Το DeFi 2.0 είναι ένα σύνολο πρωτοβουλιών που έρχονται να καλύψουν τις αδυναμίες του DeFi 1.0. Στόχος του DeFi είναι να φέρει τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες σε όλους, ωστόσο παλεύει με τη δυνατότητα κλιμάκωσης, την ασφάλεια, τη συγκεντρωτικότητα, τη ρευστότητα και την πρόσβαση στην πληροφορία. Το DeFi 2.0 στοχεύει ακριβώς σε αυτά τα ζητήματα και στη βελτίωση της εμπειρίας του χρήστη. Αν τα καταφέρει, θα μειώσει τους κινδύνους και την πολυπλοκότητα που αποτρέπουν σήμερα τους χρήστες crypto.
Ήδη λειτουργούν αρκετές εφαρμογές του DeFi 2.0. Σε ορισμένες πλατφόρμες μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τα LP tokens σας και τα LP tokens από yield farm ως εγγύηση για δάνειο. Έτσι αντλείτε περισσότερη αξία από αυτά, ενώ συνεχίζετε να εισπράττετε τις αποδόσεις του pool.
Μπορείτε επίσης να λάβετε αυτοαποπληρωνόμενα δάνεια, όπου η εγγύησή σας βγάζει χρήματα για τον δανειστή. Αυτή η απόδοση εξοφλεί το χρέος χωρίς ο δανειολήπτης να πληρώσει τόκους. Δύο ακόμη περιπτώσεις χρήσης είναι η ασφάλιση έναντι παραβίασης smart contracts και έναντι της προσωρινής απώλειας (IL).
Η διακυβέρνηση μέσω DAO και η αποκέντρωση είναι ανερχόμενες τάσεις στο DeFi 2.0. Από την άλλη, κυβερνήσεις και ρυθμιστικές αρχές ενδέχεται τελικά να επηρεάσουν τον τρόπο λειτουργίας πολλών έργων. Έχετε το υπόψη πριν επενδύσετε, καθώς οι προσφερόμενες υπηρεσίες μπορεί να χρειαστεί να αλλάξουν.
Εισαγωγή
Έχουν περάσει πάνω από δύο χρόνια από τη γέννηση του DeFi (Αποκεντρωμένη Χρηματοδότηση) το 2020. Έκτοτε είδαμε εξαιρετικά επιτυχημένα εγχειρήματα DeFi όπως το UniSwap, που αποκέντρωσε τις συναλλαγές και τη χρηματοδότηση, καθώς και νέους τρόπους να κερδίζει κανείς τόκο στον χώρο των κρυπτονομισμάτων. Όμως, όπως είδαμε και με το Bitcoin (BTC), σε έναν τόσο νέο κλάδο υπάρχουν ακόμη ζητήματα προς επίλυση. Έτσι, ο όρος DeFi 2.0 καθιερώθηκε για να περιγράψει μια νέα γενιά αποκεντρωμένων εφαρμογών DeFi (DApps).
Τον Δεκέμβριο του 2021 περιμένουμε ακόμη το πλήρες κύμα του DeFi 2.0, βλέπουμε όμως ήδη τα πρώτα του δείγματα. Μάθετε σε αυτό το άρθρο τι να προσέξετε και γιατί το DeFi 2.0 είναι απαραίτητο για να λυθούν τα ανοιχτά προβλήματα του οικοσυστήματος DeFi.
Τι είναι το DeFi 2.0;
Το DeFi 2.0 είναι ένα κίνημα που επιχειρεί να εκσυγχρονίσει και να διορθώσει τα προβλήματα που ταλαιπώρησαν το πρώτο κύμα του DeFi. Το DeFi άλλαξε τα δεδομένα προσφέροντας αποκεντρωμένες χρηματοοικονομικές υπηρεσίες σε όποιον έχει ένα crypto wallet, εξακολουθεί όμως να έχει ατέλειες. Αυτή η εξέλιξη έχει ξανασυμβεί στα κρυπτονομίσματα, με blockchains δεύτερης γενιάς όπως το Ethereum (ETH) να ξεπερνούν το Bitcoin. Το DeFi 2.0 θα πρέπει επίσης να ανταποκριθεί στους νέους κανόνες συμμόρφωσης που θέλουν να επιβάλουν οι χώρες, όπως το KYC και το AML.
Ας δούμε ένα παράδειγμα. Τα liquidity pools (LPs) έγιναν εξαιρετικά δημοφιλή στο DeFi, επειδή επιτρέπουν στους παρόχους ρευστότητας να κερδίζουν προμήθειες κάνοντας staking ζευγαριών tokens. Ωστόσο, αν αλλάξει η αναλογία τιμών των tokens, οι πάροχοι ρευστότητας κινδυνεύουν να χάσουν χρήματα (προσωρινή απώλεια). Έναντι μικρού κόστους, ένα πρωτόκολλο DeFi 2.0 μπορεί να προσφέρει ασφάλιση γι' αυτό. Η στρατηγική αυτή αυξάνει το κίνητρο για επένδυση σε LPs και ταυτόχρονα ωφελεί τους χρήστες, τους μετόχους και τον κλάδο του DeFi συνολικά.
Ποιοι είναι οι περιορισμοί του DeFi;
Πριν εμβαθύνουμε στις εφαρμογές του DeFi 2.0, ας δούμε τα προβλήματα που επιχειρεί να λύσει. Πολλά από αυτά μοιάζουν με όσα αντιμετωπίζουν η τεχνολογία blockchain και τα κρυπτονομίσματα γενικότερα:
-
Κλιμάκωση: Τα πρωτόκολλα DeFi σε φορτωμένα blockchains με υψηλές τιμές gas προσφέρουν ενίοτε αργές και ακριβές υπηρεσίες. Ακόμη και απλές ενέργειες χάνουν το νόημά τους αν αργούν πολύ.
-
Oracles και δεδομένα τρίτων: Τα χρηματοοικονομικά προϊόντα που βασίζονται σε εξωτερικά στοιχεία χρειάζονται oracles ανώτερης ποιότητας (πηγές δεδομένων τρίτων).
-
Συγκεντρωτικότητα: Στο DeFi, η μεγαλύτερη αποκέντρωση θα έπρεπε να είναι στόχος. Παρ' όλα αυτά, πολλά έργα εξακολουθούν να μην ακολουθούν τις αρχές των DAO.
-
Ασφάλεια: Οι περισσότεροι χρήστες ούτε διαχειρίζονται ούτε κατανοούν τους κινδύνους του DeFi. Ρισκάρουν εκατομμύρια δολάρια σε smart contracts που δεν καταλαβαίνουν πλήρως. Παρότι υπάρχουν έλεγχοι ασφαλείας, η αξία τους μειώνεται μόλις γίνουν αλλαγές στον κώδικα.
-
Ρευστότητα: Οι αγορές και τα liquidity pools είναι μοιρασμένα σε πολλά blockchains και πλατφόρμες, κατακερματίζοντας τη ρευστότητα. Επιπλέον, η παροχή ρευστότητας κλειδώνει τα κεφάλαια και όλη τους την αξία. Τα tokens που τοποθετούνται σε liquidity pools δεν μπορούν, στις περισσότερες περιπτώσεις, να χρησιμοποιηθούν αλλού, με αποτέλεσμα την αναποτελεσματική αξιοποίηση του κεφαλαίου.
Γιατί έχει σημασία το DeFi 2.0;
Ακόμη και για τους HODLers και τους έμπειρους χρήστες crypto, το DeFi μπορεί να φαίνεται τρομακτικό και δυσνόητο. Ωστόσο, σκοπός του είναι να ρίξει τα εμπόδια εισόδου και να δώσει νέες ευκαιρίες εισοδήματος σε όσους κατέχουν κρυπτονομίσματα. Χρήστες που δεν μπορούν να πάρουν δάνειο από μια συμβατική τράπεζα ίσως το καταφέρουν μέσω DeFi.
Το DeFi 2.0 είναι σημαντικό επειδή έχει τη δυνατότητα να κάνει τις τραπεζικές υπηρεσίες προσβάσιμες σε όλους, μειώνοντας ταυτόχρονα τον κίνδυνο. Επιδιώκει επίσης να αντιμετωπίσει τα ζητήματα της προηγούμενης ενότητας, βελτιώνοντας έτσι την εμπειρία του χρήστη. Αν το πετύχουμε προσφέροντας παράλληλα καλύτερα κίνητρα, θα ωφεληθούν όλοι.
Περιπτώσεις χρήσης του DeFi 2.0
Δεν χρειάζεται να περιμένουμε τις εφαρμογές του DeFi 2.0. Υπάρχουν ήδη έργα σε αρκετά δίκτυα που προσφέρουν νέες υπηρεσίες DeFi, όπως στο Ethereum, το Binance Smart Chain, το Solana και άλλα blockchains με υποστήριξη smart contracts. Ας δούμε μερικές από τις πιο διαδεδομένες:
Απελευθέρωση της αξίας των κεφαλαίων σε staking
Αν έχετε ποτέ βάλει ένα ζεύγος tokens σε liquidity pool, πήρατε ως αντάλλαγμα LP tokens. Με το DeFi 1.0 μπορούσατε να ανατοκίσετε το εισόδημά σας κάνοντας staking τα LP tokens σε ένα yield farm. Πριν από το DeFi 2.0, εκεί τελείωνε η αλυσίδα εξαγωγής αξίας. Εκατομμύρια δολάρια βρίσκονται κλειδωμένα σε vaults για την παροχή ρευστότητας, όμως υπάρχει περιθώριο να αυξηθεί κι άλλο η αποδοτικότητα του κεφαλαίου.
Το DeFi 2.0 πάει ένα βήμα παραπέρα, χρησιμοποιώντας αυτά τα LP tokens του yield farm ως εγγύηση. Μπορεί να πρόκειται για δάνειο crypto από ένα πρωτόκολλο δανεισμού ή για την κοπή tokens με διαδικασία τύπου MakerDAO (DAI). Ο ακριβής μηχανισμός διαφέρει ανά έργο, αλλά ο στόχος είναι κοινός: η αξία των LP tokens σας να ξεκλειδώνει νέες δυνατότητες, αυξάνοντας ταυτόχρονα το APY.
Ασφάλιση smart contract
Αν δεν είστε έμπειρος προγραμματιστής, ο ενδελεχής έλεγχος ενός smart contract είναι δύσκολη υπόθεση. Χωρίς αυτή τη γνώση μπορείτε να αξιολογήσετε ένα έργο μόνο εν μέρει. Στις επενδύσεις σε έργα DeFi αυτό σημαίνει σημαντικό ρίσκο. Το DeFi 2.0 σας επιτρέπει να αποκτήσετε ασφάλιση DeFi για συγκεκριμένα smart contracts.
Ας υποθέσουμε ότι χρησιμοποιείτε έναν yield optimizer και έχετε LP tokens σε staking στο smart contract του. Αν το contract παραβιαστεί, μπορεί να χάσετε ολόκληρη την κατάθεσή σας. Έναντι κάποιου κόστους, ένα ασφαλιστικό έργο μπορεί να σας δώσει εγγύηση για την κατάθεσή σας στο yield farm. Σημειώστε ότι αυτό ισχύει μόνο για ένα συγκεκριμένο smart contract. Αν παραβιαστεί το contract του liquidity pool, συνήθως δεν θα λάβετε αποζημίωση. Αν όμως πληγεί το contract του yield farm που καλύπτεται από την ασφάλιση, σχεδόν σίγουρα θα αποζημιωθείτε.
Ασφάλιση έναντι προσωρινής απώλειας
Αν επενδύσετε σε liquidity pool και ξεκινήσετε liquidity mining, οποιαδήποτε μεταβολή στην αναλογία τιμών των δύο tokens που κλειδώσατε μπορεί να οδηγήσει σε οικονομικές απώλειες. Αυτό ονομάζεται προσωρινή απώλεια, όμως τα νέα πρωτόκολλα DeFi 2.0 αναζητούν τρόπους να περιορίσουν τον κίνδυνο.
Σκεφτείτε να προσθέσετε ένα μόνο token σε ένα μονόπλευρο LP, όταν δεν απαιτείται ζεύγος. Το πρωτόκολλο προσθέτει τότε το δικό του token ως την άλλη πλευρά του ζεύγους. Στη συνέχεια, τόσο το πρωτόκολλο όσο κι εσείς εισπράττετε τις προμήθειες από τα swaps του συγκεκριμένου ζεύγους.
Με τον καιρό, το πρωτόκολλο αξιοποιεί αυτές τις προμήθειες για να χτίσει ένα ασφαλιστικό ταμείο που προστατεύει την κατάθεσή σας από τις επιπτώσεις της προσωρινής απώλειας. Αν οι προμήθειες δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ζημιές, το πρωτόκολλο μπορεί να δημιουργήσει επιπλέον tokens ως αντιστάθμισμα. Αν περισσέψουν tokens, μπορούν να φυλαχτούν για μελλοντική χρήση ή να καούν ώστε να μειωθεί η προσφορά.
Αυτοαποπληρωνόμενα δάνεια
Ένα δάνειο συνήθως συνεπάγεται τόσο κίνδυνο ρευστοποίησης όσο και πληρωμή τόκων. Με το DeFi 2.0 δεν χρειάζεται να είναι έτσι. Έστω ότι παίρνετε δάνειο 100 δολαρίων από έναν δανειστή crypto. Σας δανείζει 100 δολάρια σε κρυπτονόμισμα, αλλά ζητά εγγύηση 50 δολαρίων. Μόλις κάνετε την κατάθεση, ο δανειστής τη χρησιμοποιεί για να κερδίσει τόκο και να εξοφλήσει το δάνειό σας. Η κατάθεσή σας επιστρέφεται αφού ο δανειστής βγάλει 100 δολάρια με το κρυπτονόμισμά σας συν μια προσαύξηση. Ούτε εδώ υπάρχει κίνδυνος ρευστοποίησης. Αν το token της εγγύησης χάσει αξία, απλώς θα χρειαστεί περισσότερος χρόνος για να αποπληρωθεί το δάνειο.
Ποιος ελέγχει το DeFi 2.0;
Με όλα αυτά τα χαρακτηριστικά και τις εφαρμογές, αξίζει να αναρωτηθεί κανείς ποιος τα ελέγχει. Την τεχνολογία blockchain τη συνόδευε πάντα ένα κίνημα αποκέντρωσης. Το DeFi δεν αποτελεί εξαίρεση. Το MakerDAO (DAI), ένα από τα πρώτα εγχειρήματα του DeFi 1.0, δημιούργησε προηγούμενο για αυτό το κίνημα. Γίνεται όλο και πιο συνηθισμένο τα έργα να δίνουν λόγο στην κοινότητά τους.
Πολλά tokens πλατφορμών λειτουργούν παράλληλα ως governance tokens, δίνοντας δικαίωμα ψήφου στους κατόχους τους. Είναι ρεαλιστικό να περιμένουμε περισσότερη αποκέντρωση στον κλάδο με το DeFi 2.0. Ο ρόλος τους όμως γίνεται όλο και πιο κρίσιμος καθώς η συμμόρφωση και η ρύθμιση φτάνουν στο DeFi.
Ποιοι είναι οι κίνδυνοι του DeFi 2.0 και πώς μπορούν να αποφευχθούν;
Πολλοί από τους κινδύνους του DeFi 2.0 είναι ίδιοι με εκείνους του DeFi 1.0. Ακολουθούν οι πιο συνηθισμένοι, μαζί με το τι μπορείτε να κάνετε για να προστατευτείτε.
-
Τα smart contracts με τα οποία αλληλεπιδράτε ενδέχεται να έχουν κερκόπορτες ή σφάλματα, ή να παραβιαστούν. Ούτε ένας έλεγχος αποτελεί ποτέ εγγύηση ασφάλειας για ένα έργο. Ερευνήστε την ιδέα όσο περισσότερο μπορείτε και να θυμάστε ότι η επένδυση εμπεριέχει πάντα ρίσκο.
-
Η ρύθμιση μπορεί να επηρεάσει τις επενδύσεις σας. Κυβερνήσεις και αρχές σε όλο τον κόσμο ενδιαφέρονται για το οικοσύστημα DeFi. Αν και οι κανόνες μπορούν να ενισχύσουν την ασφάλεια και τη σταθερότητα των crypto, ορισμένα έργα ίσως χρειαστεί να προσαρμόσουν τις υπηρεσίες τους όταν επιβληθούν νέοι περιορισμοί.
-
Προσωρινή απώλεια. Ακόμη και με ασφάλιση IL, όποιος ασχολείται με liquidity mining αναλαμβάνει σημαντικό ρίσκο. Ο κίνδυνος δεν εξαλείφεται ποτέ.
-
Μπορεί να δυσκολευτείτε να αποκτήσετε πρόσβαση στα χρήματά σας. Αν κάνετε staking μέσω του ιστότοπου ενός έργου DeFi, αναζητήστε το smart contract και σε έναν blockchain explorer. Αν ο ιστότοπος πέσει, δεν θα μπορείτε να κάνετε ανάληψη. Για να επικοινωνήσετε απευθείας με το smart contract, όμως, χρειάζεστε κάποιες τεχνικές γνώσεις.
Τελικές σκέψεις
Παρότι υπάρχουν πολλά επιτυχημένα εγχειρήματα στον χώρο του DeFi, δεν έχουμε δει ακόμη τις πλήρεις δυνατότητες του DeFi 2.0. Οι περισσότεροι χρήστες εξακολουθούν να θεωρούν το θέμα δύσκολο, και κανείς δεν πρέπει να χρησιμοποιεί χρηματοοικονομικά προϊόντα που δεν κατανοεί πλήρως. Απομένει δουλειά για να απλοποιηθεί η διαδικασία, ιδίως για τους νέους χρήστες. Έχουμε δει επιτυχία σε ευρηματικούς τρόπους περιορισμού του κινδύνου με ταυτόχρονη απόδοση APY, αλλά μένει να δούμε αν το DeFi 2.0 θα ανταποκριθεί στις υποσχέσεις του.