold và Ethereum Classic, cuỗm đi hàng triệu đô la.

Proof of Work và Proof of Stake

Tháng 1/2019, một cuộc tấn công 51% nhắm vào blockchain Ethereum Classic đã buộc Ethereum phải đổi hướng chiến lược, từ đào theo Proof-of-Work (PoW) sang bỏ phiếu theo Proof-of-Stake (PoS).

Đổi lại, Proof of Stake lại dễ dẫn tới chia rẽ hay phân tách — cái mà giới crypto gọi là "fork" — khi các bên nắm giữ lớn đưa ra những phán quyết trái ngược nhau về việc giao dịch nào nên nằm trong khối, và kết quả là một đồng tiền mới nữa ra đời. Ethereum từng thử nghiệm ngắn cơ chế xác thực này rồi quay lại Proof of Work vì lo ngại chuyện fork. Một cơ chế xác thực Proof of Stake được thiết kế lại dự kiến ra mắt trong năm 2020.

Chi tiêu hai lần

Vẫn có khả năng một người đang cầm, chẳng hạn, một bitcoin lại tiêu nó hai lần và gian lận lấy về lượng hàng hóa trị giá hai bitcoin, trước khi một trong hai bên cung cấp hàng hóa hay dịch vụ kịp nhận ra số tiền đó đã được tiêu rồi. Tuy nhiên, đây là vấn đề của mọi hệ thống tiền điện tử nói chung, và cũng chính là một trong những lý do cốt lõi khiến các hệ thống tiền tệ truyền thống phải có quy trình bù trừ và quyết toán.

rủi ro blockchain tấn công 51% proof of stake double spending bảo mật tiền mã hóa