Bir finansal enstrümanı aynı gün içinde — hatta belki gün boyunca birkaç kez — alıp satmaya günlük ticaret (day trading) denir. Doğru yapıldığında, küçük fiyat hareketlerinden yararlanmak kârlı bir oyuna dönüşebilir. Ancak bu iş, acemiler ve iyi düşünülmüş bir plana bağlı kalmayan herkes için riskli olabilir.
Her gün ticaret geliri elde etmek istiyor ama işe yeni başlıyorsanız, size Hafizebot kullanmanızı öneriyoruz. Hafizebot, her kripto para için 240'tan fazla göstergeyi tarayıp analiz eder ve her gün işlem yapar.
Aşağıda yeni başlayanlar için 10 günlük ticaret yöntemini ele alıyoruz. Ardından temel grafiklerden ve formasyonlardan, ne zaman alıp satmak gerektiğinden ve zararı nasıl kesebileceğinizden bahsedeceğiz.
1. Bilginin gücü
Günlük ticaret yapanların, işin yöntemlerine hâkim olmanın yanı sıra en güncel borsa haberlerini ve hisseleri etkileyen gelişmeleri de takip etmesi gerekir. Buna öncü göstergelere ilişkin duyurular, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz planları ile diğer ekonomik, ticari ve finansal haberler dahildir.
Yani ödevinizi yapın. İşlem yapmak istediğiniz hisselerin bir listesini çıkarın. Seçtiğiniz şirketleri, hisselerini ve piyasaların genel gidişatını yakından izleyin. Ekonomi haberlerini takip edin ve güvenilir haber sitelerini yer imlerinize ekleyin.
2. Kenara para ayırın
Her işlemde riske atmaya hazır olduğunuz sermayeyi belirleyin ve bu karara bağlı kalın. Başarılı günlük yatırımcıların çoğu, işlem başına hesap bakiyelerinin %1 ila %2'sini ya da daha azını riske atar. 40.000 dolarlık bir işlem hesabınız varsa ve her işlemde sermayenizin %0,5'ini riske atmaya hazırsanız, işlem başına maksimum kaybınız 200 dolar olur (%0,5 × 40.000 dolar).
Kenara, işlem yapabileceğiniz ve kaybetmeyi göze alabileceğiniz bir miktar fazla para ayırın.
3. Zaman ayırın
Günlük ticaret zamanınızı ve dikkatinizi ister. Hatta gününüzün büyük bölümünü ona feda etmeniz gerekir. Vaktiniz kısıtlıysa bu işi aklınızdan bile geçirmeyin.
Günlük ticaretle uğraşan bir yatırımcı piyasaları izlemeli ve işlem saatleri boyunca her an karşısına çıkabilecek fırsatları kollamalıdır. Amaç, hızlı ve bilinçli hareket etmektir.
4. Küçük başlayın
Acemiyseniz aynı anda en fazla bir veya iki hisseye odaklanın. Daha az hisseyle takip yapmak ve fırsatları yakalamak daha kolaydır. Son dönemde kesirli hisse alım satımı da giderek yaygınlaşıyor. Bu da size daha küçük tutarlarla yatırım yapma imkânı tanır.
Bu sayede artık pek çok aracı kurum, Amazon hissesi 3.400 dolardan işlem görüyorken 25 dolar gibi düşük bir tutarla — yani tam bir Amazon hissesinin %1'inden azına — kesirli hisse almanıza izin veriyor.
5. Kuruşluk hisselerden uzak durun
Muhtemelen kelepir ve ucuz fiyat peşindesiniz, ama kuruşluk hisselerden (penny stock) uzak durun. Bu hisseler çoğu zaman likit değildir ve onlarla köşeyi dönme ihtimaliniz genellikle düşüktür.
Hisse başına 5 doların altında işlem gören birçok hisse, büyük borsaların kotasyonundan çıkarılır ve yalnızca tezgâh üstü piyasada (OTC) alınıp satılabilir. Gerçek bir fırsat görmediğiniz ve ödevinizi yapmadığınız sürece bunlardan uzak durun.
6. İşlemlerinizi doğru zamanlayın
Yatırımcıların verdiği ve sabah piyasalar açılır açılmaz gerçekleşmeye başlayan çok sayıda emir, fiyat oynaklığına yol açar. Deneyimli bir oyuncu açılışta formasyonları fark edip emirlerini kazanç sağlayacak şekilde zamanlayabilir. Ancak yeni başlayanlar için harekete geçmeden önce piyasayı ilk 15-20 dakika izlemek daha doğru olabilir.
Günün ortası genellikle daha az oynaktır. Kapanış zili yaklaştıkça hareketlilik yeniden artar. Yoğun saatlerde fırsatlar bulunsa da, acemilerin başlangıçta bu saatlerden uzak durması daha güvenlidir.
7. Zararı azaltan limit emirler
İşlemlerinizi hangi emir türleriyle verip gerçekleştireceğinizi seçin. Limit emir mi, piyasa emri mi kullanacaksınız? Piyasa emri, fiyat garantisi olmaksızın o anki en iyi fiyattan gerçekleşir. Belirli bir fiyattan işlem yapmayı önemsemediğinizde ve sadece piyasaya girmek ya da çıkmak istediğinizde işe yarar.
Limit emirde ise fiyat garantilidir ama emrin gerçekleşmesi garantili değildir. Emrinizin hangi fiyattan gerçekleşeceğini siz belirlediğiniz için limit emirler daha isabetli ve özgüvenli işlem yapmanıza yardımcı olur. Piyasa tersine döndüğünde limit emirler zararınızı azaltmanızı sağlar. Ancak piyasa belirlediğiniz fiyata ulaşmazsa emriniz gerçekleşmez ve pozisyonunuz açık kalır.
8. Aklınız hep kârda olsun
Bir stratejinin kârlı olması için her seferinde tutması gerekmez. Başarılı yatırımcıların bile muhtemelen işlemlerinin yalnızca %50 ila %60'ı kârla kapanır. Ne var ki kazandıkları işlemlerden elde ettikleri, kaybettikleri işlemlerde yitirdiklerinden fazladır. Her işlemin finansal riskinin, hesabınızın önceden belirlenmiş bir oranıyla sınırlı olduğundan ve giriş-çıkış stratejilerinizin net biçimde tanımlandığından emin olun.
9. Sakin kalın
Borsa zaman zaman sinirlerinizi gerebilir. Günlük ticaret yapan biri olarak açgözlülüğünüzü, umudunuzu ve korkunuzu kontrol etmeyi öğrenmelisiniz. Kararlar duygularla değil, mantıkla alınmalıdır.
10. Stratejiye sadık kalın
Başarılı yatırımcılar hızlı hareket etmek zorundadır ama hızlı düşünmek zorunda değildir. Neden mi? Çünkü işlem planlarına bağlı kalacak disipline ve önceden belirlenmiş bir ticaret stratejisine sahiptirler. Kazanç kovalamak yerine kendi reçetenize sıkı sıkıya bağlı kalmanız çok önemlidir. Duygularınızın sizi ele geçirip taktik değiştirmenize yol açmasına izin vermeyin. Günlük yatırımcının düsturunu hatırlayın: "İşlemini planla, planını uygula."
Günlük ticareti zorlaştıran nedir?
Günlük ticaret ciddi deneyim ve bilgi ister; işi zorlaştırabilecek birçok etken vardır.
Öncelikle şunu bilin: Karşınızda profesyoneller var. Bu kişiler sektördeki en gelişmiş donanıma ve en iyi bağlantılara erişebiliyor. Dolayısıyla sonunda kazanan taraf olma konumundalar. Kervana sonradan katılmak, genellikle onların daha çok kazanmasıyla sonuçlanır.
Ayrıca, ne kadar küçük olursa olsun devletin kazancınızdan pay isteyeceğini unutmayın. Bir yıl veya daha kısa süre elde tuttuğunuz yatırımlardan elde ettiğiniz kısa vadeli kazançlar için en yüksek gelir vergisi diliminden vergi ödemeniz gerekeceğini aklınızda bulundurun. Tesellisi şu ki, zararlarınız kazançlarınızdan düşülür.
Bunun yanı sıra, acemi bir günlük yatırımcı olarak, işlemlerinizi etkileyen duygusal ve psikolojik önyargılara karşı daha savunmasız olabilirsiniz — örneğin kendi paranız söz konusuyken ve bir işlemde zarar ediyorken. Kapsamlı deneyime ve kaynaklara sahip profesyonel yatırımcılar bu engelleri genellikle aşabilir.
Neyi Ne Zaman Alacağınıza Karar Vermek
Ne Almalı
Günlük yatırımcılar, belirli varlıklardaki (hisse senetleri, dövizler, vadeli işlemler ve opsiyonlar) küçük fiyat hareketlerinden yararlanarak kazanç elde etmeye çalışır. Bunun için genellikle önemli miktarda sermayeyi kaldıraçla kullanırlar. Tipik bir günlük yatırımcı, örneğin bir hisse gibi bir şey almadan önce üç etkeni değerlendirir:
Likidite. Likit bir menkul kıymeti hızla ve ideal olarak kârla alıp satabilirsiniz. Likiditenin avantajı, düşük kayma (slippage) ve dar makaslardır — yani bir hissenin alış ve satış fiyatı arasındaki farkın ve bir işlemin beklenen fiyatı ile gerçekleşen fiyatı arasındaki farkın küçük olmasıdır.
Oynaklık. Günlük fiyat aralığını, yani günlük yatırımcının çalıştığı sahayı ölçer. Oynaklık arttıkça kazanç — ve kayıp — olasılığı da büyür.
İşlem hacmi. Bir hissenin belirli bir dönemde ne sıklıkla alınıp satıldığının ölçüsüdür. Genellikle ortalama günlük işlem hacmi olarak anılır. Hacim yüksekse hisseye ilgi büyük demektir. Bir hissenin hacminde yaşanan ani artış, yukarı ya da aşağı yönlü bir fiyat sıçramasının habercisi olur çoğu zaman.
Ne Zaman Almalı
İşlem yapmak istediğiniz hisseleri (veya diğer varlıkları) yakından tanıdıktan sonra, işlemleriniz için giriş noktaları seçmeniz gerekir. Bunun için şu araçlardan yararlanabilirsiniz:
Gerçek zamanlı haber servisleri: Haberler hisse fiyatlarını hareket ettirme gücüne sahip olduğundan, piyasayı sarsabilecek bir gelişme olduğunda sizi uyarabilen servislere abone olmanız çok önemlidir.
Elektronik iletişim ağları, yani ECN'ler, çeşitli piyasa katılımcılarının en iyi alış ve satış fiyatlarını gösteren, ardından emirleri otomatik olarak eşleştirip gerçekleştiren bilgisayar tabanlı platformlardır. Level 2 adlı abonelik hizmeti, Nasdaq emir defterine anında erişim sağlar. Nasdaq emir defterinde, Nasdaq'ta veya OTC Bulletin Board'da kote olan her menkul kıymet için piyasa yapıcıların fiyat kotasyonları yer alır.
Bunlar birlikte, emirlerin gerçek zamanlı olarak nasıl gerçekleştiğine dair size bir fikir verir.
Gün içi mum grafikleri: Mum grafikleri fiyat hareketini yalın biçimde okumanızı sağlar. Bunlara ileride daha ayrıntılı değineceğiz.
Pozisyon açacağınız koşulları net biçimde belirleyin ve yazıya dökün. Örneğin "yükselişte al" ifadesi fazla geneldir. Bunun yerine daha somut ve test edilebilir bir şey deneyin: İşlemlerin ilk iki saatinde, iki dakikalık grafikte fiyat bir üçgen formasyonunun üst trend çizgisini yukarı kırdığında almak gibi — tabii üçgenden önce bir yükseliş trendi gelmiş olması şartıyla (üçgen oluşmadan önce en az bir yükselen tepe ve yükselen dip).
Giriş kriterlerinizi oluşturduktan sonra, koşullarınızın her gün oluşup oluşmadığını görmek için başka grafiklere de bakın. Örneğin bir mum grafiği formasyonunun, fiyatın beklediğiniz yönde hareket edeceğine işaret edip etmediğini kontrol edin. Ediyorsa, bir stratejinin başlangıç noktasını bulmuş olabilirsiniz.