Blokçeyn kimi paylanmış şəbəkələrdə ən ciddi problemlərdən biri vaxt sinxronizasiyasıdır. Paylanmış sistemlərdə vaxtın tam üst-üstə düşməməsi müxtəlif saxtakarlıqlara qapı aça bilər. Solana blokçeynində istifadə olunan Proof of History protokolu isə tranzaksiyaların nə vaxt baş verdiyini dəqiq müəyyən etməyə imkan verir. Bu yazıda Proof of History nədir sualının cavabını tapacaqsınız.
Proof of History nədir?
Proof of History blokçeyndə baş verən tranzaksiyaların hansı sıra ilə getdiyini və düzgün işlənib-işlənmədiyini sübut etməyə çalışan protokoldur. Bu üsul məhz Solana blokçeyn şəbəkəsində tətbiq olunur. Proof of History blokçeynin təhlükəsizliyini qorumaqla yanaşı, şəbəkənin sürətli işləməsini təmin edir. Solana blokçeynindəki tranzaksiyalar SHA256 heş funksiyası ilə qorunur. PoH metodu və Solana protokoluna xas digər xüsusiyyətlər sayəsində şəbəkə saniyədə 50.000 tranzaksiyaya (TPS - Transactions per second) çatır; blok müddəti isə Bitcoin-dəki təxminən 10 dəqiqə və Ethereum-dakı 15 saniyə ilə müqayisədə cəmi 400 ms-ə qədər enir.
Proof of History (PoH) necə işləyir?
Şəbəkəni doğrulayan 1-ci şəxs birinci sıraya təyin olunur və növbəti bloku tapmaq üçün 5 saniyə sərf edir. Şəbəkəni doğrulayan 2-ci şəxs ikinci sıraya təyin olunur və növbəti bloku tapmaq üçün yenə 5 saniyə sərf edir. Beləliklə, ümumilikdə 10 saniyəlik keçid yaranır. Şəbəkəni doğrulayan 3-cü şəxs üçüncü sıraya təyin olunur və blok tapmaq üçün 5 saniyə sərf edir — cəmi 15 saniyəlik keçid alınır. Hər blokda aparılan əməliyyatın tamamlanması üçün 5 saniyə lazımdır. Validatorlar bir-birinin ardınca sıralanır: əvvəlki doğrulamadan sonra başlayan növbəti proses 5 saniyə gözləməlidir. Bu sıra vaxt hesabını yoxlayan bütün istifadəçilər üçün görünəndir. Əgər 4-cü validator olsaydı, doğrulama prosesini 3-cü validatordan 5 saniyə sonra həyata keçirərdi.
Proof of History niyə vacibdir?
Proof of History metodu ilə blokçeyn şəbəkəsindəki gecikmələr azalır, bu da blokçeynin səmərəliliyini artırır. Bu metodla tranzaksiyaların sırası əvvəlcədən təsdiqlənir və doğrulamaya sərf olunan vaxta qənaət edilir. Nodlar əməliyyatların sırasını seçməyə daha az vaxt ayırır. Nəticədə şəbəkəyə qoşulan yeni validator daha sürətli seçilir.