Simpel gezegd: als de regels vooraf vastliggen en een transactie helemaal vanzelf tot stand komt op het moment dat beide partijen de binnen die regels afgesproken voorwaarden vervullen, zonder dat er een tussenpersoon aan te pas komt, dan hebben we het over „slimme contracten”, oftewel smart contracts. Ze hebben hun eigen transactielogica en werken volgens het principe „als dit gebeurt, dan gebeurt dat”. Zo is er geen derde partij nodig. Het proces loopt en het contract komt tot stand op basis van vertrouwen. Juist die basis is voor beide partijen van groot belang, want ze staan onder volkomen gelijke voorwaarden: het is uitgesloten dat de een de ander domineert. Om die redenen is het een contract dat op vertrouwen rust.
Wanneer het ontstond
Het idee van het smart contract werd in 1993 voor het eerst gepresenteerd door Nick Szabo. Vanwege dat idee én vanwege Bit Gold houden sommigen Szabo voor Satoshi Nakamoto.
Wie meer wil weten over smart contracts en hun toepassingen, kan niet om Vitalik Buterin heen, de man achter het Ethereum-platform. Buterin vindt dat de blockchain niet alleen voor cryptocurrency gebruikt zou moeten worden, maar voor de meest uiteenlopende taken. Wanneer de ontwikkelaars in het systeem een contract maken dat overal ter wereld kan draaien, worden ze beloond met een cryptocurrency die „ether” heet. Om smart contracts te gebruiken betalen gebruikers juist ether. Hoe efficiënter ontwikkelaars hun contracten schrijven, hoe minder ether er aan het systeem wordt betaald.
Hoe smart contracts werken
Eerst worden de goederen bepaald: het product of de producten die als waarde gelden zodra het contract wordt uitgevoerd.
De contractvoorwaarden worden door beide partijen vastgesteld en in code gezet.
Goederen en voorwaarden worden als een nieuw blok op de permanente, onveranderlijke blockchain gezet.
Vervullen beide partijen de contractvoorwaarden, dan wordt het contract uitgevoerd.
De overdracht van het in het begin bepaalde goed vindt plaats volgens de voorwaarden in het smart contract.