Önemli Noktalar
- Bitcoin her zaman dünyanın lider kripto parası oldu; ancak bugüne kadar binlerce alternatif kripto para, yani altcoin yaratıldı ve bunların hepsi rekabet ediyor ya da "bir sonraki büyük şey" olduğunu iddia ediyor.
- Bir kripto varlığın performansını değerlendirmek, yalnızca yakın dönemdeki fiyat hareketine bakmaktan ibaret olmamalı.
- Her altcoin'in kısa ve uzun vadeli değerini ölçmek, yapılacak çok fazla araştırma olduğundan gözünüzü korkutabilir; fakat değerlemenizi daha sağlam hale getirecek bazı temel faktörler var.
- Bu yazıda, yeni altcoin'leri incelerken değerlerini ölçmenize yardımcı olacak beş adımlı bir süreç sunuyoruz.
2010'daki çıkışından ve ardından gelen popülerlik patlamasından bu yana Bitcoin, kripto para sektörünün pazar lideri konumunda; son on yılda piyasa hakimiyeti birkaç kez yüzde 80'e ulaştı. BTC, kripto para sektörüyle özdeşleşmiş olsa da bu durum yavaş yavaş değişiyor; çünkü referans kripto varlığın dışındaki projelerden de blockchain alanında birçok yenilik çıkıyor.
Bitcoin'in yaratılmasından yalnızca bir yıl sonra, altcoin olarak da bilinen çok sayıda alternatif kripto para ortaya çıktı. Bitcoin'in blockchain teknolojisinden ilham alan bu altcoin'ler, genellikle orijinal Bitcoin modelinden farklı blockchain kullanım senaryoları sunuyor. Bu altcoin'lerin bir kısmı Bitcoin'in doğrudan torunları bile sayılabilir; en azından Bitcoin blockchain'indeki büyük bir güncellemenin ardından türev bir kripto varlık olarak yaratılmış olmaları bakımından.
2010'ların başında yalnızca bir avuç altcoin vardı. Ancak Ethereum'un 2015'teki çıkışı ve 2017'de hızla popülerleşmesiyle birlikte piyasadaki altcoin sayısı ciddi biçimde arttı. Ethereum'un akıllı sözleşme teknolojisi, projelerin kendi kripto paralarını yaratmasını her zamankinden kolay hale getirdi ve bugün hâlâ önemli oyuncular olan birçok girişimin kurulmasına zemin hazırladı.
Bitcoin hatırı sayılır ancak yavaş yavaş eriyen liderliğini korurken, küresel kripto para piyasası artık her altcoin'in değerini hem kendi başına hem de Bitcoin'le kıyaslayarak değerlendirebileceğiniz bir olgunluğa ulaştı.
Bitcoin ve Altcoin Karşılaştırması
İlk bakışta, Bitcoin'in piyasa hakimiyeti nedeniyle yatırım yapmaya değer tek kripto para olduğunu varsaymak kolay. On yılı aşan geçmişi, başlattığı finansal devrim ve en geleneksel finans kurumları üzerinde bile artan etkisiyle Bitcoin, olağanüstü bir gelişme yaşanmadığı sürece bir süre daha piyasa lideri kalacak gibi görünüyor.
Yine de kripto piyasasının genelindeki büyük yükseliş, dikkat çeken altcoin'lerin de kendilerini önemli oyuncular olarak kanıtlamasına alan açtı. Bitcoin en köklü kripto yatırımcılarının ve sahiplerinin ilgisini üzerinde tutarken, altcoin'ler erişimlerini ve etkilerini genişletme fırsatı buluyor. Nitekim geçmişte birden fazla dönemde, bazı altcoin'ler Bitcoin'i geride bırakan büyümeler kaydetti.
Öte yandan her altcoin'in kendine özgü güçlü ve zayıf yönleri var; bu da uzun vadede ayakta kalıp kalamayacakları sorusunu gündeme getiriyor. Özellikle kripto piyasasının coşku dönemlerinde yaratılan pek çok altcoin güçlü bir başlangıç yaptı, ancak şu ya da bu nedenle çöktü. Bunların birçoğu, yatırımlarında gerekli özeni göstermeyenleri aldatan düpedüz exit scam (çıkış dolandırıcılığı) olarak nitelendirildi. Bu yazıda, yatırıma değer token'ları diğerlerinden ayırmanıza yardımcı olacak ayrıntılı bir rehber hazırladık.
Bir Altcoin'i Değerlendirirken Bakılacak Beş Faktör
Kripto varlıkların değerini tam anlamıyla ölçen tek bir yöntem olmasa da bir varlığın değeri ve yükseliş potansiyeli hakkında çok şey söyleyebilecek birkaç kritik faktör var. Her faktörün altında, bir altcoin'in artılarını değerlendirmenizde kullanabileceğiniz birkaç kilit soru da veriyoruz.
İşlev
Altcoin'ler normalde, herhangi bir sektördeki bir sorunu blockchain temelli bir çözümle gidermeyi amaçlayan belirli kullanım senaryolarıyla yaratılır. Net bir işlevi olmayan bir altcoin'in değer saklama aracı olarak geleceği pek parlak değildir. Başlangıçta heyecan yaratıp sonradan sönümlenen bazı altcoin'lerin sorunu, aslında var olmayan bir probleme çözüm üretmeye çalışmalarıdır. Bazı altcoin'ler ise Bitcoin'den daha büyük olmak istediklerini söyler; bu da potansiyel yatırımcılar için muhtemelen bir tehlike işareti sayılmalıdır.
İncelemenize yön verecek birkaç soru:
- Bu altcoin, mevcut bir coin'i kopyalamanın ötesinde kayda değer bir şey yapıyor mu?
- Altcoin'in hedefi hem faydalı hem de yakın gelecekte ulaşılabilir mi?
Geliştiriciler ve Destek
Bir şirketin değerini, ekibinin işi büyütmek için yaptıklarına bakarak ölçtüğünüz gibi, incelediğiniz altcoin'in arkasındaki kripto projesini yürüten ekibi de yakından takip etmelisiniz. İşe, ekibin geliştiricilerini ve geçmiş performanslarını kontrol ederek başlayabilirsiniz. Özgeçmişlerin ötesinde; projelere ne kadar emek verdiklerini, harcadıkları çabanın olumlu sonuçlar doğurup doğurmadığını ve kaydettikleri ilerlemeyi kamuoyuyla paylaşmak için gayret gösterip göstermediklerini de görebilmelisiniz.
Kendinize şu soruları sorun:
- Geliştiriciler yetkin ve saygın mı?
- Ekip, projenin kayda değer güncellemeleri üzerinde aktif olarak çalışıyor mu?
- Ürünlerini iyileştirmek için çaba gösteriyor ve yatırımcılarla düzenli iletişim kuruyorlar mı?
Unutmayın; bu faktör, sektörde henüz iz bırakmamış yeni altcoin'ler için daha belirleyici olabilir. Ancak bir altcoin epeydir piyasadaysa, bir sonraki faktör muhtemelen daha önemli olacaktır.
Geçmiş ve İtibar
Bazen bir kripto projesinin ve ona bağlı altcoin'in ekibinde parlak özgeçmişlere sahip isimler bulunabilir. Ne var ki bu, söz konusu altcoin'in başarılı olacağının garantisi değildir. Kimi zaman bir altcoin'in geçmişindeki olaylar, o kripto varlık hakkındaki olumlu değerlendirmelerinizi gölgeleyebilir.
Aşağıdaki soruları yanıtlarken karşınıza çıkabilecek tehlike işaretlerine dikkat edin:
- Coin'in geçmişinde herhangi bir skandal var mı?
- Ortaya çıkmış güvenlik ihlalleri oldu mu?
- Altcoin ne zamandır piyasada ve o günden bu yana değeri ne kadar arttı?
Hacim
Son derece yeni projelere girecek kadar cesur ve yüksek riskli yatırımlara toleranslı bir yatırımcı değilseniz, altcoin'in açık piyasadaki performansına da bakmalısınız. Fiyat geçmişini incelemenin yanı sıra, altcoin'in piyasa sağlığını işlem hacmi üzerinden kontrol edebilirsiniz. Basitçe söylemek gerekirse; insanlar piyasada bir altcoin'i yüksek miktarlarda alıp satıyorsa, o altcoin iyi durumda demektir. İnsanların o altcoin için gerçek bir kullanım alanı bulması ise daha da iyidir.
Bu faktör iki kritik soruyu beraberinde getirir:
- Şu anda kaç kişi bu altcoin'i aktif olarak kullanıyor?
- Altcoin herhangi bir büyük borsada işlem görüyor mu?
Erişilebilirlik
Diyelim ki bu noktada, incelediğiniz altcoin'de gördükleriniz hoşunuza gitti. Yine de erişilmesi zor olan umut vadeden bir altcoin, düzgün bir varlıktan çok bir baş ağrısıdır. Edinilmesi kolay altcoin'ler halka daha açıktır ve daha büyük piyasalara ölçeklenme olasılıkları daha yüksektir.
Şunları kontrol edin:
- Bu altcoin'i nasıl satın alırsınız?
- Altcoin'i kredi kartı, banka havalesi veya P2P yoluyla satın alabilecek misiniz?
Bu soruların yanıtları olumsuzsa, yatırımınıza değecek bir altcoin görene kadar şimdilik mevcut planınıza sadık kalmanız daha doğru olabilir.
Sonuç
Bir altcoin'in uzun vadeli değerini ölçerken, sizin için neyin önemli olduğuna bağlı olarak kontrol listenize sayısız faktör daha ekleyebilirsiniz. Kripto para dünyasının en tanınmış şirketlerinin dikkate aldığı kriterlerden de ilham alabilirsiniz. Çoğu durumda altcoin'ler giderek artan bir mercek altındadır.