Με απλά λόγια: όταν οι κανόνες έχουν οριστεί εκ των προτέρων και η συναλλαγή εκτελείται από μόνη της τη στιγμή που τα δύο μέρη εκπληρώνουν τους όρους που συμφώνησαν μέσα σε αυτό το πλαίσιο, χωρίς να χρειάζεται κανένας μεσάζοντας, τότε μιλάμε για «έξυπνα συμβόλαια», δηλαδή για smart contracts. Έχουν τη δική τους λογική συναλλαγής και δουλεύουν με τη λογική «αν συμβεί αυτό, θα γίνει εκείνο». Έτσι, δεν χρειάζονται τρίτοι. Η διαδικασία τρέχει και το συμβόλαιο συνάπτεται πάνω στη βάση της εμπιστοσύνης. Αυτή η βάση έχει τεράστια σημασία και για τα δύο μέρη, γιατί βρίσκονται σε απολύτως ίσους όρους: αποκλείεται το ένα μέρος να επιβληθεί στο άλλο. Γι' αυτούς ακριβώς τους λόγους πρόκειται για ένα συμβόλαιο θεμελιωμένο στην εμπιστοσύνη.
Πότε εμφανίστηκε
Την ιδέα του έξυπνου συμβολαίου παρουσίασε πρώτος ο Nick Szabo το 1993. Εξαιτίας αυτής της ιδέας, αλλά και του Bit Gold, ορισμένοι θεωρούν τον Szabo Satoshi Nakamoto.
Αν θέλουμε να μιλήσουμε πιο αναλυτικά για τα έξυπνα συμβόλαια και τις εφαρμογές τους, δεν γίνεται να μην αναφέρουμε τον Vitalik Buterin, δημιουργό της πλατφόρμας Ethereum. Ο Buterin πιστεύει ότι το blockchain δεν πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο για κρυπτονομίσματα, αλλά για τις πιο διαφορετικές εργασίες. Όταν οι προγραμματιστές του συστήματος γράφουν ένα συμβόλαιο που μπορεί να τρέξει οπουδήποτε στον κόσμο, ανταμείβονται με ένα κρυπτονόμισμα που λέγεται «ether». Για να χρησιμοποιήσουν έξυπνα συμβόλαια, οι χρήστες πληρώνουν ether. Όσο πιο αποδοτικά γράφουν οι προγραμματιστές τα συμβόλαια, τόσο λιγότερο ether πληρώνεται στο σύστημα.
Πώς λειτουργούν τα έξυπνα συμβόλαια
Πρώτα καθορίζονται τα αγαθά, δηλαδή το προϊόν ή τα προϊόντα που θεωρούνται αξία όταν εκπληρωθεί το συμβόλαιο.
Οι όροι του συμβολαίου καθορίζονται και κωδικοποιούνται και από τις δύο πλευρές.
Τα αγαθά και οι όροι καταγράφονται ως νέο μπλοκ στο μόνιμο, αμετάβλητο blockchain.
Αν οι όροι του συμβολαίου εκπληρωθούν και από τις δύο πλευρές, το συμβόλαιο εκτελείται.
Η μεταβίβαση του αγαθού που ορίστηκε στην αρχή γίνεται σύμφωνα με τους όρους του έξυπνου συμβολαίου.