Bunun beş nedeni var.
Bir trader'ın karşılaşabileceği en büyük sorunlardan biri, var olduğunu bilmediği hataların varlığıdır. Çünkü bazı insani eğilimler size davranışlarınız üzerinde olumlu bir etki bırakır. Bu yüzden de kârınızı ne kadar ciddi biçimde aşındırdıklarını fark edemezsiniz.
Bu yazıda, deneyimli trader'ların bile neden kötü işlem yapabildiğine dair birkaç nedene bakıyoruz. Devamını okuyun.
Aşırı özgüven
Deneyimli trader'lar kendilerine fazla güvenmeye başladıklarında, genellikle agresif işlem yapmaya ya da gereğinden fazla işlem açmaya başlarlar. Dünyanın en iyi trader'larının bile duvara toslamasının en yaygın nedenlerinden biri budur.
Örneğin 1999 tarihli bir araştırmada, en aktif trader'lar yıllık yaklaşık %11,4 portföy getirisi elde ederken, en az işlem yapanlar %18,5 getiri sağladı. Bu, hepimizin bir noktada kendi becerimizi olduğundan büyük gördüğünün göstergelerinden yalnızca biri. Aşırı özgüven yanlılığının başlıca biçimleri şunlardır:
Aşırı özgüven yanlılığı: Bu duygusal bir yanlılıktır; profesyoneller yatırım yaptıkları varlık sınıfını tümüyle kontrol ettiklerine inanırlar. Sonuç olarak, başarılı bir yatırımın nedenini kendi becerilerinde ararlar. Dünyanın en iyi işlemcilerinin bile finansal dolandırıcılık vakalarına karışmasının arkasında bu vardır.
Kendine atfetme yanlılığı: Bu yanlılık, trader'ların zararları dış etkenlere, kârları ise kendi kararlarına bağlamasıyla ortaya çıkar. Kolayca verimliliği düşüren bir tür kendini yüceltme ya da kendini koruma biçimidir. Bunun panzehiri, hatalarınızı sürekli kayıt altına almak ve onları azaltacak bir hesap verebilirlik mekanizması kurmaktır.
Sürü psikolojisi
Birçok uzmanın belirttiği gibi, sürü psikolojisi trader'ın başarılı olmak için mutlaka bir pozisyonda bulunması gerektiğine inanmasıdır. Bu mantığa göre, ne kadar çok analist ve trader piyasanın belirli bir yöne gideceğine inanıyorsa, o yön o kadar kârlıdır.
Bazen bu size çok fazla dert açmadan kurtulma şansı verebilir. Yine de kendi başınıza düşünün ve elinizdeki işlem sinyallerini kendiniz analiz edin.
Bilgi yanlılığı
Bu olgu, trader'ın aradığı bilginin sonuç üzerinde kayda değer bir etkisi olmamasına rağmen daha fazla bilgi toplamaya devam etmesiyle ortaya çıkar. Bir trader için bilgi yanlılığı zararlı olabilir.
Örneğin bir işlem beklediğiniz gibi gitmediğinde, bazı şeyleri anlamamış olmakla kendinizi suçlayabilirsiniz. İşlemin başarısız olmasının nedeni olarak, bilseydiniz bu sonucun önüne geçebileceğinizi düşündüğünüz bir eksikliği gösterirsiniz.
Sonunda, daha çok kaynak okuyarak, daha çok kitap alarak ve daha çok web seminerine katılarak bunun bir daha yaşanmasını önleyebileceğinize inanırsınız; piyasanın nasıl işlediğini böylece daha iyi anlayacağınızı umarsınız.
Oysa zararın nedeninin sürecin tamamı hakkında az şey bilmemiz olmadığını fark edemeyiz. Bu yüzden birçok trader, işlemin başarısızlığı karşısında hüsrana uğrayarak yolun sonuna gelir.
Devekuşu etkisinin altında ezilmek
Devekuşları olası tehlikeleri görmemek için kafalarını kuma gömme eğilimindedir. Devekuşu etkisinin güzel bir örneği, sigaranın zararlı olduğunu bile bile içmeye devam eden kişilerdir.
İşlem yapmakta da durum benzerdir. Bir trader zarara girdiğinde, zararı kabul edip yoluna devam etmek yerine devekuşu gibi kafasını kuma gömmeyi tercih eder. Bu ne anlama gelir? Deneyimli bir trader olarak, piyasayı alt etmenin en iyi yolunun ortalama maliyeti düşürmek olduğunu düşünebilirsiniz.
Böylece zarardaki işlemlere yeni pozisyonlar eklemeye başlarsınız. Bazıları stop-loss seviyesini geriye çeker, hatta tümüyle kaldırır. Bunlar felaketin hazır tarifleridir.
Sonuç yanlılığı
İnsanlar bir çözümün ne kadar iyi olduğuna genellikle sonuca bakarak karar verir. O sonuca giden süreci göz ardı etme eğilimindeyiz. Örneğin bir sabah keyifli uyanıp piyangoda büyük ikramiyeyi kazanabilirsiniz; ama bu, hayatınızın en akıllıca hamlelerinden birini yaptığınız anlamına gelmez.
Sonuç yanlılığı, insanların işlem yaparken başarısızlığa yatkın olmasının en yaygın nedenlerinden biridir. Bu kadar kötü işlem yapıyoruz çünkü sonuçlar bizi yanlış varsayımlara sürüklüyor. Diyelim ki işlem planınıza uymamaya karar verdiniz ve içgüdünüzün peşinden gittiniz. Bu işlemde kazanırsanız, planı tamamen bir kenara atabilirsiniz. Bunun düpedüz şans olduğunu unutursunuz. Her zaman işlem planınıza bağlı kalmaya çalışın.
Toparlarsak
İnsanlar kötü işlem yapmaya yatkın olsa da, bu değişmez bir kader değildir. Bu nedenleri kendinizi eğitmek ve bugün doğru kararı vermek için kullanabilirsiniz. Aynı zamanda pratik yapmaya başlayabilirsiniz. Beyninizi yeniden programlayın, bir trader gibi düşünün. Başlamak için hiçbir zaman geç değil!
İnsanlık olarak işlem yapmakta kötü olduğumuzu kabul ettiğimize göre, yapay zekâ ile nasıl para kazanabileceğimizden söz edelim. Yapay zekâ, çok daha kısa sürede insandan çok daha fazla veriyi işleyebilir. Böylece piyasa hareketlerine geç kalmadan pozisyon açıp kapatabilir. Yapay zekâ ile işlem yapma çağına giriyoruz; bu çağa geç kalmayın. HafizeBot ile tanışın ve yapay zekâ ile nasıl işlem yapılacağını öğrenin.