นับตั้งแต่คริปโตเคอร์เรนซีถือกำเนิดขึ้นในปี 2008 ราคาของ Bitcoin หนึ่งเหรียญพุ่งขึ้นอย่างมหาศาล พร้อมกับขึ้นลงอย่างรุนแรงตลอดทาง มันเคยทำสถิติสูงสุดเหนือ 60,000 ดอลลาร์ในเดือนเมษายน ก่อนจะเหวี่ยงไปมานับจากนั้น
แม้จะผันผวนขนาดนี้ Bitcoin ก็ยังดึงดูดความสนใจของนักลงทุนต่อไป เพราะประวัติอันยาวนานในการสร้างและรักษามูลค่าเอาไว้ได้ อย่างไรก็ตาม ต่างจากหุ้นที่มีมูลค่าเพราะมันแทนความเป็นเจ้าของส่วนหนึ่งของบริษัท หรือแม้แต่พันธบัตรที่สะท้อนมูลค่าของหนี้ซึ่งจะถูกชำระคืนเมื่อครบกำหนด การประเมินมูลค่าที่ถูกสร้างขึ้นโดยสกุลเงินดิจิทัลแบบกระจายศูนย์ซึ่งมีประวัติสั้นขนาดนี้เป็นเรื่องที่ยากกว่ามาก
ความเหวี่ยงเหล่านี้อาจทำให้นักลงทุนใจไม่ดี แต่มันก็ทำให้เกิดคำถามว่าตกลงแล้ว Bitcoin มีมูลค่าเพราะอะไรกันแน่
Bitcoin ในฐานะสกุลเงิน และเหตุผลที่สกุลเงินมีมูลค่า
สกุลเงินมีมูลค่าเพราะผู้คนเชื่อว่ามันมี และเพราะสังคมหรือองค์กรเลือกให้มันถูกใช้เป็นสื่อกลางในการแลกเปลี่ยน
หลังจากมาตรฐานทองคำสิ้นสุดลง (ซึ่งกำหนดให้เงินทุกดอลลาร์ต้องหนุนหลังด้วยทองคำจริง) เงินเฟียตก็ถูกใช้อย่างแพร่หลาย เงินเฟียตอย่างดอลลาร์สหรัฐไม่ได้ถูกหนุนหลังด้วยสินค้าโภคภัณฑ์ใด ๆ แต่มีมูลค่าเพราะระบบหรือสังคมที่ใหญ่กว่ายอมรับมัน
ยกตัวอย่างเช่น คุณเดินเข้าร้านค้าพร้อมเงิน 20 ดอลลาร์แล้วซื้อของ เวลา และแรงงานมูลค่า 20 ดอลลาร์ได้ แต่ตัวกระดาษที่คุณใช้จ่ายนั้นไม่มีมูลค่าในตัวเองเลย
Bitcoin ซึ่งถูกคิดค้นและเผยแพร่โดยบุคคลนิรนามในนาม Satoshi Nakamoto มีคุณสมบัติของเครื่องเก็บมูลค่าหลายอย่างร่วมกับสกุลเงินในปัจจุบันอย่างดอลลาร์สหรัฐและเยนญี่ปุ่น
อุปทานจำกัด: Bitcoin มีอุปทานสูงสุดที่ 21 ล้านเหรียญ จะไม่มีวันมี Bitcoin เกิน 21 ล้านเหรียญอยู่บนโลกนี้ นักวิเคราะห์จำนวนมากเชื่อว่าอุปทานที่ถูกจำกัดหรือความหายากนี้คือปัจจัยสำคัญของมูลค่า Bitcoin
ปลอมแปลงไม่ได้: ไม่มีใครปลอม Bitcoin ได้ เพราะมันตั้งอยู่บนบัญชีแยกประเภทของบล็อกเชน ซึ่งบันทึกธุรกรรมทั้งหมดและรับประกันว่าระบบยังทำงานตามกติกาดั้งเดิมที่ Satoshi Nakamoto วางไว้
พกพาได้: Bitcoin เป็นสกุลเงินที่พกพาได้ง่ายมาก การโอนเงินจากบัญชีบนกระดานเทรดหนึ่งหรือกระเป๋าเงินดิจิทัลหนึ่งไปยังอีกที่หนึ่งนั้นง่ายดาย
โอนกันได้: การโอน Bitcoin ให้ผู้ใช้อีกคนหรือให้ร้านค้านั้นง่ายมาก คุณแค่ต้องรู้ public key (แอดเดรสกระเป๋าเงิน) ของปลายทางเท่านั้น
องค์ประกอบทั้งหมดนี้ทำให้ Bitcoin มีสถานะเป็นเงินรูปแบบหนึ่ง แต่มันไม่ได้อธิบายว่าทำไมราคาของ Bitcoin ถึงพุ่งแบบทวีคูณ หรือทำไมมันถึงมีเสน่ห์เฉพาะตัวในฐานะเครื่องเก็บความมั่งคั่ง เพราะสุดท้ายแล้วการเก็บเงินสดไม่ได้ถูกมองว่าเป็นแผนการลงทุนที่ดี ดอลลาร์ของคุณมักโตเร็วกว่ามากเมื่ออยู่ในเครื่องมือการลงทุนมากกว่าเมื่อนอนอยู่ในรูปเงินสด มูลค่าของ Bitcoin นั้นไม่มีคริปโตตัวไหนเทียบได้ ใครสักคนอาจสร้างสินทรัพย์ดิจิทัลอีกรูปแบบที่มีคุณสมบัติเหมือนกันทุกอย่าง แต่มันก็อาจไม่มีวันมีมูลค่าเลย (อันที่จริงหลายรายพยายามมาแล้วและล้มเหลว)
แล้วทำไม Bitcoin ถึงมีมูลค่า?
พูดสั้น ๆ Bitcoin มีมูลค่า "เพราะผู้คนเชื่อว่ามันมี" ตามความเห็นของ Bryan Routledge รองศาสตราจารย์ด้านการเงินแห่ง Tepper School of Business มหาวิทยาลัย Carnegie Mellon "และถ้ามันฟังดูไม่มั่นคงและเพี้ยน ๆ ก็เพราะมันเป็นแบบนั้นจริง ๆ"
ผู้คนเชื่อว่าสักวัน Bitcoin จะมีมูลค่าสูงกว่าที่เป็นอยู่ตอนนี้ ความเชื่อนั้นดันอุปสงค์ให้สูงขึ้น และมูลค่าของมันก็ไต่ขึ้นเรื่อย ๆ เหมือนทองคำ
"ทองคำก็แค่ดินก้อนหนึ่งที่คนตัดสินใจกันว่า เอาล่ะ ดินที่เป็นประกายแบบนี้มีค่าสำหรับมนุษย์" Kiana Danial ผู้เขียนหนังสือ "Cryptocurrency Investing for Dummies" กล่าว "นั่นคือมูลค่าที่มนุษย์มอบให้ทองคำ และมอบให้ธนบัตร 100 ดอลลาร์ของคุณ ธนบัตร 100 ดอลลาร์ไม่มีมูลค่าในตัวเองเลย เราต่างหากที่มอบมูลค่านั้นให้มัน"
โดยทั่วไปคุณเดินเข้าร้านแล้วซื้อขาย Bitcoin แบบเดียวกับทองคำไม่ได้ แต่คุณซื้อและถือมันไว้ได้ อย่างไรก็ตาม ทองคำมีข้อได้เปรียบหนึ่งที่ Bitcoin ยังไม่มี อย่างน้อยก็ในตอนนี้ นั่นคือมันอยู่มานานกว่ามาก มูลค่าระยะยาวของมันจึงได้รับการพิสูจน์มาแล้วครั้งแล้วครั้งเล่า
"สิ่งที่คุณอยากรู้จริง ๆ คือ อีกหนึ่งปี Bitcoin ของคุณจะยังถูกยอมรับว่าเป็น Bitcoin อยู่ไหม" Routledge ตั้งคำถาม คำตอบตามความเห็นของเขาขึ้นอยู่กับอนาคตของเทคโนโลยีบล็อกเชน และความเชื่อมั่นว่ามันจะยังได้รับการยอมรับในวงกว้างต่อไป
นักลงทุนต้องรู้อะไรบ้าง?
ราคา Bitcoin เหวี่ยงแรงมาก และเป็นเรื่องยากที่จะคาดเดาว่ามันจะมีมูลค่าเพิ่มขึ้นต่อไปหรือจะเลือนหายไป ด้วยเหตุนี้การทุ่มเงินให้ Bitcoin เพียงสัดส่วนเล็ก ๆ ของสินทรัพย์ทั้งหมดจึงเป็นทางที่รอบคอบกว่า ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่าการลงทุนในคริปโต เช่นเดียวกับการลงทุนเก็งกำไรอื่น ๆ ควรถูกจำกัดไว้ไม่เกิน 5% ของพอร์ต และอย่าเอาเงินไปลงกับ Bitcoin โดยแลกกับเป้าหมายทางการเงินอื่น เช่น การมีเงินสำรองฉุกเฉินหรือการเตรียมตัวเกษียณ
อย่างไรก็ตาม Bitcoin เป็นเพียงเหรียญที่มีชื่อเสียงที่สุดในบรรดาคริปโตทางเลือกอีกหลายพันตัว และคริปโตตัวอื่นก็มีปัจจัยที่นักลงทุนต้องพิจารณาต่างกันไป
มูลค่าของ Bitcoin เทียบกับคริปโตตัวอื่น
ถ้า Bitcoin คือทองคำดิจิทัล Ethereum ซึ่งเป็นคริปโตอันดับสองเมื่อวัดจากมูลค่าตลาด ก็ใกล้เคียงกับน้ำมันมากกว่า และเช่นเดียวกับน้ำมัน มูลค่าของมันผูกอยู่กับการใช้งานจริงในโลก แม้การใช้งานเหล่านั้นจะยังไม่แพร่หลายสู่คนหมู่มากก็ตาม
น้ำมันมีมูลค่าในตัวมันเอง แต่คุณก็ลงทุนในสัญญาน้ำมันล่วงหน้าในตลาดสินค้าโภคภัณฑ์ หรือลงทุนในหุ้นของบริษัทน้ำมันและเทคโนโลยีพลังงานได้ด้วย ในทำนองเดียวกัน นักลงทุนคริปโตอาจเลือกลงทุนใน Ethereum ซึ่งมีสกุลเงินของตัวเองที่เรียกว่า ether
บล็อกเชนของ Ethereum เป็นรากฐานให้กับนวัตกรรมและการเติบโตของคริปโต ตั้งแต่การขายงานศิลปะดิจิทัลด้วย NFT ไปจนถึงการเงินแบบ peer-to-peer ที่กระจายศูนย์ ตามความเห็นของ Routledge เหรียญของมันอย่าง ether มีมูลค่าในตัวเอง นั่นคือสิทธิ์ในการเข้าถึงเครือข่ายนั้น
Ethereum อาจมีกรณีการใช้งานพื้นฐานที่ชัดเจนกว่า Bitcoin แต่นั่นก็ไม่ได้รับประกันว่ามันจะรักษามูลค่าไว้ได้หรือจะมีมูลค่าเพิ่มขึ้น ท่ามกลางคริปโตทางเลือกอีกหลายพันตัวที่ต่างอ้างว่าตัวเองตอบโจทย์ความต้องการหรือโอกาสที่ยังไม่มีใครเติมเต็ม ผู้เชี่ยวชาญแนะนำให้ยึดอยู่กับสองเหรียญใหญ่คือ Bitcoin และ Ethereum ถึงอย่างนั้น สินทรัพย์คริปโตทุกตัวก็ยังไร้การกำกับดูแลและเป็นการเก็งกำไร อีกทั้งยังไม่มีหลักฐานมากพอที่จะพยากรณ์ได้อย่างแม่นยำว่าเงินลงทุนของคุณจะเติบโตอย่างไรในอนาคต